Raporti i fundit "Paying taxes 2012" i komisionuar nga Banka Boterore, e renditi Shqiperine ne vendin 152-te, shume mbrapa vendeve te rajonit, me nje ngarkese statusore te taksimit ne nivelin 38,5%, nderkohe qe niveli i te ardhurave ne raport me prodhimin e brendshem bruto ne ekonomine shqiptare vazhdon te jete shume i ulet, madje nga me te uletit. Raporti i fundit i Bankes Boterore "Doing bussines in Albania" sidomos per indikatorin "Paying Taxes", ku nje nder keta indikatore eshte edhe pagesat e tatimit mbi fitimin si dhe koha qe i duhet nje biznesi per te bere te tilla pagesa, flet per nje mesatare prej 44 taksash qe bizneset duhet te paguajne ne vit, duke harxhuar mesatarisht 371 ore, vetem per te plotesuar formulare e kryer pagesa. Nderkohe, meqenese jemi mesuar te krahasohemi me Europen e zhvilluar ju rikujtoj (gjithmone sipas te njejtit raport) se mesatarja e taksave qe paguajne, vendet e zhvilluara europiane te OECD-se, eshte 13, (nga 44 pra qe paguajne bizneset shqiptare) e per rrjedhoje edhe koha mesatare qe u duhet per t'i bere keto pagesa eshte me pak se gjysma e kohes se bizneseve shqiptare. Aktualisht, nje biznes qe ushtron veprimtarine e tij ekonomike ne Shqiperi ben 13, vetem pagesa tatim-fitimi, nga te cilat 12 jane parapagesa dhe njera eshte pagesa finale e 13-te, e cila behet me mbylljen e bilanceve financiare brenda dates 31 mars te vitit ne vazhdim. Sipas Bankes Boterore, koha qe i duhet ketij biznesi per te bere keto 13 pagesa ne total eshte 125 ore. Thene kjo, problemi qe ne mendojme se bizneset kane sot, pa folur ketu per problemet qe ato kane me barren e taksave si dhe klientelizmin dhe korrupsionin e administrates, ka te beje me koston dhe kohen per te paguar taksat. Vete kriza ekonomiko-financiare ka imponuar nje situate krejt te re, ku kostot per pagesen e taksave behen gjithmone e me te larta dhe me pak te perballueshme per biznesin shqiptar.

Ndryshimi i ligjeve te taksimit me dhjetera e dhjetera here, shtrirja ne kohe e pagimit te taksave, riskedulimi i taksave dhe zvarritjet pa fund te gjykimit te ceshtjeve te taksave, ne teresine e tyre, vend per abuzime, por me se shumti, kane krijuar probleme me likuiditetin. Ne besojme se te gjitha keto probleme nuk kane te bejne thjesht dhe vetem me numrin e pagesave, por me kohen reale qe konsumohet dhe me menyren modestisht te modernizuar te sistemit. Ne qofte se eshte arritur qe sistemi te jete online per t'i paguar taksat, problemi qe krijohet ka te beje me njohjen dhe zbatimin e ligjeve si nga administrata fiskale e politizuar ashtu edhe nga biznesi. Kostot dhe bashke me to edhe korrupsioni rriten sa here qe biznesit i duhet te ballafaqohet me pjesen abuzive te administrates shteterore, sa here qe biznesit i kerkohet kohe per t'u ballafaquar me te gjitha hallkat, qofte me gjykimin administrativ, qofte me gjykimin gjyqesor, nderkohe qe kostot e tij rriten. Megjithese raporti "Paying Taxes" eshte nje raport reference shume i mire, per te permiresuar punen me taksat, kesaj qeverie i mungon nje studim gjitheperfshires dhe i detajuar, se ku jemi me taksat kombetare, taksat vendore, ato tip, si shtrihen ato per biznesin ne teresine e tyre sipas muajve? E shume probleme te tjera qe lidhen direkt ose indirekt me to dhe me mbarevajtjen e biznesit dhe te financave publike ne pergjithesi.

I kemi sugjeruar qeverise tashme prej shume kohesh qe te sjelle ne parlament nje dokument ku te perfshihet e gjithe strategjia e administrimit dhe e politikes fiskale. Nuk mund te vazhdohet me arnime. Ka ardhur koha te punohet me strategji qe i durojne kohes dhe situatave te veshtira ekonomike dhe jo te behen korrigjime vetem sa per te kapur ca shkalle te klasifikimeve boterore qe pastaj t'ia shesim miletit si suksese te krahasueshme vetem me Gjermanine. Sot, biznesi perballet me periudha qe jane shume me te mbingarkuara dhe rrisin krizen e likuiditetit. Rritja e krizes se likuiditetit ne kushtet kur kredite me probleme kane cikur 20% te portofolave bankare, mbetet nje problem madhor i ekonomise shqiptare. Duke pare te dhenat fiskale zyrtare, per muajt janar-maj 2012, midis mosrealizimit prej 8,7 miliarde lekesh te te ardhurave buxhetore, te bie lehtesisht ne sy nje mos realizim i planit te tatimit mbi fitimin ne masen 27,2%. Kjo shifer alarmante flet per situaten e keqe te bizneseve ne Shqiperi te cilet nuk mberrijne me te kene fitim, por flet edhe per pazotesine e kesaj qeverie per te realizuar qofte edhe per nje periudhe te vetme te ardhura te mjaftueshme per ekonomine dhe mbarevajtjen e puneve ne vend. Planifikimi i bujshem deri ne megalomani i buxhetit 2012, do te vazhdoje te na sjelle ne tavoline mosrealizim te objektivave qeverisese e per pasoje shkurtime buxhetore si ato qe pergatitet te vijne pas disa ditesh.