Gonxhja për “Forbes”: Prioritet investimet cilësore në turizëm, Shqipëria po pozicionohet si porta hyrëse në Ballkan

Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sporteve, Blendi Gonxhja shpjegoi mënyrën se si qeveria shqiptare e sheh modelin spanjoll të turizmit si një shembull të planifikimit, profesionalizimit dhe kalimit drejt rritjes së cilësisë, në një intervistë ekskluzive për revistën spanjolle “Forbes”.

Shqipëria po përjeton një moment vendimtar në zhvillimin e turizmit. Në vetëm një dekadë, vendi me shpirtra mesdhetarë dhe ballkanik ka kaluar nga një destinacion, pothuajse i panjohur në një nga tregjet me rritjen më të shpejtë në Evropë, duke arritur mbi 12 milionë vizitorë ndërkombëtarë në 2025, me pritshmëri të ngjashme edhe për 2026. Para pandemisë, Shqipëria priti rreth 6,4 milionë turistë, dhe sektori përfaqësonte më shumë se 20% të PBB-së së saj.

Përveç rritjes së shifrave, sektori turistik tani kontribuon rreth 25-26% të GDP-së, falë lidhjeve ajrore më të mira, rritjes së fluturimeve me kryeqytetet evropiane dhe zgjerimit të kapaciteteve hotelierike dhe akomodimeve alternative. Shqipëria ka arritur të kapitalizojë pasuritë e saj natyrore dhe kulturore: nga riviera me plazhet e paprekura, tek Parku Kombëtar i Butrintit dhe qytetet historike si Berati dhe Gjirokastra – deri te dinamizmi urban i Tiranës, së bashku me çmimet konkurruese dhe autenticitetin mesdhetar kryesisht të pashfrytëzuar.

Kjo rritje ka tërhequr interesin e investitorëve ndërkombëtarë, përfshirë “Meliá Hotels International” dhe grupet si “Accor”, të cilët po zhvillojnë projekte luksoze përgjatë bregdetit, duke rritur pozicionimin e Shqipërisë si destinacion cilësor.

Qeveria ka vendosur turizmin në qendër të strategjisë së saj të zhvillimit, duke synuar të kombinojë rritjen ekonomike me qëndrueshmërinë territoriale – duke hapur një Zyrë Turizmi për Spanjën dhe Portugalinë në Madrid, të koordinuar nga kompania konsulente “LeadPro Advisors”- me qëllim të tërheqjes së investimeve dhe forcimit të imazhit ndërkombëtar.

Shqipëria synon të ruajë kapitalin natyror dhe kulturor, të rrisë standardet e cilësisë dhe të orientojë zhvillimin bregdetar në mënyrë të qëndrueshme. Nën drejtimin e ministrit të Turizmit, Kulturës dhe Sporteve, Blendi Gonxhja, vendi po punon për të konsoliduar standardet e cilësisë, për të menaxhuar zhvillimin bregdetar dhe për të ruajtur trashëgiminë e tij natyrore. Shqipëria ka kaluar fazën e destinacionit në zhvillim dhe po përparon drejt një pjekurie, dukshmërie dhe njohjeje më të madhe në skenën turistike evropiane.

Shqipëria është rritur shumë shpejt si një destinacion turistik. Si e interpretoni këtë moment?

–Ne e shohim këtë moment si një mundësi dhe një përgjegjësi. Shqipëria ka tërhequr me shpejtësi vëmendjen ndërkombëtare, duke konfirmuar forcën e aseteve tona dhe interesin në rritje për vendin, si një portë hyrëse për në Ballkan.

Megjithatë, kjo rritje e përshpejtuar kërkon edhe një drejtim të qartë. Prioriteti ynë nuk është më thjesht rritja e shifrave, por përmirësimin e cilësisë, shërbime më të mira, qëndrime më të gjata dhe turizëm i shpërndarë në mënyrë më të barabartë nëpër rajone dhe gjatë gjithë vitit. Kjo është thelbësore që turizmi të mbetet i qëndrueshëm dhe i dobishëm për komunitetet lokale.

