Nxehtësia ekstreme lëviz drejt lindjes së Evropës, Franca shpall alarmin shëndetësor më të lartë

Vala e të nxehtit që ka përfshirë Spanjën, Francën dhe Mbretërinë e Bashkuar për ditë me radhë, pritet të zhvendoset drejt lindjes, me parashikuesit e motit në Gjermani dhe Republikën Çeke që paralajmërojnë për kushte ekstreme. Në Gjermani, temperaturat mund të arrijnë 40 gradë Celsius në disa zona perëndimore dhe jugperëndimore të enjten, dhe në të gjithë vendin të premten. Një paralajmërim për mot ekstrem është tashmë në fuqi në pjesën më të madhe të Republikës Çeke, ku temperaturat ishin mbi 30 gradë Celsius të enjten dhe pritet të intensifikohen të premten, duke arritur deri në 40 gradë Celsius gjatë fundjavës. Edhe kryeqyteti austriak, Vjena, mund të shohë temperatura deri në 40 gradë Celsius gjatë fundjavës.

Në Francë, Kryeministri Sébastien Lecornu ka njoftuar se niveli i alarmit shëndetësor po ngrihet në shkallën më të lartë, me qëllim rritjen e stafit spitalor dhe mbrojtjen e personave më të cenueshëm. Ministrja e Shëndetësisë, Stéphanie Rist, theksoi se po vëreheshin vdekje të lidhura me temperaturat ekstreme jo vetëm tek të moshuarit, por edhe tek të rinjtë. Kjo situatë vjen pasi Franca regjistroi ditën e saj më të nxehtë të mërkurën, për të dytën ditë radhazi, duke thyer rekorde të reja. Météo-France raportoi se temperatura minimale mesatare arriti 22 gradë Celsius natën e së mërkurës, ndërsa në Nantes, në veriperëndim, u regjistruan 27.2 gradë Celsius. Plani i emergjencës shëndetësore Orsan i Francës ka kaluar në nivelin tre, për të siguruar që sistemi shëndetësor të mund t’i bëjë ballë ngarkesës me kalimin e kohës dhe të mbrojë më të cenueshmit.

Kreu i departamentit të ndryshimeve klimatike në Kombet e Bashkuara, Simon Stiell, deklaroi se “vala e egër e të nxehtit në Evropë ka gjurmët e krizës klimatike kudo”, duke bërë thirrje për një “zhvendosje më të shpejtë drejt energjive të rinovueshme, mbrojtjen e pyjeve dhe rritjen e rezistencës ndaj klimës”. Kjo thekson lidhjen e drejtpërdrejtë mes ngjarjeve ekstreme të motit dhe ndryshimeve klimatike. Shërbimi klimatik Copernicus ka theksuar se ndryshimet klimatike po rrisin temperaturat në mbarë botën, por veçanërisht në Evropë, e cila është kontinenti që po ngrohet dy herë më shpejt se mesatarja globale. Kjo po shkakton rritjen e valëve të të nxehtit gjatë verës, presion më të madh mbi furnizimin me ujë të Evropës dhe zjarre më intensive. Vitin e kaluar, më shumë se 1 milion hektarë u dogjën në të gjithë Evropën, një nivel rekord, me Spanjën veçanërisht të prekur.

Në Paris, kryebashkiaku Emmanuel Grégoire tha se shkalla e vdekshmërisë ishte në rritje, ku temperaturat kanë qenë të larta për disa ditë. Ai paralajmëroi publikun të mos besonte se ishte i pavulnerueshëm, duke theksuar rëndësinë e kujdesit, veçanërisht për të rinjtë. Grégoire kritikoi sjelljen e papërgjegjshme, siç ishte vëzhgimi i rreth 100 vrapuesve në rrugë në orën 19:30 të mbrëmjes, duke sugjeruar se “është mirë të marrësh disa ditë pushim nga ushtrimet fizike”. Ndërkohë, një fëmijë trevjeçar u gjet i vdekur në një makinë në rajonin e Parisit, disa ditë pasi dy fëmijë të vegjël u gjetën të vdekur në makinën e familjes në qytetin jugor të Carpentras, duke shtuar tragjedinë e situatës.

