-Botuar në radion gjermane DW-
Ekziston një shqetësim në rritje midis agjencive të sigurisë se makinat kineze mund të përdoren për spiunazh. Sipas WDR dhe NDR, ekspertët kanë testuar automjete nga disa prodhues.
Cilat janë rezultatet?
Qofshin elektrike apo klasike me motor me djegie, makinat moderne janë të mbushura me teknologji. Të pajisura me sensorë, kamera dhe mikrofonë të ndryshëm, ato po bëhen gjithnjë e më shumë kompjuterë pothuajse gjithmonë të lidhur me internetin. Ato mbledhin një sasi të madhe të dhënash rreth stilit të drejtimit, vendndodhjes dhe mjedisit përreth.
Disa tashmë i quajnë ato “smartphone me rrota”.
Ekziston frika se makinat moderne – edhe pa dijeninë e përdoruesit – mund të përdoren si mjete spiunazhi për të mbledhur të dhëna të ndjeshme. Për shembull, kur automjetet janë të parkuara në kazerma, përpara ministrive, institucioneve ose kompanive të rëndësishme. Rreziqet e mundshme të sigurisë së automjeteve kineze në veçanti janë diskutuar prej kohësh.
Reagimet e para nga vendet e tjera
Disa vende evropiane tashmë kanë ndaluar sjelljen e automjeteve nga prodhuesit kinezë pranë objekteve kritike për sigurinë. Një shembull është Mbretëria e Bashkuar. Anëtarëve të Ministrisë së Mbrojtjes u këshillohet të mos lidhin telefonat ose kompjuterët zyrtarë me automjetet kineze. Ministria polake e Mbrojtjes njoftoi së fundi se së shpejti do të ndalojë makinat kineze në zona të caktuara ushtarake.
Aktualisht nuk ka një rregullore zyrtare uniforme për makinat kineze në Gjermani. Megjithatë, dy institucionet e sigurisë janë marrë intensivisht me rrezikun e mundshëm të spiunazhit për më shumë se një vit.
Sipas informacionit nga WDR dhe NDR, Zyra Federale për Mbrojtjen e Rendit Kushtetues (BfV), e cila në fakt është shërbimi i inteligjencës për operacionet e brendshme, dhe Zyra Qendrore për Teknologjinë e Informacionit në Sektorin e Sigurisë (ZITiS) kanë analizuar së bashku automjetet nga disa prodhues kinezë. Ata shqyrtuan se çfarë të dhënash mbledhin makinat, në çfarë mase dhe nëse informacioni dërgohet jashtë vendit.
As BfV dhe as ZITiS nuk duan të komentojnë rezultatet e analizës, ndërsa Ministria e Brendshme nuk po jep asnjë detaj.
Kina e ka mohuar vazhdimisht se makinat kineze po përdoren për spiunazh. Ministria e Brendshme deklaron vetëm se, për shkak të rritjes së pjesës së makinave kineze në tregun evropian, është e nevojshme të monitorohen rreziqet e mundshme – por nuk jepen detaje teknike.
Siguria ushtarake dhe kufizimet
Mbetet e paqartë nëse rezultatet e analizës u janë përcjellë ministrive të tjera dhe nëse ato ndikojnë në masat e sigurisë.
Një zëdhënës i Ministrisë së Mbrojtjes deklaron: “Nga një perspektivë e sigurisë ushtarake, të gjithë sensorët në automjet që mund të përdoren për zbulim përbëjnë një kërcënim.”
Kjo përfshin kamerat, sistemet e radarit, mikrofonat dhe sistemet e transmetimit të të dhënave të kontrolluara nga distanca. Prandaj, nëse është e nevojshme, aksesi në zona të caktuara të ndjeshme ndaj sigurisë mund të kufizohet.
Ndalimet e aksesit janë tashmë në fuqi për lloje të caktuara makinash. Automjeteve kineze nuk u lejohet të parkojnë, për shembull, në ambientet e Qendrës së Komandës së Operacioneve në Schwielowsee pranë Potsdamit.
Pronarët e tyre duhet të përdorin parkingje të posaçme. E njëjta gjë vlen edhe për objektet e Shërbimit Federal të Inteligjencës Gjermane (BND) që operojnë jashtë vendit.
Paralajmërime nga ekspertët e BE-së
Në fund të janarit, Paulina Uznańska, një eksperte për teknologjitë kineze në Qendrën për Studime Lindore, paralajmëroi anëtarët e Parlamentit Evropian për rrezikun e spiunazhit që vjen nga makinat moderne. Ajo theksoi se këto automjete kanë potencial të madh për të mbledhur të dhëna në zonat e kufizuara nëse i kalojnë ato. Ajo i bëri thirrje BE-së të fillojë të mbrojë infrastrukturën ushtarake dhe kritike.
Në Kinë, tashmë kishte kufizime për makinat elektrike perëndimore. Për shembull, automjeteve Tesla nuk u lejohej të parkoheshin pranë vendeve të ndjeshme ose gjatë ngjarjeve ku merrte pjesë Xi Jinping, derisa Tesla kaloi testet kineze të sigurisë për mbrojtjen e të dhënave.
“Inteligjenca e Makinave” – një formë e re spiunazhi
Media raportoi se disa kompani izraelite dyshohet se ofrojnë produkte të shërbimeve të inteligjencës për marrjen dhe analizimin e të dhënave nga makinat. Kjo formë e mbledhjes së informacionit quhet “Inteligjenca e Makinave” (CARINT) dhe është e mundur për shkak të rritjes së rrjetëzimit dhe digjitalizimit të automjeteve, gjë që hap mundësi për hakerim.