Meqenëse Shqipëria është ende në fazat e hershme të zhvillimit të turizmit, ne kemi mundësinë ta drejtojmë me kujdes këtë rritje. Roli ynë si qeveri është të sigurohemi që zhvillimi i turizmit të mbrojë trashëgiminë tonë natyrore dhe kulturore, duke gjeneruar punësim të qëndrueshëm dhe vlerë ekonomike afatgjatë.

Pse Shqipëria është veçanërisht tërheqëse për investimet në turizëm tani?

-Shqipëria është tërheqëse për investitorët sepse kërkesa është në rritje. Investitorët po fitojnë akses në një destinacion me rritje ndërkombëtare, por ende ofrojnë hapësirë ​​të mjaftueshme për të zhvilluar projekte me cilësi të lartë dhe të planifikuara mirë.

Ne kemi investuar ndjeshëm në lidhshmëri dhe infrastrukturë, duke zvogëluar shumë pengesa praktike për investime. Në të njëjtën kohë, ne po përmirësojmë proceset e planifikimit dhe qartësinë rregullatore në mënyrë që investitorët të mund të marrin vendime me një perspektivë afatgjatë.

Ne po promovojmë me shumë vetëdije investime që rrisin standardin. Shqipëria po pozicionohet si porta hyrëse në Ballkan për vizitorët ndërkombëtarë dhe ne duam projekte të përafruara me këtë rol: iniciativa të përqendruara në cilësi, qëndrueshmëri dhe ndikim të qëndrueshëm, jo ​​në vëllim afatshkurtër.

Disa marka të mëdha ndërkombëtare hoteliere tashmë operojnë në Shqipëri. Çfarë do të thotë kjo për vendin?

-Ardhja e markave të mëdha ndërkombëtare të hoteleve është një nga shenjat më të qarta të një perceptimi në ndryshim të Shqipërisë. Grupet kryesore ndërkombëtare si “Meliá Hotels International”, së bashku me “Hilton”, “Hyatt”, “Marriott”, “Maritim”, “Radisson” dhe “Accor”, po investojnë në vendin tonë me një vizion afatgjatë. Vendimi i tyre pasqyron një besim në rritje në stabilitetin, lidhshmërinë, fuqinë punëtore dhe kërkesën e ardhshme të vendit.

Roli i “Meliá-s” ka qenë veçanërisht i rëndësishëm. Si një nga grupet e para të mëdha ndërkombëtare që krijoi një prani të fortë në Shqipëri, ajo ndihmoi në demonstrimin se vendi mund të priste me sukses hotele të nivelit të lartë, në përputhje me standardet dhe pritjet e vizitorëve ndërkombëtarë më të kërkuar. Ky ishte çelësi për të tërhequr një interes më të madh ndërkombëtar.

Në përgjithësi, ardhja e këtyre markave tregon një ndryshim në pozicionimin ndërkombëtar të Shqipërisë. Vendi po largohet nga perceptimi si një destinacion në zhvillim në një destinacion që po integrohet gradualisht në hartën turistike të Mesdheut. Përtej dukshmërisë, ndikimi është strukturor: markat globale po rrisin standardin për shërbim, trajnim dhe qëndrueshmëri, duke nxitur kalimin nga konkurrenca e bazuar në çmime në një model të fokusuar në cilësi, qëndrueshmëri dhe vlerë afatgjatë.

Ndërsa turizmi rritet, çfarë ndryshimesh praktike po shihni në mënyrën se si funksionon sektori në terren?

-Një nga ndryshimet më të dukshme është mënyra se si vizitorët udhëtojnë nëpër vend. Turizmi nuk është më i përqendruar vetëm në bregdet. Është gjithnjë e më e zakonshme që turistët të kombinojnë destinacionet bregdetare me qytete historike si, Berati dhe Gjirokastra, si dhe me zona malore dhe rurale. Ky ndryshim pasqyron aksesueshmëri të përmirësuar dhe një ofertë turistike më të larmishme.

