Donbasi ose “Groenlanda e Putinit”. Pse Rusia e dëshiron patjetër atë rajon?

Presidenti Trump e do dhe do ta marrë Grolandën, ishullin e ngrirë sepse është jetik për sigurinë e SHBA. Kjo as që ka diskutim sado sorollatet BE me gjoja “ushtarë të saj në Arktik”.

Groelanda ka mbaruar si histori, e merr Trump. Dhe duhet ta marrë përfundimisht!

Shtetet e Bashkuara, Rusia dhe Ukraina rrallëherë bien dakord për ndonjë çështje. Megjithatë, teksa delegacionet e tyre janë mbledhur në Abu Dhabi për takimin e parë trepalësh që nga pushtimi rus i Ukrainës në shkurt 2022, duket se po konvergojnë në një përfundim të përbashkët: çdo marrëveshje kalon përmes territorit.

Dhe konkretisht, përmes Donbasit.

Deklaratat që i paraprinë takimit nuk lanë hapësirë për optimizëm. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e tha qartë se “gjithçka sillet rreth pjesës lindore të vendit tonë”, duke iu referuar kërkesës së vazhdueshme të Moskës që Kievi të heqë dorë nga territoret e Donbasit që ende kontrollon.

Edhe pse Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka lënë të kuptohet se një marrëveshje është afër, Zelensky përsëriti se Ukraina nuk është e përgatitur të lëshojë territore. Nga ana tjetër, Kremlini nuk ka ndryshuar qëndrim. Këshilltari i presidentit rus, Yuri Ushakov, pas takimit me të dërguarin special amerikan Steve Witkoff, theksoi se nuk mund të ketë zgjidhje afatgjatë pa “zgjidhur çështjen territoriale”, duke paralajmëruar se Rusia do të vazhdojë luftën derisa të arrijë qëllimet e saj.

Çfarë është Donbasi?

Donbasi është emri i dy rajoneve lindore të Ukrainës – Donetsk Oblast dhe Luhansk Oblast – një zonë e pasur me qymyr, që për dekada ka qenë zemra industriale e vendit.

Rajoni ka prodhim të rëndë çeliku, infrastrukturë transporti të zhvilluar, lidhje strategjike me Detin e Azovit, toka bujqësore pjellore dhe rezerva të konsiderueshme minerale. Këto e bëjnë Donbasin thelbësor ekonomikisht dhe jetik ushtarakisht.

CNN e përshkruan rëndësinë e tij me një analogji të pazakontë: rusët e duan Donbasin po aq sa Donald Trump dëshiron Groenlandën – jo për simbolikë, por për fuqi, burime dhe kontroll gjeostrategjik.

Donbasi, historikisht rajoni më rusisht-folës i Ukrainës, u bë pika fillestare e ndërhyrjes së Moskës që në vitin 2014, kur Rusia nisi përpjekjet për destabilizimin e vendit përmes separatistëve pro-rusë. Aty jetojnë vetëm rusë.

Si nisi konflikti

Në vitin 2014, Rusia aneksoi Crimea, përmes një operacioni ushtarak të fshehtë. Paralelisht, ajo mbështeti rebelët separatistë në Donbas, duke i ndihmuar të pushtonin pjesë të Donetskut dhe Luhanskut.

Për gati tetë vjet, lufta në lindje mbeti kryesisht jashtë vëmendjes ndërkombëtare, edhe pse numri i viktimave arriti rreth 14 mijë të vdekur. Në shkurt 2022, Putini njohu të ashtuquajturat “republika popullore” dhe tre ditë më vonë nisi pushtimin e plotë të Ukrainës.

Situata ushtarake sot

Pas gati katër vitesh lufte, Rusia kontrollon pothuajse të gjithë Luhanskun dhe rreth 70% të Donetskut, por ende nuk e ka pushtuar plotësisht Donbasin.

Çfarë do të thoshte humbja e Donbasit?

Për Kievin, lëshimi i përhershëm territorial është i papranueshëm, jo vetëm politikisht, por edhe juridikisht. E drejta ndërkombëtare ndalon pushtimin e territorit me forcë dhe çdo marrëveshje që e legjitimon atë do të krijonte një precedent të rrezikshëm.

Megjithatë, Ukraina dhe aleatët evropianë po lënë të hapur mundësinë e një armëpushimi që “ngrin” vijën aktuale të frontit, pa njohje formale të pushtimit.

Por si Groenlanda për Trump edhe Donbasi mbetet për Putin!