Pse të rinjtë dhe të rejat po ndahen gjithnjë e më shumë

Në një treg ushqimor në Varshavë, kryeqytetin e Polonisë, dy vajza inxhiniere po diskutojnë se sa e vështirë është të takosh një burrë të këndshëm dhe të zgjuar. Paulina Nasilowska pati një rritje të madhe page disa vite më parë. I dashuri i saj e pyeti: “A kishe ndonjë lidhje të fshehtë me shefin tënd?”. Ai tani është një ish i dashur.

Shoqja e Nasilowska-s, Joanna Walczak, risjell kujtimet për një djalë që njohu nga Tinder, i cili zbuloi se ai ishte një djalë i të ashtuquajturës “pilulës së kuqe” (një referencë për filmin “The Matrix” që do të thotë dikush që e sheh realitetin qartë). Ai mendonte se punët e shtëpisë dhe kujdesi për fëmijët ishin punë e grave dhe se gratë nuk mund të ishin udhëheqëse. Sigurisht ata nuk patën një takim të dytë.

Në mënyrë tipike për gratë e reja polake, Nasiloëska dhe Ëalczak mbështesin partitë e së majtës liberale, të cilat i marrin seriozisht çështjet e grave dhe premtojnë të legalizojnë abortin. Të rinjtë polakë, ankohen ata, janë më shumë në të djathtë, apo edhe në të djathtën ekstreme.

Kini parasysh zgjedhjet e vitit të kaluar. Zgjedhja kryesore për meshkujt 18 deri në 29 vjeç ishte Konfederata, një parti që promovon ekonominë e tregut të lirë dhe vlerat tradicionale sociale. Rreth 26% e të rinjve e mbështetën atë; vetëm 6% e bashkëmoshatarëve të tyre femra e bënë këtë.

Të rinjtë polakë kanë grupin e tyre të ankesave. Feminizmi ka shkuar shumë larg, thonë dy zjarrfikës rreth të 20-ave në një qytet të vogë. Në ditët e sotme “ato të gjitha po postojnë foto të paturpshme të tyre në mediat sociale,” ankohet njëri prej tyre.

Në pjesën më të madhe të botës së zhvilluar, qëndrimet e të rinjve dhe të rejave janë polarizuese. The Economist analizoi të dhënat e sondazheve nga 20 vende të pasura, duke përdorur Anketën Sociale Evropiane, Anketën Sociale të Përgjithshme të Amerikës dhe Anketën Sociale Koreane. Dy dekada më parë kishte pak ndryshim midis burrave dhe grave të moshës 18-29 vjeç në një shkallë të vetë-raportuar prej 1-10 nga shumë liberale në shumë konservatore. Por analiza e re zbuloi se deri në vitin 2020 hendeku ishte 0.75. Për kontekstin, kjo është afërsisht dyfishi i hendekut në opinion midis njerëzve me dhe pa diplomë në të njëjtin vit.

E thënë ndryshe, në vitin 2020 të rinjtë kishin pak më shumë gjasa ta përshkruanin veten si liberalë sesa konservatorë, me një hendek prej vetëm dy pikë përqindjeje.

Për gratë e reja, triumfet e gjeneratave të mëparshme të feministeve, në rritjen e madhe të mundësive të grave në vendin e punës dhe në jetën publike, janë në të kaluarën. Ata janë të shqetësuar me padrejtësitë e vazhdueshme, nga dhuna e meshkujve te ligjet drakoniane të abortit (në disa vende) dhe boshllëqet në paga për gratë që mbajnë një pjesë joproporcionale të punëve të shtëpisë dhe kujdesit ndaj fëmijëve.

Në Francë në vitin 2022, të rinjtë ishin shumë më të mprehtë se të rejat ndaj Eric Zemmour, një kandidat presidencial që shkroi një libër duke kundërshtuar Simone de Beauvoir, feministen më të njohur të Francës.

Zgjedhjet e Gjermanisë në vitin 2021 panë hendekun më të madh ndonjëherë mes së majtës dhe të djathtës midis votave të të rinjve femra dhe meshkuj, sipas Ansgar Hudde nga Universiteti i Këlnit. Në Portugali, ku partia e ekstremit të djathtë Chega u rrit në zgjedhjet e 10 marsit, mbështetja për të është e përqendruar mes votuesve që janë të rinj, meshkuj dhe më pak të arsimuar. Dhe Koreja e Jugut në vitin 2022 zgjodhi një president të hapur anti-feminist; më shumë se 58% e meshkujve në të 20-at votuan për të. Rreth 58% e vajzave në të 20-at e tyre e mbështetën rivalin e tij.

