Sipas “Monitorit të Demokracisë” 2026 narrativat dhe teoritë konspirative gjejnë mbështetje te një pjesë e konsiderueshme e popullsisë në Gjermani.
Gati një në pesë gjermanë ka botëkuptim dhe pikëpamje tipike të populizmit të djathtë. Ky është përfundimi i një ankete përfaqësuese të kryer nga instituti i sondazheve Forsa për studimin “Monitori i Demokracisë”, që publikohet çdo vit nga Universiteti Hohenheim në Shtutgart.
Sipas Frank Brettschneider, profesor i komunikimit dhe i shkencave politike, i cili koordinon studimin, populistët e djathtë mbështeten vazhdimisht në të njëjtën skemë argumentimi: ata pretendojnë se ekziston një “vullnet i njësuar i popullit”, i cili pengohet ose shtypet nga forca të brendshme dhe të jashtme. Si forca të brendshme paraqiten shpesh elitat politike dhe mediat, ndërsa si kundërshtarë të jashtëm përmenden Bashkimi Evropian, globalizimi dhe islami. Sipas tij këto narrativa shpesh ndërthuren edhe me teori konspirative.
Sipas Brettschneider 17 për qind e gjermanëve kanë botëkuptim populist të djathtë. “Tetë për qind e të anketuarve shfaqin një nivel shumë të lartë populizmi, ndërsa nëntë për qind një nivel të lartë”, tha ai. Kjo përqindje mbetet në të njëjtin nivel si në vitet 2025 dhe 2024. Por studimi konstaton se është rritur numri i personave që ndodhen në prag të përqafimit të një botëkuptimi populist.
Populistët e djathtë mbështeten vazhdimisht në të njëjtën skemë argumentimi duke pretenduar se ekziston një “vullnet i njësuar i popullit”Fotografi: Stefan Boness/Ipon/picture alliance
Mbështetje për teoritë konspirative
Për të përcaktuar shkallën e përhapjes së një botëkuptimi populist të djathtë në shoqëri, të anketuarve iu paraqitën 18 pohime të ndryshme, thuhet në raport. “Disa prej tyre përmbanin narrativa konspirative. Të anketuarit duhej të thoshin se në çfarë mase pajtoheshin ose nuk pajtoheshin me këto pohime.”
Sipas Universitetit Hohenheim teoritë dhe rrëfimet konspirative gjejnë mbështetje tek një pjesë e konsiderueshme e popullsisë. Rreth një e katërta e të anketuarve besojnë se politika në Gjermani drejtohet nga “fuqi të fshehta”. Kështu ata ishin dakord me pohimin se: “ekzistojnë organizata sekrete që kanë ndikim të madh në vendimet politike.”
Sipas studimit botëkuptimi populist është më i përhapur në Gjermaninë Lindore sesa në pjesën perëndimore të vendit.Fotografi: DW
Gjithashtu është rritur dukshëm numri i atyre që kanë një qëndrim negativ ndaj elitës politike. Kështu 31 për qind e të anketuarve mendojnë se qeveritarët “mashtrojnë popullin”. Për krahasim në vitin 2025 të këtij mendimi ishin 24 për qind e tyre.
Dallimet mes landeve lindore dhe perëndimore
Sipas studimit botëkuptimi populist është më i përhapur në Gjermaninë Lindore sesa në pjesën perëndimore të vendit. Gjithashtu sa më i lartë të jetë niveli i arsimit të anketuarve, aq më e vogël është përqindja e atyre që kanë qëndrime të tilla.
Përqindja më e lartë e personave me pikëpamje populiste u konstatua te burrat e moshës 45 deri në 59 vjeç, tek të cilët një në katër të anketuar (25 për qind) shfaqte një botëkuptim të tillë. Kurse përqindja më e ulët u konstatua te gratë e moshës 16 deri në 29 vjeç, me vetëm 8 për qind.
Për hartimin e “Monitorit të Demokracisë” u anketuan në muajin gusht 2026 gjithsej 4.059 shtetas gjermanë të moshës 16 vjeç e lart.
DW