Rrezik nga shperthimet sociale
E Hene, 23 Nentor 2009
Nadije Ahmeti/ RFE
Ceshtjet socio-ekonomike, papunesia dhe varferia mbesin kercenim kryesor i stabilitetit te vendit per shume qytetare kosovare. Keshtu thuhet ne raportin e fundit te Programit per Zhvillim te Kombeve te Bashkuara, UNDP. Po ashtu, rritja e pesimizmit politik dhe rritja e gatishmerise per te dale ne rruge per te protestuar, permenden si konkludimet kryesore ne kete raport.
Por, ne cka mbeshteten pakenaqesite sociale, te cilat jane ngritur nga ky raport?
Eksperte per ceshtje ekonomike dhe sociale thone se pakenaqesite sociale mund te shfaqen si rezultat i papunesise, pagave te uleta ne sektorin shteteror, sigurimeve sociale, atyre pensionale si dhe forcimit te pakontrolluar dhe te eger te sektorit privat. Eksperti i ekonomise, Sefedin Sefa, thote se raporti i UNDP-se paraqet gjendjen reale dhe te palakmueshme, ne te cilen gjendet Kosova. "Duke marre parasysh se nuk ka nje drejtim, ose nje orientim, qe do te ndikonte ne zhvillimin ekonomik dhe, ne te njejten kohe, do te ndikonte paralelisht edhe ne uljen e pakenaqesise sociale ne Kosove", shprehet Sefa.
Edhe sociologu Fadil Maloku pohon se situata ekonomike dhe sociale duhet urgjentisht te jete prioritet ne agjenden e Qeverise se Kosoves. "Keta jane dy indikatore, te cilet e kercenojne stabilitetin dhe sigurine e shoqerise kosovare. Por, une do te permendja nje shqetesim tjeter - qe institucionet e Kosoves, sigurisht qeveria eshte duke bere shume pak, ne drejtim te zbutjes se kesaj pakenaqesie", thekson Maloku. Sociologu Maloku pohon se duke marre parasysh papunesine e madhe ne Kosove, reagimet e qytetareve kosovare jane te kunderta me reagimet qe jane normale ne vendet ku ekziston demokracia. Per kete thote ai, nese institucionet kompetente nuk krijojne parakushte per zbutjen e kesaj gjendjeje, mundesia per nxitjen e trazirave sociale ekziston, pasi, sipas tij, problemet sociale vazhdimisht jane duke u rritur. "Dhe, vetem ceshtja apo problemet politike, sic ishte statusi, ne nje fare menyre e kane zbutur durimin dhe per mendimin tim e kane prolonguar ceshtjen e revoltes, pakenaqesise apo nje bumi social, i cili po te ishte ne cilindo vend tjeter, do te ishte shume me i ashper, shume me i theksuar", - shpjegon Maloku.
Sidoqofte, zyrtare qeveritare tashme kane deklaruar se jane te perkushtuar t'i zgjidhin problemet ekzistuese sociale, te cilat jane pasoje e shkalles prej mbi 40 per qind te papunesise dhe rreth 20 per qind te varferise se skajshme.