Transformime të qarta janë gjithashtu të dukshme në nivelin e biznesit. Më shumë hotele, restorante dhe operatorë turistikë po investojnë në trajnimin e stafit, cilësinë e shërbimit dhe një organizim më të mirë. Vizitorët ndërkombëtarë kanë pritshmëri më të larta dhe operatorët vendas janë të vetëdijshëm se konkurrimi vetëm në çmim nuk është më i qëndrueshëm. Kjo po çon në operacione më profesionale dhe një përmirësim të përgjithshëm në përvojën e vizitorëve.

Si e përdor Shqipëria trashëgiminë e saj arkeologjike dhe kulturore për të promovuar veten ndërkombëtarisht?

Shqipëria promovon trashëgiminë e saj arkeologjike dhe kulturore si një element qendror të identitetit të saj ndërkombëtar të turizmit. Brenda një territori relativisht kompakt, vizitorët mund të zbulojnë një përqendrim të jashtëzakonshëm të vendeve historike që pasqyrojnë rolin e Shqipërisë – si një udhëkryq i qytetërimeve mesdhetare dhe evropiane.

Vende ikonike si Butrinti, Apollonia dhe amfiteatri i Durrësit nxjerrin në pah thellësinë e historisë së lashtë të vendit, ndërsa kështjellat historike dhe qytetet e Trashëgimisë Botërore si Berati dhe Gjirokastra ofrojnë përvoja kulturore gjithëpërfshirëse, të mbështetura nga muzetë dhe traditat e gjalla.

Duke e vendosur trashëgiminë në zemër të promovimit të turizmit, Shqipëria pozicionohet si një destinacion kulturor me vlera të mëdha, që ofron turizëm gjatë gjithë vitit dhe fton vizitorët të zbulojnë vendin si një udhëtim përmes historisë, kulturës dhe identitetit.

Si po i nxit Shqipëria qëndrimet më të gjata dhe eksplorimin më të thellë të vendit?

-Një nga pikat e forta më të mëdha të Shqipërisë është diversiteti i përvojave që ofron, me objektivin e qartë të krijimit të turizmit gjatë gjithë vitit. Vizitorët mund ta kombinojnë lehtësisht bregdetin me qytete historike, peizazhe rurale dhe zona malore si Alpet Shqiptare, duke kaluar përtej modelit të qëndrimit të shkurtër dhe me një destinacion të vetëm.

Destinacione si Valbona dhe Thethi në veri, së bashku me qytete historike si Berati, Kruja dhe Gjirokastra, po fitojnë popullaritet në itineraret e udhëtimit. Këto vende ofrojnë përvoja të dallueshme – natyrë, ecje në natyrë, fshatra tradicionalë dhe trashëgimi kulturore – që natyrshëm nxisin qëndrime më të gjata.

Shumica e destinacioneve ndodhen vetëm pak orë larg Aeroportit Ndërkombëtar të Tiranës, duke lehtësuar udhëtimin e përshtatshëm me shumë destinacione. Kjo u lejon vizitorëve të kombinojnë bukurinë bregdetare, kulturore dhe natyrore në një udhëtim të vetëm, duke zgjatur qëndrimin e tyre dhe duke shijuar një përvojë turistike më të pasur dhe më të ekuilibruar.

Si e mbron Shqipëria identitetin e saj duke mirëpritur investimet ndërkombëtare?

-Mbrojtja e identitetit shqiptar trajtohet si një përparësi praktike, jo si një koncept abstrakt. Arkitektura, traditat, gastronomia dhe jeta e përditshme e komuniteteve janë ndër asetet më të vlefshme turistike të vendit, dhe zhvillimi është gjithnjë e më i orientuar drejt forcimit të tyre në vend të zëvendësimit të tyre.

Në rajone të ndryshme, strukturat historike po ruhen dhe përshtaten për përdorime bashkëkohore duke respektuar shkallën, materialet dhe stilet e jetesës lokale. Ndërtesat tradicionale po rinovohen për të akomoduar vizitorët pa humbur integrimin e tyre në mjedisin urban ose rural, duke lejuar që turizmi të bashkëjetojë me jetën e përditshme të komuniteteve. Kjo qasje favorizon pronësinë lokale, mbështet zanatet tradicionale dhe ruan karakterin e vendbanimeve historike.

