Trump merr përgjegjësinë për shkatërrimin e urës kryesore të Iranit, kërcënon me pasoja të tjera

Donald Trump ka marrë përgjegjësinë për shkatërrimin e urës më të madhe të Iranit, një ditë pasi ai kishte kërcënuar se do ta bombardonin vendin “deri në epokën e gurit” nëse nuk arrihej një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës pesë-javore që ai kishte nisur. Presidenti amerikan shpërndau pamje të një pjese të urës së re të varur B1, 136 metra të lartë dhe me vlerë 400 milionë dollarë, e cila lidhte Teheranin me Karajin, duke u shembur në mënyrë dramatike mbi rrugën poshtë, mes një reje të madhe tymi të zi. Ky veprim erdhi pas një periudhe tensionesh të larta dhe kërcënimesh të drejtpërdrejta nga administrata amerikane.

Sipas mediave shtetërore të Karajit në Iran, tetë persona u vranë dhe 95 u plagosën nga sulmi. Pjesa e mesme e urës u godit dy herë, duke lënë një boshllëk të qartë në zemër të asaj që kishte qenë një nga projektet kryesore të infrastrukturës së Iranit. “Ura më e madhe në Iran shembet, nuk do të përdoret më kurrë,” shkroi presidenti amerikan në faqen e internetit Truth Social, duke paralajmëruar se do të kishte “shumë më tepër për të ndjekur” nëse nuk arrihej një zgjidhje. Nuk ishte e qartë nëse ura po përdorej nga civilët në atë kohë, megjithëse dukej se një kamion ndodhej në njërën anë të saj. Një video tregonte një predhë që godiste pikërisht aty ku kishte tashmë dëme.

Një ditë më parë, në një fjalim në orar primar, Trump kishte deklaruar se lufta që SHBA dhe Izraeli nisën kundër Iranit më 28 shkurt ishte një sukses “në prag të përfundimit” dhe se SHBA “shumë shpejt” do të arrinte pothuajse të gjitha objektivat e saj strategjike. Megjithatë, në fjalimin e tij në Shtëpinë e Bardhë, presidenti përsëriti gjithashtu një kërcënim për të shkatërruar centralet elektrike të Iranit, duke rrezikuar të ndërpresë energjinë elektrike për miliona njerëz. “Ne do të godasim çdo central të tyre gjenerues të energjisë shumë fort dhe ndoshta njëkohësisht,” tha ai, duke theksuar ashpërsinë e qëllimeve amerikane.

Sulmi ndaj urës ishte një nga disa sulmet e konfirmuara në Iran këtë javë, pavarësisht vështirësisë për të marrë informacion të pakufizuar nga vendi, ku interneti është ndërprerë nga autoritetet. Pamjet e një sulmi të madh më herët këtë javë në një bazë raketore në qytetin e Isfahanit u konfirmuan të enjten si autentike, me flakë dhe shpërthime dytësore të filmuara nga një makinë aty pranë, shoferi i së cilës shpreh habi për shkallën e sulmit. Isfahani është gjithashtu vendi ku mendohet se Irani ka zhvendosur një pjesë ose të gjithë stokun e tij prej 440 kg uraniumi të pasuruar në 60%, i cili në teori mund të përdoret për të prodhuar 10 bomba bërthamore nëse do të pasurohej në 90% dhe nëse Teherani do të kishte ende teknologjinë e nevojshme.

Ka pasur spekulime në SHBA se Trump ka konsideruar një bastisje ajrore me rrezik të lartë për të sekuestruar materialin radioaktiv nga depozitimi i tij nëntokësor – megjithëse presidenti tha të mërkurën vonë se ishte varrosur aq thellë sa “nuk më intereson”. Edhe pse shumica e vëzhguesve i besuan fjalës së Trump, presidenti amerikan në të kaluarën ka përdorur mashtrime. Më 28 shkurt, SHBA dhe Izraeli sulmuan dhe vranë udhëheqësin suprem të Iranit, Ali Khamenei, dhe disa bashkëpunëtorë në një kohë kur negociatat për një marrëveshje të re bërthamore mendohej se do të jepnin fryte. Irani tha gjithashtu se instituti mjekësor Pasteur në Teheran u godit të enjten. Izraeli deklaroi se kishte goditur një qendër komandimi të përdorur nga Garda Revolucionare e Iranit për të financuar proksi të armatosur në të gjithë Lindjen e Mesme një ditë më parë.

Irani, nga ana e tij, u zotua të kryejë sulme “më shkatërruese, më të gjera dhe më shkatërruese” në të ardhmen. Lufta do të vazhdonte deri në “pendimin e përhershëm dhe dorëzimin” e armiqve të Iranit, tha Ebrahim Zolfaqari, zëdhënës i selisë qendrore Khatam al-Anbiya të ushtrisë iraniane. Megjithatë, Irani ka vuajtur shumë më tepër se SHBA dhe Izraeli, me më shumë se 15,000 sulme ajrore që nga fillimi i luftës. Të paktën 1,900 njerëz janë vrarë dhe 20,000 janë plagosur në Iran që nga fillimi i konfliktit, sipas një vlerësimi të përafërt nga Shoqatat Ndërkombëtare të Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe. Çmimet e naftës u rritën me 7% për fuçi, duke arritur në 108 dollarë, pasi nuk kishte shenja të menjëhershme të përfundimit të konfliktit. António Guterres, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, paralajmëroi se bota është “në prag të një lufte më të gjerë” me implikime katastrofike globale, ndërsa bëri thirrje për t’i dhënë fund luftimeve.

Marrë nga The Guardian