BBC: Dy të shtëna masive në Afrikën e Jugut lënë 27 të vdekur

Njëzet e shtatë persona janë vrarë në dy të shtëna masive të ndodhura me vetëm pak orë diferencë në Afrikën e Jugut, në një tjetër episod të rëndë të dhunës me armë që ka tronditur vendin.
Shtatëmbëdhjetë persona u vranë të shtunën në mbrëmje, kur tetë persona të armatosur hapën zjarr në një bar pranë Johanesburgut. Pesëmbëdhjetë persona të tjerë mbetën të plagosur.
Në një incident të veçantë, në orët e para të mëngjesit të së dielës, dhjetë persona u vranë jashtë një lokali argëtimi në një lagje pranë Cape Town, ndërsa 11 të tjerë u plagosën.
Afrika e Jugut përballet prej vitesh me nivele të larta të kriminalitetit dhe vrasjeve, ndërsa dhuna me armë, veçanërisht ajo e lidhur me aktivitetin e bandave, mbetet një problem serioz. Deri tani, policia nuk ka përcaktuar përfundimisht motivet e dy sulmeve të fundit.

Sulmi pranë Johanesburgut
Sipas policisë, personat e armatosur fillimisht hapën zjarr ndaj klientëve jashtë lokalit dhe më pas vazhduan të qëllonin brenda tij. Para se të largoheshin nga vendngjarja, ata u vunë flakën dy automjeteve.
Nga sulmi humbën jetën 13 burra dhe katër gra.
Komisioneri i Policisë së Gautengut, gjenerallejtënant Tommy Mthombeni, tha se mes viktimave kishte persona me origjinë nga Etiopia dhe Lesoto, ndërsa shumica dërrmuese ishin shtetas të Afrikës së Jugut.
Sipas tij, policia dyshon se grabitja mund të ketë qenë një nga motivet e sulmit, pasi nga viktimat ishin marrë sende personale. Megjithatë, autoritetet nuk kanë përjashtuar mundësinë që ngjarja të jetë e lidhur me përplasjet për kontrollin e territorit midis grupeve të përfshira në aktivitetin e paligjshëm minerar.

Minierat pa leje, veçanërisht në puse të braktisura ose në vende të tjera të nxjerrjes së mineraleve, përbëjnë një problem të vazhdueshëm në Afrikën e Jugut. Aktiviteti shoqërohet shpesh me kushte të rrezikshme pune dhe viktima. Autoritetet kanë deklaruar se në këtë sektor informal veprojnë edhe emigrantë pa dokumente, të cilët në disa raste rekrutohen nga rrjete të krimit të organizuar.

Më herët, zëvendëskomisioneri provincial i policisë, gjeneralmajor Fred Kekana, tha se sulmi mund të kishte lidhje me një akt hakmarrjeje pas një incidenti të ndodhur muajin e kaluar, ku një person u vra dhe një tjetër u plagos. Deklarata e tij është raportuar nga agjencia e lajmeve AFP.
Kekana tha gjithashtu se hetuesit dispononin fotografi të qarta dhe, në disa raste, edhe emra të personave të dyshuar.

Dhjetë të vrarë pranë Cape Town
Vetëm disa orë më vonë, një tjetër sulm me armë ndodhi pranë Cape Town.

Dhjetë persona humbën jetën pasi persona të armatosur hapën zjarr jashtë një vendi argëtimi. Pesë prej viktimave vdiqën në vendngjarje, ndërsa pesë të tjerët humbën jetën më vonë në spital.

Njëmbëdhjetë persona të tjerë mbetën të plagosur.
Deri të dielën në mëngjes, policia nuk kishte bërë të ditur asnjë arrestim në lidhje me dy sulmet.

Një valë e re dhune
Dy të shtënat masive ndodhën vetëm disa ditë pasi 11 persona u vranë në Durban, kur persona të armatosur sulmuan një banesë në zonën KwaMakhutha.
Armët e paligjshme janë të përhapura gjerësisht në Afrikën e Jugut dhe dhuna e armatosur ka qenë një problem i vazhdueshëm prej dekadash. Vendi, me rreth 62 milionë banorë, regjistron mesatarisht rreth 60 vrasje në ditë.
Një seri e fundit sulmesh me shumë viktima ka shtuar shqetësimet mbi përshkallëzimin e dhunës, e cila shpesh lidhet me përplasjet territoriale ndërmjet bandave të përfshira në trafikun e drogës, aktivitetet kriminale dhe minierat e paligjshme.
Në shkurt, presidenti Cyril Ramaphosa e përshkroi krimin e organizuar si “kërcënimin më të menjëhershëm për demokracinë, shoqërinë dhe zhvillimin tonë ekonomik”.
Në fillim të këtij viti, ushtria u angazhua përkrah policisë në disa prej zonave me nivelet më të larta të vrasjeve, në një përpjekje për të frenuar dhunën e armatosur.
Ndërkohë, shqetësimet për sigurinë publike janë shtuar edhe nga një tjetër seri vdekjesh të dyshimta. Të shtunën, trupi i një gruaje të dhjetë u gjet në Ekurhuleni, në lindje të Johanesburgut.
Policia lokale deklaroi se, për shkak të ngjashmërive të konstatuara mes rasteve, nuk mund të përjashtohej mundësia që në zonë të vepronte një vrasës serial.

Hetimet për të gjitha këto raste vijojnë, ndërsa autoritetet përballen me një sfidë të ndërlikuar: frenimin e qarkullimit të armëve të paligjshme, krimit të organizuar dhe dhunës së lidhur me aktivitetet kriminale që kanë depërtuar në disa prej komuniteteve më të goditura të vendit.

AV/KJ