Gjenden rastësisht 160 predha nga Lufta e dytë botërore, shpërthimi do të ishte i paparashikueshëm

Rreth 160 predha të mbetura nga Lufta e Dytë Botërore janë zbuluar pranë urës së Vodiçës, në fshatin Vodiçë, Njësia Administrative Kotë, në Bashkinë Selenicë.

Zbulimi u bë nga një firmë që po kryente punime në zonë, e cila njoftoi menjëherë forcat xheniere për praninë e municioneve të rrezikshme. Pas njoftimit, në vendngjarje mbërritën specialistët e xhenios, të cilët nisën menjëherë operacionin për identifikimin dhe sigurimin e predhave.

Operacioni zgjati dy ditë. Gjatë ditës së parë u gjetën dhe u siguruan rreth 140 predha mortaje, ndërsa gjatë ditës së dytë u evidentuan edhe 20 predha të tjera. Në total, në zonë janë zbuluar 160 predha të mbetura nga Lufta e Dytë Botërore.

Municionet e gjetura janë transportuar nga specialistët drejt Tiranë, ku do të kryhen procedurat për asgjësimin e tyre në mënyrë të kontrolluar dhe të sigurt.

Ndërhyrja e shpejtë e forcave xheniere shmangu çdo rrezik të mundshëm për banorët e zonës dhe për punonjësit që po kryenin punimet pranë urës së Vodiçës. Zbulimi i municioneve të pashpërthyera mbetet një fenomen që haset herë pas here në zona të ndryshme të vendit, si pasojë e luftimeve të zhvilluara gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Ekspertët e sigurisë theksojnë se edhe një predhë e vetme mortaje e mbetur nga lufta mund të jetë jashtëzakonisht e rrezikshme. Predhat e tilla përmbajnë ende lëndë shpërthyese dhe, edhe pas shumë dekadash, mund të aktivizohen nëse goditen, lëvizen apo ekspozohen ndaj dridhjeve të forta. Rreziku kryesor nuk vjen vetëm nga vala e shpërthimit, por edhe nga fragmentet metalike që shpërndahen me shpejtësi të madhe në momentin e detonimit.

Kur bëhet fjalë për një numër kaq të madh municionesh, si në rastin e Vodiçës, rreziku bëhet shumë më serioz. Në situata të tilla ekziston mundësia që shpërthimi i një predhe të shkaktojë reaksion zinxhir, duke aktivizuar edhe predha të tjera që ndodhen pranë. Kjo është arsyeja pse ndërhyrjet e forcave xheniere konsiderohen jetike për të shmangur një incident me pasoja të rënda.

Municionet e mbetura nga Lufta e Dytë Botërore janë shpesh edhe më të rrezikshme për shkak të degradimit të materialeve me kalimin e kohës. Korrozioni dhe dëmtimi i mekanizmave të ndezjes mund t’i bëjnë këto predha më të paqëndrueshme dhe të paparashikueshme.

Pikërisht për këtë arsye, procedurat standarde kërkojnë që zona të izolohet menjëherë dhe që municionet të trajtohen vetëm nga specialistët e xhenios. Në rastin e Vodiçës, ndërhyrja e shpejtë e këtyre forcave bëri të mundur identifikimin dhe transportimin e predhave drejt Tiranë, ku do të kryhet asgjësimi i tyre në mënyrë të kontrolluar.

Ngjarja është një kujtesë se, edhe pas më shumë se tetë dekadash nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore, në disa zona të Shqipërisë vazhdojnë të gjenden municione të pashpërthyera. Zbulimi dhe neutralizimi i tyre mbetet një proces i domosdoshëm për të garantuar sigurinë e komuniteteve lokale dhe për të shmangur rreziqe që mund të kenë pasoja tragjike.