Kievi mohon pretendimet e Rusisë për sulmin me dronë ukrainas në termocentralin bërthamor të Zaporizhzhyas

Ministria e Jashtme thotë se pretendimet e Rusisë janë pjesë e fushatës së dezinformimit, duke thënë se akuzat ‘nuk kanë logjikë’
Ukraina ka mohuar akuzat e Moskës se ka kryer një sulm me dron në termocentralin bërthamor të Zaporizhzhya-s, një sulm i dyshuar për të cilin korporata shtetërore bërthamore e Rusisë pretendon se la një vrimë në ndërtesën e turbinës së objektit.

Një deklaratë e Ministrisë së Jashtme ukrainase të shtunën vonë kritikoi ato që përshkruhen si “akuza të pabaza”, duke thënë se Kievi i konsideron pretendimet si “një tjetër operacion informacioni” që synon të shpërqendrojë vëmendjen e bashkësisë ndërkombëtare nga kontrolli i Rusisë mbi uzinën gjatë luftës së vazhdueshme.

“Si gjithmonë, akuzave ruse u mungon logjika: nuk është e qartë për çfarë qëllimi Ukraina do të godiste centralin e saj bërthamor, të vendosur në territorin e saj, të cilin kërkon ta kthejë nën kontrollin e saj sovran”, thuhet në deklaratë.

Ajo vazhdoi duke akuzuar Rusinë për refuzimin e ofrimit të “qasjes së plotë dhe të papenguar” në të gjitha zonat e termocentralit për ekspertët ndërkombëtarë.

“Një shtet që nuk lejon inspektorë ndërkombëtarë në zona të caktuara të një objekti bërthamor të pushtuar tani po kërkon që bota t’u besojë raporteve të veta rreth ngjarjeve në të njëjtin objekt”, shtoi ajo.

Deklarata shtoi se Ukraina u bën thirrje anëtarëve të Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) që të japin një përgjigje parimore ndaj veprimeve të Moskës “jo vetëm në deklarata, por edhe në vendime”, si dhe u bën thirrje anëtarëve të mos mbështesin dhënien e një vendi Rusisë në organin e IAEA-së gjatë seancës së tyre në qershor.

Në një deklaratë të mëparshme, Forcat Jugore të Mbrojtjes të Ukrainës gjithashtu mohuan pretendimet e Rusisë, duke akuzuar Moskën për “një tjetër provokim informacioni” dhe duke pretenduar se nuk kishte armiqësi aktive në seksionin përkatës të vijës së frontit.

“Ushtarakët ukrainas veprojnë ekskluzivisht brenda normave të së drejtës ndërkombëtare humanitare dhe janë të vetëdijshëm për pasojat e çdo veprimi ndaj objekteve bërthamore”, thuhet në deklaratë.

Sulmi ndaj centraleve bërthamore është si të “luash me zjarrin”
Më herët të shtunën, Alexey Likhachev, kreu i korporatës shtetërore të energjisë atomike të Rusisë, Rosatom, pretendoi se një dron luftarak ukrainas goditi ndërtesën e turbinës së njësisë së gjashtë të energjisë në Zaporizhzhia, duke shkaktuar një shpërthim të mëvonshëm.

“Shpërthimi nuk dëmtoi pajisjet kryesore, por shkaktoi një vrimë në murin e sallës së turbinës. Vlen të përmendet se droni kontrollohej nëpërmjet fibrave optike, duke përjashtuar plotësisht mundësinë e një përplasjeje aksidentale”, tha ai në një deklaratë.

Likhachev paralajmëroi se sulmet e përsëritura ndaj objekteve bërthamore po e sjellin rajonin më afër një incidenti potencialisht serioz bërthamor.

“Sot jemi një hap më afër një incidenti që ka shumë të ngjarë të prekë edhe ata që jetojnë përtej kufijve të Rusisë dhe Ukrainës, të cilët ende besojnë se janë plotësisht të sigurt”, tha Likhachev.

Drejtori i Përgjithshëm i IAEA-së, Rafael Grossi, konfirmoi gjithashtu po atë ditë se agjencia u informua nga uzina se një dron goditi një ndërtesë turbine në vend.

“Sulmi ndaj centraleve bërthamore është si të luash me zjarrin,” thotë DG (Drejtori i Përgjithshëm) Grossi. Ekipi i IAEA-s në ZNPP (centralin elektrik) ka kërkuar qasje për të shqyrtuar nga afër ndërtesën e turbinës së prekur. Ky do të ishte sulmi i parë me dron brenda perimetrit të centralit ZNPP që nga prilli i vitit 2024″, tha IAEA në kompaninë amerikane të mediave sociale X.

“IAEA do ta përditësojë këtë informacion ndërsa ekipi i IAEA-s raporton për detaje të mëtejshme pasi të ketë marrë aksesin e kërkuar në vendin e incidentit.”

IAEA tha në një deklaratë të dielën se ekipi i saj në ZNPP vërejti dëme në pjesën e jashtme të një ndërtese turbine gjatë një vizite në vend në mëngjes dhe se vëzhgimet e ekipit janë “në përputhje me ndikimin e një droni”.

IAEA ka kërkuar gjithashtu qasje në brendësi të ndërtesës për ekzaminime të mëtejshme, duke vënë në dukje se ajo ndodhet menjëherë pranë njësisë 6 të reaktorit, thuhet në deklaratë, duke shtuar se ekipi konfirmoi se nivelet e rrezatimit në vend mbeten normale.

Situata rreth Zaporizhzhia-s, centralit bërthamor më të madh në Evropë dhe një nga 10 më të mëdhenjtë në botë, mbetet e tensionuar, ndërsa shqetësimet vazhdojnë për një katastrofë të mundshme bërthamore, me Moskën dhe Kievin që akuzojnë shpesh njëra-tjetrën për sulme rreth objektit.

Që nga 1 shtatori 2022, personeli i IAEA-s ka qenë i pranishëm në uzinë, e cila ka qenë nën kontrollin rus që nga marsi 2022.