Evropa, temperatura deri në 44°C

Europa po përballet me një nga valët më të forta të nxehtësisë të viteve të fundit. Nga Franca në Spanjë, nga Britania e Madhe në Ballkan, temperaturat po arrijnë nivele rekord, duke detyruar qeveritë të marrin masa emergjente për mbrojtjen e popullsisë.

Lajmi tragjik që vjen nga Franca, ku 13 persona humbën jetën gjatë fundjavës teksa kërkonin të freskoheshin në zona të pambikëqyrura, tregon se nxehtësia nuk është më thjesht një shqetësim meteorologjik, por një rrezik real për jetën e njerëzve. Mbytjet në lumenj dhe liqene, mbyllja e qindra shkollave dhe vendosja e dhjetëra rajoneve nën alarmin e kuq janë tregues të një situate të jashtëzakonshme.

Në Francë temperaturat pritet të arrijnë deri në 43 gradë Celsius, në Spanjë deri në 44 gradë, ndërsa edhe vende tradicionalisht më të freskëta si Britania e Madhe dhe Belgjika po përballen me temperatura që deri pak vite më parë konsideroheshin të paimagjinueshme.

Por pyetja që shtrohet është: a kemi të bëjmë me një fenomen të përkohshëm apo me një realitet të ri klimatik?

Shumica e shkencëtarëve janë të një mendimi. Valët e përsëritura të të nxehtit nuk janë më ngjarje të rralla. Ato janë pjesë e një tendence afatgjatë që lidhet me ngrohjen globale. Temperatura mesatare e Tokës është rritur vazhdimisht gjatë dekadave të fundit si rezultat i emetimeve të gazeve serrë nga aktiviteti njerëzor, kryesisht djegia e naftës, gazit dhe qymyrit.

Pasojat tashmë po ndihen në të gjithë kontinentin. Vera po zgjatet, periudhat e thatësirës po bëhen më intensive, ndërsa fenomenet ekstreme meteorologjike po shfaqen më shpesh. Ajo që dikur konsiderohej temperaturë rekord, sot po kthehet gradualisht në normalitet.

Europa duket veçanërisht e ekspozuar. Kontinenti po ngrohet më shpejt se mesatarja globale, sipas institucioneve klimatike evropiane. Kjo do të thotë më shumë valë nxehtësie, më shumë zjarre pyjore, më shumë presion mbi sistemet shëndetësore dhe më shumë kosto ekonomike.

Edhe Ballkani nuk bën përjashtim. Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe vendet e tjera të rajonit po përjetojnë temperatura gjithnjë e më të larta. Për vendet me infrastrukturë ende të papërshtatur ndaj ekstremeve klimatike, rreziku është edhe më i madh.

Nëse këto zhvillime vazhdojnë me ritmet aktuale, valët e nxehtësisë që sot konsiderohen të jashtëzakonshme mund të bëhen një dukuri e zakonshme në dekadat e ardhshme. Kjo është arsyeja pse shkencëtarët po kërkojnë masa më të forta globale për uljen e emetimeve dhe përshtatjen e qyteteve ndaj klimës së re.

Ngjarjet e këtyre ditëve në Europë janë më shumë sesa një lajm i verës. Ato janë një sinjal alarmi se ndryshimet klimatike nuk janë më një kërcënim i së ardhmes. Ato po ndodhin tani, para syve tanë. Dhe çdo rekord i ri temperature mund të jetë paralajmërimi i një bote që po ndryshon më shpejt sesa kishim menduar.