Të rinj dhe të çuditshëm

Hendeku i qëndrimit mes gjinive është i dukshëm edhe në mënyrën se si ata e shohin njëri-tjetrin. Njerëzit në 27 vende evropiane u pyetën nëse ishin dakord se “përparimi i të drejtave të grave dhe vajzave ka shkuar shumë larg sepse kërcënon mundësitë e burrave dhe djemve”. Çuditërisht, burrat kishin më shumë gjasa të pajtoheshin sesa gratë. Veçanërisht, megjithatë, të rinjtë ishin më antifeministë se burrat e moshuar, duke kundërshtuar nocionin popullor se çdo brez është më liberal se ai i mëparshmi. Gefjon Off, Nicholas Charron dhe Amy Alexander nga Universiteti i Goteborgut përdorin një analogji holandeze për të ilustruar ndryshimin midis të rinjve (18-29) dhe të moshuarve (65+) evropianë.

Një model i ngjashëm vlen edhe në vendet e tjera të përparuara. Megjithëse një përqindje më e madhe e të rinjve britanikë mendojnë se është më e vështirë të jesh grua sesa burrë . Vajzat e reja britanike kanë më shumë gjasa se nënat e tyre të besojnë të kundërtën. Gati 80% e meshkujve të Koresë së Jugut në të 20-at thonë se meshkujt janë të diskriminuar.

Në Kinë anketuesit nuk pyesin për qëllimet e votimit, por ata gjejnë një divergjencë të ngjashme midis të rinjve meshkuj dhe femra kur bëhet fjalë për rolet gjinore. Yue Qian i Universitetit të Kolumbisë Britanike dhe Jiaxing Li i Universitetit të Mjekësisë dhe Shkencave Shëndetësore të Shangait shikuan të dhënat e anketës për 35,000 kinezë. Në analizën e tyre, ata zbuluan se të rinjtë kishin shumë më shumë gjasa se të rejat të pajtoheshin me deklarata të tilla si “burrat duhet të vënë karrierën në radhë të parë, ndërsa gratë duhet të vënë familjen në radhë të parë”.

Cfare po ndodh? Shkaqet më të mundshme të kësaj ndarjeje në rritje janë arsimi (të rinjtë meshkuj po arsimohen më pak se vajzat e reja), përvoja (vendet e përparuara janë bërë më pak seksiste dhe burrat dhe gratë e përjetojnë këtë ndryshe). Gjithashtu, në demokraci, shumë politikanë të djathtë po ushqejnë me shkathtësi ankesat e të rinjve meshkuj, ndërsa shumë nga e majta mezi e pranojnë se të rinjtë kanë probleme reale.

Në BE, përqindja e meshkujve të moshës 25 deri në 34 vjeç me diploma terciare u rrit nga 21% në 35% midis 2002 dhe 2020. Për femrat u rrit më shpejt, nga 25% në 46%. Në Amerikë, hendeku është pothuajse i njëjtë.

Dallimet në arsim çojnë në dallime në qëndrim: njerëzit që ndjekin kolegjin e universitetin kanë më shumë gjasa të përvetësojnë një këndvështrim liberal. Hendeku arsimor çon gjithashtu në dallime në mënyrën se si burrat dhe gratë e përjetojnë jetën, punën dhe romancën. Për ta thjeshtuar: kur një grua largohet nga universiteti në një vend të pasur, ka të ngjarë të gjejë një punë me jakë të bardhë dhe të jetë në gjendje të mbajë veten. Por kur ajo hyn në tregun e takimeve (duke supozuar se është heteroseksuale), ajo zbulon se, për shkak se ka shumë më tepër femra të diplomuara sesa meshkuj, oferta e meshkujve liberalë dhe të arsimuar nuk përputhet me kërkesën.

Skena e takimeve mund të jetë gjithashtu e zymtë për burrat që nuk kanë shkuar në universitet. Gratë me ambicjet lart i refuzojnë ato. Michal Pazura, një fermer i ri polak i qumështit, kujton një të dashur të tij që “nuk i pëlqente era” e fermës dhe e la atë për të shkuar për të jetuar në një qytet. “Doja një mënyrë jetese tradicionale dhe të qëndrueshme. Ajo donte argëtim,” thotë ai.

Reagimi kundër feminizmit mund të jetë veçanërisht i fortë mes të rinjve, sepse ata janë ata që ndihen më të kërcënuar nga përparimi i grave. Punët më të mira për gratë nuk duhet të nënkuptojnë punë më të këqija për burrat – por shumë burra mendojnë se po. Burrat e moshuar shqetësohen më pak, pasi kanë më shumë gjasa të vendosen në karrierën e tyre ose të dalin në pension. Në të kundërt, burrat e rinj sapo kanë filluar, kështu që ata “kanë më shumë gjasa ta perceptojnë konkurrencën e grave si një kërcënim potencial për jetën e tyre të ardhshme./The Economist

SHKARKO APP