Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit detyron Kuvajtin të ulë prodhimin e naftës, tregu i energjisë në krizë

Kuvajti njoftoi të shtunën se ka ulur prodhimin e naftës dhe kapacitetet e rafinimit për shkak të pamundësisë së anijeve-cisternë për të kaluar Gjirin Persik, si pasojë e kërcënimeve nga Irani. Monarkia arabe nuk specifikoi sasinë e saktë të uljes së prodhimit në fuçi në ditë, por e përshkroi këtë masë si parandaluese, e cila do të “rishikohet në varësi të zhvillimeve të situatës”. Kuvajti është prodhuesi i pestë më i madh i naftës në OPEC, duke prodhuar rreth 2.6 milionë fuçi në ditë në janar. Korporata Shtetërore e Naftës e Kuvajtit theksoi se “mbetet plotësisht e përgatitur për të rikthyer nivelet e prodhimit sapo kushtet ta lejojnë”.

Çmimet e naftës u rritën ndjeshëm, rreth 35% këtë javë, pasi lufta në Iran shkaktoi një ndërprerje të madhe të furnizimeve globale të energjisë. Anijet-cisternë kanë ndaluar kalimin në ngushticën kritike të Hormuzit, pasi pronarët e anijeve druhen se mjetet e tyre do të sulmohen nga Irani. Prodhuesit arabë të naftës në Gjirin Persik, si Kuvajti, eksportojnë fuçitë e tyre përmes kësaj ngushtice. Kjo rrugë ujore e ngushtë është e vetmja mënyrë për të hyrë ose dalë nga Gjiri Persik, dhe rreth 20% e konsumit global të naftës eksportohet përmes saj.

Fuçitë e naftës po grumbullohen në Lindjen e Mesme pa mundësi transporti, pasi anijet-cisternë nuk lëvizin. Vendet arabe të Gjirit janë të detyruara të ulin prodhimin kur u mbaron hapësira për ruajtjen e fuçive. Iraku ka ulur tashmë prodhimin me 1.5 milionë fuçi në ditë për shkak të mungesës së hapësirave magazinuese, thanë zyrtarët irakianë për Reuters të martën. Natasha Kaneva, drejtuese e kërkimit të mallrave globale në JPMorgan, u shpreh se “tregu po kalon nga vlerësimi i rrezikut gjeopolitik të pastër në përballjen me ndërprerje konkrete operacionale”.

Kaneva parashikoi se vendet arabe të Gjirit do të shterojnë kapacitetet e magazinimit dhe do të ndërpresin prodhimin e naftës nëse lufta SHBA-Iran zgjat më shumë se tre javë. Kjo do të çonte çmimet globale të naftës Brent mbi 100 dollarë për fuçi. JPMorgan vlerëson se uljet e prodhimit mund të tejkalojnë 4 milionë fuçi në ditë deri në fund të javës së ardhshme, nëse ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur.

Të premten, nafta bruto shënoi rritjen më të madhe javore në historinë e tregtimit të kontratave të së ardhmes. Kontratat e së ardhmes Brent u rritën me 8.52%, ose 7.28 dollarë, duke u vendosur në 92.69 dollarë për fuçi. Ndërsa kontratat e së ardhmes West Texas Intermediate (WTI) u rritën me 12.21%, ose 9.89 dollarë, duke u mbyllur në 90.90 dollarë për fuçi. Nafta bruto amerikane u rrit me 35.63%, rritja e saj më e madhe javore në historinë e kontratës së së ardhmes që daton në vitin 1983. Brent u rrit me 28%, rritja më e madhe javore që nga prilli 2020.

Lufta në Iran ka ndërprerë gjithashtu furnizimet globale të gazit natyror. Katari ndërpreu prodhimin e gazit natyror të lëngshëm (LNG) të hënën për shkak të sulmeve nga Irani. Rreth 20% e eksporteve botërore të LNG vijnë nga Katari. LNG është një formë e gazit natyror që ftohet në gjendje të lëngshme në mënyrë që të mund të ngarkohet në anije-cisternë dhe të eksportohet në mbarë botën, duke u përdorur për prodhimin e energjisë elektrike dhe ngrohjen e shtëpive.

Marrë nga CNBC