Ngushtica e Hormuzit: Ultimatum i Trumpit dhe pritshmëritë për një zgjidhje diplomatike

Investitorët po lëvizin mes pozicionimit për një marrëveshje të shpejtë që i jep fund luftës dhe një përshkallëzimi të rëndësishëm që mund të rrisë më tej çmimet e naftës dhe rendimentet e obligacioneve, ndërsa fillojnë një javë tregtare të holluar nga festat. Presidenti Donald Trump lëshoi një ultimatum të ashpër të dielën, duke paralajmëruar Iranin se do të “jetonte në Ferr” nëse Ngushtica e Hormuzit nuk rihapet deri të martën, ora 20:00 ET, duke e shpallur atë “Dita e Termocentralit dhe Dita e Urës, të gjitha të përfshira në një”.

Në mënyrë të veçantë, në një intervistë për Fox News të dielën, Trump shprehu shpresën se kishte një “shans të mirë” për të arritur një marrëveshje deri të hënën. Këto sinjale kontradiktore kanë krijuar një javë në të cilën investitorët janë të detyruar të pozicionohen për rezultate thellësisht divergjente. Ndërkohë, Irani ka refuzuar kërcënimet e fundit të Trumpit, duke thënë se ujërat kritike do të rihapeshin plotësisht vetëm pasi Teherani të kompensohej për dëmet nga lufta, ndërsa vazhdoi sulmet në Gjirin Persik gjatë fundjavës, duke përfshirë selinë e naftës së Kuvajtit.

“Tregjet janë në ankth, pasi koha po mbaron dhe rezultatet janë binare – armëpushim ose përshkallëzim,” tha Rob Subbaraman, kreu i kërkimit makro global në Nomura. Toni i Trumpit, megjithatë, sugjeroi një shkallë urgjence në Shtëpinë e Bardhë për t’i dhënë fund luftës, shtoi Subbaraman, ndërsa investitorët vazhduan pozicionimin e tyre për të “mbrojtur rrezikun e përshkallëzimit”. Trump ka luhatur mes lavdërimit të bisedimeve me Iranin si produktive me një marrëveshje paqeje të afërt, dhe paralajmërimit se është i përgatitur të intensifikojë veprimet ushtarake kundër Republikës Islamike, duke zgjatur vazhdimisht afatin për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.

Mesazhet e përziera kanë çuar në paqëndrueshmëri të tregut, shoqëruar me tregtim të luhatshëm të naftës. S&P 500 fitoi 3.4% javën e kaluar, duke shënuar fitimet më të mira javore që nga nëntori, ndërsa investitorët blenë rënien me shpresën e një zgjidhjeje diplomatike. Indeksi i Volatilitetit Cboe u rrit nga nën 20 para luftës në rreth 24 javën e kaluar. “Toni përshkallëzues i Trumpit [gjatë fundjavës] është shumë në përputhje me strategjinë e tij: i drejtuar nga titujt, i paparashikueshëm dhe i krijuar për të ushtruar presion maksimal shpejt,” tha Mohit Mirpuri, menaxher fondesh aksionesh në SGMC Capital. Ai shtoi se tregjet do të duhet të mësohen me këtë stil të politikëbërjes për të ardhmen e parashikueshme.

Lufta njëmujore dhe bllokada efektive e Ngushticës së Hormuzit kërcënojnë të zhysin botën në një nga krizat më të rënda energjetike në histori. Edhe një përparim diplomatik mund të mos sjellë lehtësim të shpejtë për tregjet, thanë analistët. Çmimet e naftës Brent u rritën në 109.77 dollarë për fuçi të hënën, rreth 50% më lart që nga shpërthimi i luftës më 28 shkurt. Nafta amerikane West Texas Intermediate u rrit me 66% dhe tregtohej me 111.2 dollarë. Trafiku i anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit mbeti 95% më i ulët se nivelet para luftës. Vendimi i OPEC+ për të rritur kuotat e prodhimit me 206,000 fuçi në ditë për maj mezi do të ndihmonte në forcimin e furnizimeve me naftë.

Lufta ka shkaktuar “rritje serioze të inflacionit në mbarë botën,” sipas Subbaraman, i cili paralajmëroi se një përshkallëzim i mëtejshëm mund të çojë në një “shok rritjeje, me shkatërrim të kërkesës dhe stagflacion të plotë.” Tregu i të ardhurave fikse po rishikon perspektivën e inflacionit, me rendimentin e thesarit 10-vjeçar që u ngjit në 4.362% të hënën, afër niveleve më të larta që nga mesi i vitit 2025. Kjo vjen ndërsa investitorët kanë ulur pritshmëritë për ulje të normave të interesit nga Rezerva Federale këtë vit. Ed Yardeni, strateg i Wall Street, theksoi se “nuk mund të përjashtojmë një treg ariu dhe madje një recesion,” duke e lidhur këtë me kohëzgjatjen e mbylljes së ngushticës dhe ndërprerjen e flukseve globale të energjisë.

Ndërsa investitorët presin afatin e së martës, tregjet pritet të mbeten shumë të paqëndrueshme, duke vlerësuar çdo sinjal nga Uashingtoni dhe Teherani. Tregjet aziatike shfaqën lëvizje të përziera, me Japoninë dhe Korenë që u rritën pas raportimeve për diskutime mbi një armëpushim të mundshëm 45-ditor, megjithëse shanset për një marrëveshje të shpejtë ishin të pakta. Hiroki Shimazu, strateg kryesor, parashikon një de-përshkallëzim të ndërmjetësuar nga Omani, duke pritur një “fazë të zgjatur ngërçi” dhe paqëndrueshmëri të vazhdueshme, në vend të një zgjidhjeje të qartë. Investitorët presin gjithashtu të dhëna kyçe ekonomike nga SHBA këtë javë, si indeksi PCE, për të vlerësuar ndikimin e shokut të naftës në çmime. Ari, i cili ka rënë rreth 12% që nga fillimi i luftës, përballet me presione të ndryshme, përfshirë kërkesën për strehë të sigurt dhe ndikimin e një dollari më të fortë e rendimenteve në rritje të thesarit.

Marrë nga CNBC