Në qytetin veriperëndimor të Rennes, kreu i departamentit të Urgjencës dhe Aksidenteve, Profesor Louis Soulas, lidhi vdekjet e pesë ose gjashtë personave në shtëpitë e tyre në rajon me temperaturat ekstreme. Shërbimet e urgjencës kishin shkuar për t’i kontrolluar pasi ata nuk kishin përgjigjur në telefon gjatë thirrjeve për mirëqenie. Soulas theksoi se “nuk janë vetëm të moshuarit shumë të vjetër; janë njerëz të moshës 60 vjeç e lart”. Rennes regjistroi një rekord prej 40.6 gradë Celsius të hënën, vetëm për t’u thyer nga 41 gradë Celsius të nesërmen. Rekordi i mëparshëm datonte në vitin 2022. Njësitë e kujdesit intensiv të rajonit ishin “të saturuara”, paralajmëroi ai, duke shtuar se “jemi vërtet në një kulm aktiviteti”. Për shkak të nxehtësisë, tre centrale bërthamore në Francë janë ndërprerë. Disa rajone perëndimore në Francë po përgatiten tani për stuhi të mëdha nga pasditja e së enjtes e në vazhdim, me erëra deri në 110 km/h (68 mph) të pritura në bregdetin Atlantik të Francës. Dita e parë e festivalit Garorock është anuluar në rajonin Lot-et-Garonne, ku temperaturat mund të arrijnë 42 gradë Celsius.

Në Spanjë, megjithëse temperaturat pritet të arrijnë kulmin në 38-39 gradë Celsius në disa zona të enjten, parashikuesit thonë se po vjen një masë ajri më e freskët Atlantike, pas regjistrimit të temperaturave më të larta të qershorit këtë javë, me 45.1 gradë Celsius në qytetin jugor të Andújar të hënën. Në Gjermani, temperaturat e natës në qytetin jugperëndimor të Bad Bergzabern nuk ranë nën 26.2 gradë Celsius natën e së mërkurës, duke barazuar një rekord kombëtar të nxehtësisë të vendosur në vitin 2019. Shërbimi gjerman i motit DWD tha se zona të mëdha të vendit po përjetonin “stres termik”, dhe meteorologu i DWD, Oliver Reuter, tha se ishte “shumë e mundshme” që vala e të nxehtit përfundimisht do të shihej si historike. Luksemburgu regjistroi temperaturën më të lartë të qershorit prej 38.3 gradë Celsius në Wormeldingen të mërkurën. Një nivel alarmi i kuq për “stres termik ekstrem” është zgjatur në Dukatin e Madh deri të shtunën në mbrëmje.

Për shkak të nxehtësisë ekstreme, gjysmëmaratona e Hamburgut në Gjermani është anuluar të dielën, dhe operatori kombëtar i trenave Deutsche Bahn po ofron anulime falas të biletave për ditët në vijim për këdo që nuk dëshiron të udhëtojë. Hekurudhat Çeke u kanë thënë pasagjerëve se duhet të konsiderojnë shtyrjen e udhëtimeve të tyre nëse nuk është e domosdoshme të udhëtojnë. Në Mbretërinë e Bashkuar, Met Office ka zgjatur paralajmërimin e kuq për temperatura ekstreme deri të premten në mbrëmje, për pjesë të Londrës dhe Anglisë juglindore.

Në Itali, muzeu Uffizi i Firences ka ndërprerë shitjen e biletave deri më 28 qershor, dhe vetëm ata me një rezervim të mëparshëm do të lejohen të hyjnë. Drejtuesit thanë se sistemi i ajrit të kondicionuar nuk mund të përballonte fluksin e lartë të vizitorëve dhe temperaturat ekstreme, të cilat arritën 32 gradë Celsius brenda muzeut të mërkurën. Italianët kanë përjetuar temperatura të larta që nga fillimi i kësaj jave, por kulmi i të nxehtit pritet për të hënën, kur priten 40 gradë Celsius në rajone të ndryshme veriore. Temperaturat e natës në ato zona mund të mos bien nën 29 gradë Celsius. Parashikuesi Lorenzo Tedici u shpreh për mediat italiane se “kanë ikur ditët e qershorit të shekullit të kaluar me temperatura ditore 32 gradë Celsius dhe netë të freskëta 17 gradë Celsius”. Ai shtoi se “jemi mësuar aq shumë me tepricën sa, paradoksalisht, sot mirëpresim një parashikim prej 34 gradë Celsius si një lajm të mirë”.

Marrë nga BBC News