Vendimi absurd, pensionistët paguajnë sigurime

Shfuqizimi nga Gjykata Kushtetuese i vendimit për pagat referencë të profesioneve të lira ka krijuar një paqartësi ligjore për të gjithë pensionistët e vetëpunësuar të kësaj kategorie. Tatimet sqarojnë se, ata tashmë nuk janë më të përjashtuar nga pagimi i sigurimeve, pasi është shfuqizuar vendimi, që u sanksiononte këtë të drejtë. Kjo do të thotë që të gjithë pensionistët e vetëpunësuar si avokatët, kontabilistët, farmacistët, noterët, arkitektët, inxhinierët etj. por edhe ata që janë të vetëpunësuar në biznese të vegjël që prej më shumë se dy vitesh ishin të përjashtuar nga pagimi i sigurimeve shoqërore, do të duhet të kishin paguar sigurime që nga shtatori 2016.

Tatimet thonë se “Vendimi i Këshillit të Ministrave nr. 37, datë 21.01.2016 “Për përcaktimin e pagës mujore për efekt të llogaritjes së kontributeve të detyrueshme të sigurimeve shoqërore dhe të sigurimit shëndetësor për personat e regjistruar si të vetëpunësuar, të cilët kryejnë veprimtari ekonomike profesionale dhe punonjësit e papaguar që punojnë e bashkëjetojnë me të”, në pikën 9 të tij ka pasur përcaktuar që:

“Mbështetur në pikën 3, të nenit 6, të ligjit nr. 9136, datë 1.9.2003, Për mbledhjen e kontributeve të detyrueshme të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore në Republikën e Shqipërisë, të ndryshuar, pensionistët e regjistruar si persona fizikë të vetëpunësuar të vetëm, që punojnë në profesionet e përcaktuara në këtë vendim, nuk kanë detyrim për të paguar kontribute për sigurime shoqërore dhe shëndetësore.” Sipas këtij teksti bëhet fjalë jo për të gjithë pensionistët, por vetëm për ata të listës së disa profesioneve. Vendimi i Gjykatës Kushtetuese nr. 60, datë 16.09.2016, ka shfuqizuar VKM e mësipërme, pra edhe pikën 9 të tij”, përfundon sqarimi i tatimeve.

Ndryshimet ligjore

Dy vjet më parë, Këshilli i Ministrave miratoi vendimin për “Për kontributet e detyrueshme dhe përfitimet nga sistemi i sigurimeve shoqërore dhe sigurimi i kujdesit shëndetësor”, i cili rriste ndjeshëm pagat referencë për efekt të pagimit të sigurimeve për profesionistët e lirë. Ministria e Financave vendosi intervalin e pagave referencë për llogari të pagimit të sigurimeve që shtrihet nga 41 250 lekë deri 73 800 lekë në muaj sipas kategorizimit të bashkive. Në bazë të këtyre shumave, profesionet e lira (si avokatë, përmbarues, inxhinierë, veterinerë, farmacistë, dentistë etj.) do të duhej të paguanin detyrimet mujore për kontributet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore.

Ky vendim u ankimua në Gjykatën Kushtetuese dhe në korrik të vitit 2016, vendimi u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese, si i papajtueshëm me Kushtetutën, hyri në fuqi me botimin në Fletoren Zyrtare. Gjykata, referuar edhe aktit të ekspertimit, konstatoi se “kriteret që vendosin dispozitat e mësipërme në llogaritjen dhe diferencimin e kontributeve nuk bazohen në një analizë teknike apo në eksperienca botërore të provuara më parë. Ato krijojnë elemente të reja pabarazie, barrë shtesë administrative për administratën shtetërore dhe tatimpaguesit, vështirësi teknike dhe pasiguri juridike me shumë elemente subjektiviteti.

Por, ndërsa vendimi i Gjykatës Kushtetuese ishte pozitiv për pjesën më të madhe ai duket se ka penalizuar pensionistët e vetëpunësuar. Pika 9 e VKM-së, tashmë të shfuqizuar sanksiononte se: “Mbështetur në pikën 3, të nenit 6, të ligjit nr. 9136, datë 1.9.2003, “Për mbledhjen e kontributeve të detyrueshme të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore në Republikën e Shqipërisë”, të ndryshuar, pensionistët e regjistruar si persona fizikë të vetëpunësuar të vetëm, që punojnë në profesionet e përcaktuara sipas këtij vendimi, nuk kanë detyrim për të paguar kontribute për sigurime shoqërore dhe shëndetësore. Në raste të tjera, paguajnë kontribut në nivelin minimal sipas përcaktimeve të vendimit nr. 77, datë 28.1.2015, të Këshillit të Ministrave, “Për kontributet e detyrueshme dhe përfitimet nga sistemi i sigurimeve shoqërore dhe sigurimi i kujdesit shëndetësor”./Shekulli/