Këto përvoja tregojnë se investimet dhe ekspertiza ndërkombëtare mund të gjenerojnë një vlerë të qëndrueshme ku përputhen me kontekstin dhe identitetin lokal. Kur zhvillimi respekton trashëgiminë, shkallën dhe strukturën shoqërore, autenticiteti bëhet një avantazh konkurrues, duke siguruar që rritja e turizmit të forcojë identitetin lokal dhe të gjenerojë kthime të qëndrueshme ekonomike.

Si e përforcojnë gastronomia dhe ofertat e larmishme turistike të Shqipërisë pozicionimin e saj si një destinacion gjatë gjithë vitit?

Kuzhina shqiptare është thellësisht e rrënjosur në rajonet dhe peizazhet e saj, duke e bërë atë një nga asetet më të forta dhe më autentike turistike të vendit. Zonat bregdetare janë të njohura për peshkun e tyre të freskët dhe aromat mesdhetare; Rajonet rurale dhe malore ruajnë një traditë të pasur të produkteve me origjinë lokale; dhe qytetet historike kombinojnë trashëgiminë kulinare me produktet lokale si vaji i ullirit, vera, produktet e qumështit dhe prodhimet sezonale. Ky diversitet rajonal u lejon vizitorëve të përjetojnë kuzhinën si një pjesë integrale të destinacionit, jo vetëm si një shërbim shtesë.

Në të njëjtën kohë, Shqipëria ofron një potencial të madh në segmente të shumta turistike. Bregdeti nxit turizmin me diell dhe detar; Rajonet malore janë ideale për ecje në natyrë, turizëm aventuresk; dhe ngjarjet sportive ndërkombëtare – të tilla si garat me çiklizëm, maratona dhe garat ndërkombëtare – e pozicionojnë vendin si një destinacion në zhvillim të turizmit sportiv. Turizmi “Wellness”, përvojat në spa termike dhe sektori MICE plotësojnë një ofertë të larmishme që tërheq vizitorë gjatë gjithë vitit dhe konsolidon Shqipërinë si një destinacion gjithëpërfshirës, ​​shumësezonal.

Karriera e tij përfshin politikën kombëtare, menaxhimin urban dhe pozicionin e ministrit të Ekonomisë. Si ndikon kjo përvojë në qasjen e tij si ministër i Turizmit?

-Zhvillimi aktual i turizmit kërkon një vizion të koordinuar dhe afatgjatë. Gjatë kohës sime si ministër i Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit, fokusi ishte në krijimin e një kuadri të qëndrueshëm për investime, nxitjen e inovacionit dhe sigurimin që rritja e turizmit të kontribuojë në zhvillimin ekonomik dhe kulturor të vendit. Politikat e qarta dhe rregullat e qëndrueshme janë thelbësore për tërheqjen e investimeve cilësore dhe lëvizjen drejt turizmit me vlerë të shtuar më të lartë.

Përvoja ime si zëvendëskryetar i Bashkisë së Tiranës dhe si drejtor i përgjithshëm i Transportit Rrugor ka nxjerrë në pah shkallën në të cilën turizmi është i lidhur me funksionimin e përditshëm të qyteteve dhe sistemeve të transportit. Planifikimi urban, lëvizshmëria, hapësirat publike dhe qasja në vendet kulturore ndikojnë drejtpërdrejt në përvojën e vizitorëve dhe qëndrueshmërinë e destinacioneve.

Ndërsa Shqipëria kalon nga një fazë e zgjerimit të shpejtë në një fazë konsolidimi, këto perspektiva bëhen edhe më të rëndësishme. Turizmi duhet të planifikohet dhe rregullohet si pjesë e politikave më të gjera të zhvillimit, në mënyrë që rritja të përmirësojë cilësinë e jetës për banorët, duke u ofruar gjithashtu vizitorëve një përvojë autentike dhe me cilësi të lartë.