Forcat amerikane fundosin 16 anije iraniane vendosëse minash, ndërsa raportet thonë se Teherani po minon Ngushticën e Hormuzit

Forcat amerikane fundosën të martën disa anije iraniane, përfshirë 16 vendosëse minash, pranë Ngushticës së Hormuzit, sipas Komandës Qendrore të SHBA-së. Ky veprim vjen mes raporteve se Teherani po kërkonte të minonte këtë rrugë ujore, e cila është thelbësore për furnizimet globale të energjisë. Ngushtica, e vendosur midis Omanit dhe Iranit, është një pikë kyçe tranziti, ku në vitin 2025 kaluan rreth 13 milionë fuçi naftë bruto në ditë, duke përfaqësuar rreth 31% të të gjitha flukseve të naftës bruto detare, sipas firmës konsulente të energjisë Kpler.

Njoftimi i SHBA-së pasoi një postim të Presidentit Donald Trump në Truth Social, ku ai deklaroi se nëse Irani kishte vendosur mina në Ngushticë, “ne duam që ato të hiqen, MENJËHERË!”. Trump paralajmëroi se nëse minat nuk hiqeshin menjëherë, “pasojat ushtarake për Iranin do të jenë në një nivel të paparë më parë.” Ai shtoi se heqja e minave do të ishte “një hap gjigant në drejtimin e duhur”. Presidenti amerikan më vonë pretendoi se 10 anije joaktive vendosëse minash ishin fundosur, me “më shumë për të ardhur”.

Një raport i CNN-it të martën theksoi se Irani kishte filluar vendosjen e minave në Ngushticën e Hormuzit, megjithëse jo në mënyrë të gjerë. Burime të cituara nga CNN thanë se vetëm “disa dhjetëra” mina ishin vendosur në ditët e fundit. Raporti gjithashtu theksoi se Irani ende ruan më shumë se 80% të anijeve të tij të vogla dhe vendosëseve të minave, duke pasur aftësinë të vendosë qindra mina në rrugën ujore. CBS News, e cila raportoi se Irani “mund të jetë duke u përgatitur” për të vendosur mina detare, tha se vendi po përdorte anije më të vogla që mund të transportonin dy deri në tre mina secila për t’i vendosur ato në ngushticë. Ndërsa stoku i minave të Iranit nuk dihet publikisht, vlerësimet ndër vite kanë shkuar nga rreth 2,000 deri në 6,000 mina detare.

Që nga fillimi i konfliktit, çmimet e naftës janë rritur ndjeshëm, duke iu afruar 120 dollarëve për fuçi të hënën, përpara se të binin. Nafta bruto amerikane WTI tregtohej së fundmi me 83.8 dollarë për fuçi, ndërsa standardi global Brent ishte me 87.9 dollarë për fuçi. Këto zhvillime kanë ndikuar drejtpërdrejt në kostot e transportit. Javën e kaluar, kostot e supertankerëve të naftës në Lindjen e Mesme u ngjitën në nivelin më të lartë të regjistruar, me ofruesit kryesorë të sigurimit të rrezikut të luftës detare që anuluan mbulimin për anijet që operojnë në Gjirin Persik.

Qendra Robert Strauss për Sigurinë Ndërkombëtare dhe Ligjin në Teksas theksoi se minat do të ishin “të dobishme” për t’u përdorur nga Irani në korsitë e transportit të Ngushticës së Hormuzit, qoftë për dëmtim të drejtpërdrejtë, qoftë si mjet parandalues, duke kanalizuar anijet në një korsi të paracaktuar më të favorshme për Iranin. Një raport i CIA-s, i deklasifikuar në vitin 2009, theksonte se “iranianët duket se kanë njohur kufizimet e aftësisë së tyre për luftë me mina dhe kanë adoptuar një strategji në të cilën disa mina ose kërcënimi i minave do të përdorej për të penguar transportin”. Raporti shtonte se Irani mund të përdorte mina për të rritur tarifat e sigurimit dhe për të dekurajuar anijet që shkojnë në portet e Gjirit Arab nga hyrja në Gjirin Persik, duke e konsideruar një veprim të tillë “po aq efektiv sa një bllokadë”.

Në përgjigje të situatës, Presidenti Trump deklaroi javën e kaluar në një postim në Truth Social se kishte urdhëruar Korporatën Amerikane të Financave për Zhvillim të ofronte “sigurim dhe garanci për rrezikun politik për Sigurinë Financiare të TË GJITHË Tregtisë Detare, veçanërisht Energjisë, që udhëton nëpër Gjirin”. Ai shtoi se, “nëse është e nevojshme, Marina e Shteteve të Bashkuara do të fillojë të shoqërojë tankerët nëpër Ngushticën e Hormuzit, sa më shpejt të jetë e mundur.” Megjithatë, Marina e SHBA-së po refuzon kërkesat “pothuajse të përditshme” nga industria e transportit për të shoqëruar anijet, sipas një raporti të Reuters, duke thënë se rreziqet e sulmeve ishin shumë të larta për momentin. Ndërsa Marina nuk dha një detajim të rreziqeve, SHBA kishte çaktivizuar katër anije pastruese minash të klasit Avenger që ishin stacionuar në Bahrein në fund të vitit 2025. Anijet zëvendësuese për klasin Avenger, anijet luftarake bregdetare të klasit Independence, kanë “luftuar për të përmbushur kërkesat e misioneve operacionale të kundërmasave ndaj minave”, sipas publikimit global detar Naval News.