BE me rezerva nafte për 90 ditë, G7 mblidhet urgjentisht për lirimin e 400 milionë fuçive

Bashkimi Evropian disponon rezerva të mjaftueshme nafte për të përballuar një krizë të mundshme energjetike, ndërsa tensionet në Lindjen e Mesme vazhdojnë të krijojnë paqëndrueshmëri në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Një zëdhënëse e Komisionit Evropian bëri të ditur se të gjitha shtetet anëtare mbajnë rezerva strategjike të naftës ose karburanteve të ngjashme që mund të mbulojnë konsumin për rreth 85 deri në 90 ditë. Sipas saj, çdo vend i BE-së ka detyrimin të informojë Komisionin Evropian nëse vendos të përdorë këto rezerva. Deri më tani, nuk ka pasur njoftime zyrtare për lirimin e rezervave për shkak të situatës aktuale.

Zëdhënësja Anna-Kaisa Itkonen sqaroi se disa vende, si Hungaria dhe Sllovakia, kanë shfrytëzuar një pjesë të rezervave të tyre, por kjo nuk lidhet me tensionet në Lindjen e Mesme.

Ndërkohë, ministrat e financave të vendeve të G7 pritet të zhvillojnë një takim urgjent për të shqyrtuar mundësinë e lirimit të përbashkët të rezervave të naftës. Ky diskutim do të bëhet në koordinim me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA) dhe do të zhvillohet përmes një videokonference ku do të marrë pjesë edhe drejtori ekzekutiv i agjencisë, Fatih Birol. Qëllimi i takimit është vlerësimi i ndikimit që tensionet dhe përplasjet me Iranin mund të kenë në furnizimin global me energji.

Sipas raportimeve të Financial Times, disa vende të G7, përfshirë Shtetet e Bashkuara, janë shprehur tashmë në favor të një ndërhyrjeje të koordinuar në treg. Ekspertët vlerësojnë se lirimi i rreth 300 deri në 400 milionë fuçive naftë nga rezervat strategjike mund të kontribuojë në stabilizimin e çmimeve dhe furnizimit global.

Tensionet gjeopolitike kanë ndikuar edhe në rritjen e çmimeve të naftës. Indeksi ndërkombëtar Brent u rrit ndjeshëm në tregjet aziatike, duke arritur mbi 116 dollarë për fuçi, përpara se të stabilizohej rreth 110 dollarë. Ndërkohë, nafta amerikane West Texas Intermediate pati një rritje të ngjashme, duke kaluar përkohësisht 116 dollarë për fuçi.

Rezervat strategjike të naftës u krijuan në vitin 1974 pas krizës së shkaktuar nga embargoja arabe e naftës, me qëllim që vendet me konsum të lartë të energjisë të mund të përballojnë ndërprerje të mëdha në furnizim dhe luhatje të forta të çmimeve. Aktualisht, vendet anëtare të IEA-së disponojnë mbi 1.24 miliardë fuçi rezerva publike, ndërsa rreth 600 milionë fuçi të tjera mbahen në rezervat industriale për situata emergjente.

Ekspertët paralajmërojnë se përshkallëzimi i tensioneve në Gjirin Persik mund të ketë pasoja të gjera për ekonominë globale, duke rritur presionin mbi tregjet financiare dhe duke shtuar rrezikun e një vale të re inflacioni në nivel ndërkombëtar.