Preç Zogaj: 21 janari, truku shihet, por nuk është

NGA PREÇ ZOGAJ

Vrasjet ndodhën pak pas orës 16:00, gjatë shpërndarjes së demonstratës përpara Kryeministrisë. Tre demonstrues humbën jetën menjëherë: Ziver Veizi, Hekuran Deda dhe Faik Myrtaj, ndërsa i katërti, Aleks Nika, vdiq dy javë më vonë në një spital në Stamboll.

Vrasja e Ziver Veizit u filmua nga kamerat e televizionit News 24. Gardisti që qëlloi pozicionohej pranë një parvazi të bodrumit të Kryeministrisë. Hekuran Deda u qëllua disa metra më tutje pranë podiumit të televizionit ABC. Faik Myrtaj dhe Aleks Nika u qëlluan në anën tjetër të bulevardit.

Hetimet, përfshirë ekspertizën e FBI-së, treguan se pjesëtarë të Gardës qëlluan mbi 40 herë dhe komandanti i Gardës kishte ndryshuar tytën e armës për të fshehur origjinën e plumbave. Shenja plumbash u gjetën në kangjella dhe në derën kryesore të Kryeministrisë.

Pas ngjarjes, disa pamje filmike u fshinë nga serveri i Kryeministrisë, ndërsa urdhra ndalimi për gjashtë oficerë të Gardës nuk u ekzekutuan, duke i dhënë kohë autorëve të prishnin provat.

Hetimet e mëvonshme të Prokurorisë, Policisë, Shërbimit Informativ të Shtetit, Shërbimit Informativ të Ushtrisë dhe komisionit hetimor parlamentar nuk gjetën prova që protestuesit të kishin kërcënuar jetën e Kryeministrit. Pretendimet për armë, eksplozivë ose grupe të organizuara rezultuan të pavërteta.

Pas shumë viteve, më 14 nëntor 2023, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut e konsideroi 21 janarin krim shtetëror, ndërsa më 14 mars 2024, Gjykata e Lartë urdhëroi SPAK-un të marrë çështjen në dorë. Më 14 korrik 2024, SPAK regjistroi procedimin penal për vrasje në rrethana cilësuese, shpërdorim detyre dhe pengim të zbardhjes së së vërtetës.