Kryeministri Edi Rama zhvilloi sot në Berat një takim me përfaqësues të teknologjisë, inovacionit, startupeve, ku u diskutua mbi rrugën e bërë dhe sfidat për Shqipërinë 2030 në Bashkimin Europian.
Duk folur për zhvillimet teknologjike, Rama tha se shumë shpejt, inteligjenca artificiale mund të bëhet anëtari më efikas i bordit qeverisës.
“ Shumë shpejt AI mund të bëhet anëtari më efikas i bordit, mund të vijë dita që qeverinë mund ta kesh AI (artificial intelligence). Ministrin “x” e ke AI, nuk ka as kushëri për të fut në punë, as interesa të prishë proceset dhe nuk po them që është synimi ynë, megjithëse me shumë kënaqësi mund të merrej përsipër. Ke një hall që do ta zgjidhësh dhe je përpjekur shpesh ta zgjidhësh me njërëzit, i drejtohesh teknologjisë. Unë besoj që kemi kapacitet që Shqipërinë ta kthejmë nga një vend ku prokurorimet publike bëhen nga njerëzit në vendin që zhduk fare intereferencën e njerëzve në prokurime. Jemi duke punuar me modelin e inteligjencës artificiale për prokurimet, pa njerëzit, ku njerëzit kanë një rol vetëm në fund, të firmës. Por të gjithë punën nga termat e referencës deri te vlerësimi i ofertave mund ta bëjë fare mirë inteligjenca artificiale”, deklaroi Kryeministri Edi Rama.
Sa i përket digjitalizimit, Rama kishte kritika për bankat dhe sektorin privat, duke shtuar se kjo po pengon rrugën e këtij sektori. Rama u shpreh se do të angazhohet nga afër bashkë me stafet përkatëse për të parë mundësinë e krijimit për herë të parë të një muzeu plotësisht me inteligjencë artificiale.
“Te bankat që janë në kushtet e një prapambetje të pajustifikuar digjitale që po vonon ecurinë e sektorit, të gjitha instrumentet nga ana e sektorit janë në dispozicion duke penguar ndërveprimet që lidhen me transaksionet financiare. E rëndësishme po ashtu që në Tiranë në shtator do të arrijmë t’i japim botës së arkitekturës bashkëkohore një inovacion që vjen nga një startup shqiptarësh dhe nëse është ashtu siç me duket mua nga sa pashë, do të ndryshojë shumë mënyrën si funksionon gjithë sektori dhe studiot arkitekturës botërisht.
Sikundër më shumë gëzim dhe përgjegjësi do angazhohem personalisht për të parë nëse mund të ndërtojmë në Shqipëri me këtë tekstologji të re të propozuar nga startup në fjalë muzeun e parë tërësisht me inteligjencë artificiale”, tha Rama.
“Ky sektor po bën përpjekje që mungon në sektorin privat, që është përpjekja për ta kuptuar dhe përfituar nga afrimi në BE dhe anëtarësimi në BE. Organizata e krijuar brenda sektorit po bën punë domethënëse për të marrë gjithë ekspertizën e duhur që t’i krijojë sektorit mundësi përfitimi nga fondet e BE duke paraqitur projekte dhe aplikime të besueshme. Ky është shembull fantastik për sektorin privat që është po aq i prapambetur sa bankat për nga digjitalizimi, dhe sektori privat i prapambetur me hapat drejt BE”, shtoi Rama.
“Do kemi forum të përbashkët një herë në katër muaj për problematikat dhe risitë e sektorit dhe për të gjitha piketat që duhen ndryshuar apo shtuar”, tha kreu i qeverisë
Inteligjenca artificiale (IA) do të shkaktojë shkurtime vendesh pune në disa sektorë, por gjithashtu pritet të krijojë vende të reja pune dhe të transformojë shumë profesione ekzistuese. Efekti i saj do të varet nga sektori, niveli i automatizimit dhe përgatitja e forcës punëtore.
Ku pritet të ketë shkurtime pune për shkak të IA:
Sektorë që përfshijnë punë rutinë dhe të përsëritshme:
Prodhimi industrial
Shërbimet e klientit (call centers)
Administrata dhe kontabiliteti bazik
Transporti (p.sh., shoferë kur të zhvillohen mjetet autonome)
Media online
Punë të cilat IA mund t’i kryejë më shpejt e më saktë:
Analizë të dhënash të thjeshta
Përkthime bazike
Krijim përmbajtjeje standarde (p.sh., raporte financiare)
Por në të njëjtën kohë, IA do të krijojë edhe vende pune të reja:
Profesionistë që punojnë me IA:
Inxhinierë të IA-së, zhvillues softuerësh, analistë të të dhënave
Specialistë për etikën, privatësinë dhe sigurinë e IA-së
Punë që kërkojnë aftësi njerëzore që IA nuk i zëvendëson dot lehtësisht:
Krijimtaria (dizajn, art, shkrim i thelluar)
Kujdesi shëndetësor dhe punët sociale
Edukimi dhe udhëheqja
Çfarë mund të bëhet për të zvogëluar ndikimin negativ:
Rikualifikim dhe trajnim për punëtorët që rrezikojnë të zëvendësohen
Adaptim i sistemit arsimor për të përgatitur të rinjtë për një treg pune të ri
Politika sociale mbrojtëse, si ndihmat për të papunët dhe subvencionimi i trajnimeve
Në përmbledhje:
Po, IA do të shkurtojë vende pune në disa fusha, por do të hapë mundësi të reja në fusha të tjera. Sfida kryesore është si të përgatitemi dhe të përshtatemi me këtë transformim.