Sa e ndryshon politikën shqiptare heqja e “non-gratës” për Berishën?

Nëse konfirmohet zyrtarisht se Sali Berishës i është hequr ndalimi i hyrjes në SHBA, atëherë ky është padyshim një nga zhvillimet politike më të rëndësishme të viteve të fundit në Shqipëri.

Për pesë vite me radhë, statusi i Berishës në raport me SHBA-të ka qenë një nga temat më të përdorura në debatin politik. Kryeministri Edi Rama dhe Partia Socialiste e kanë përdorur vazhdimisht si argument kundër tij, ndërsa vetë Berisha e ka konsideruar një vendim politik dhe të padrejtë.

Nëse kjo çështje mbyllet zyrtarisht, pasoja e parë është psikologjike dhe politike. Berisha do të dalë para mbështetësve të tij me argumentin se beteja e tij ka rezultuar e suksesshme dhe se akuzat që çuan në ndalimin e hyrjes në SHBA nuk qëndruan në kohë.

Pasoja e dytë prek Partinë Demokratike. Për vite me radhë, kundërshtarët brenda dhe jashtë PD-së kanë argumentuar se një lider me këtë status e kishte të pamundur të rikthehej në pushtet. Nëse ky argument bie, atëherë pozita e Berishës brenda opozitës forcohet ndjeshëm.

Pasoja e tretë lidhet me marrëdhëniet politike në vend. Një pjesë e debatit politik shqiptar është zhvilluar pikërisht rreth qëndrimeve të administratës amerikane ndaj liderëve politikë. Heqja e kufizimit ndaj Berishës do të rihapte diskutimin mbi mënyrën se si janë përdorur politikisht qëndrimet ndërkombëtare në konfliktin e brendshëm shqiptar.

Megjithatë, nuk duhet mbivlerësuar efekti elektoral. Shqiptarët votojnë kryesisht për ekonominë, punësimin, emigracionin, korrupsionin dhe cilësinë e qeverisjes. Një vendim amerikan mund të ndikojë fort në elitën politike dhe mediatike, por jo domosdoshmërisht të ndryshojë automatikisht sjelljen elektorale të qytetarëve.

Për Edi Ramën, nëse konfirmohet heqja e kufizimit, kjo do të thotë humbjen e një prej argumenteve më të forta politike që ka përdorur kundër kundërshtarit të tij kryesor. Për Berishën, do të ishte një fitore morale dhe politike e rëndësishme.

Megjithatë, politika shqiptare nuk do të ndryshojë vetëm nga një vendim i tillë. Qeveritë fitojnë ose humbasin nga mënyra se si qeverisin, ndërsa opozitat nga mënyra se si bindin qytetarët se janë alternativë më e mirë.

Prandaj, nëse saga e “non-gratës” po mbyllet, ajo ndryshon shumë narrativën politike të ditës, por jo domosdoshmërisht ekuilibrat afatgjatë të pushtetit. Ajo i jep Berishës një fitore të madhe politike, por beteja për pushtetin vazhdon të vendoset te vota e qytetarëve dhe jo te një dokument diplomatik./A.M./

Berisha dhe protesta: Mbështetje me diplomaci apo përpjekje për të fituar besimin e protestuesve?

Fjalimi i Sali Berishës në Kuvend për protestën e të rinjve tregon një qasje politike më të kujdesshme sesa ajo që opozita ka ndjekur zakonisht ndaj lëvizjeve qytetare.

Ajo që bie në sy nuk është vetëm mbështetja e tij për kërkesat e protestuesve, por mënyra se si ai zgjodhi ta bëjë këtë. Berisha nuk u përpoq të paraqitej si drejtues i protestës, nuk pretendoi se ajo ishte frymëzuar nga Partia Demokratike dhe nuk i ftoi protestuesit të bashkoheshin me opozitën. Përkundrazi, ai i përshkroi si qytetarë dhe të rinj që po mbrojnë të ardhmen e vendit.

Kjo nuk është rastësi. Berisha e di se një pjesë e madhe e protestuesve nuk kanë besim te partitë politike dhe se çdo përpjekje për ta politizuar hapur protestën mund të prodhojë efekt të kundërt. Për këtë arsye ai zgjodhi një mbështetje të matur, duke legjitimuar kërkesat e tyre, por pa tentuar ta marrë protestën nën ombrellën e opozitës.

Në planin politik, kjo është një lëvizje inteligjente. Çdo protestë e madhe qytetare kundër qeverisë krijon vështirësi për Edi Ramën, pavarësisht se kush e organizon. Ndaj Berisha po përpiqet të vendoset në anën e protestuesve pa i trembur ata me simbolikën partiake.

Në thelb, kreu i opozitës po dërgon dy mesazhe njëkohësisht. Mesazhi i parë është për protestuesit: “Unë ju mbështes dhe kërkesat tuaja janë të drejta.” Mesazhi i dytë është për qeverinë: “Pakënaqësia ndaj jush nuk vjen vetëm nga opozita, por edhe nga një brez i ri qytetarësh.”

Natyrisht, kjo nuk do të thotë se protestuesit do t’i besojnë automatikisht Berishës. Shumë prej tyre mund të vazhdojnë të mbajnë distancë nga partitë politike. Por për Berishën, edhe vetë fakti që nuk shihet si kundërshtar i protestës është një fitore politike.

Prandaj mund të thuhet se Berisha e “drodhi” me diplomaci situatën. Ai nuk hyri në protestë si lider partie, por si mbështetës i kërkesave të saj. Kjo i lejon të përfitojë politikisht nga pakënaqësia ndaj qeverisë, pa marrë mbi vete koston që do të kishte një përpjekje për ta kontrolluar apo përvetësuar protestën.

Në fund, beteja e vërtetë nuk është se kush e organizon protestën, por se kush arrin të fitojë besimin e opinionit publik. Dhe në këtë aspekt, Berisha duket se po përpiqet të bindë protestuesit se ai nuk është aty për t’i përdorur, por për t’i dëgjuar. Nëse do t’ia dalë apo jo, kjo do të varet jo nga fjalimet në Kuvend, por nga mënyra se si do të evoluojë vetë protesta në ditët dhe javët në vijim.