Zvicra referendum për të mos lejuar të shkojnë 10 milionë banorë!

Popullsia e Zvicrës është rritur me shpejtësi që nga viti 2002, kur ishte 7.3 milionë. Tani ajo është 9.1 milionë, 27% e të cilëve janë banorë zviceranë që kanë lindur jashtë vendit. Sistemi i demokracisë së drejtpërdrejtë në Zvicër do të thotë që të gjitha vendimet e mëdha merren nëpërmjet kutive të votimit. Aktivistët thjesht duhet të mbledhin 100,000 nënshkrime për të siguruar një votim mbarëkombëtar

Në teori dhe në praktikë, një shtet sovran mund të vendosë politika që synojnë kufizimin e rritjes së popullsisë, sidomos përmes kontrollit të imigracionit. Megjithatë, rasti i Zvicrës është interesant sepse nuk bëhet fjalë për një vendim të marrë nga qeveria apo parlamenti, por nga vetë qytetarët përmes demokracisë së drejtpërdrejtë.

Debati që po zhvillohet në Zvicër është një debat që po përfshin gjithnjë e më shumë vende europiane: sa popullsi mund të përballojë një vend pa dëmtuar cilësinë e jetës, infrastrukturën, tregun e banesave dhe mjedisin? Mbështetësit e kufirit prej 10 milionë banorësh argumentojnë se rritja e shpejtë e popullsisë ka sjellë mungesë banesash, trafik më të rënduar, mbipopullim të shërbimeve publike dhe presion mbi burimet natyrore.

Nga ana tjetër, kundërshtarët e kësaj nisme paralajmërojnë se ekonomia zvicerane varet në masë të madhe nga fuqia punëtore e huaj. Spitalet, industria turistike, ndërtimi dhe shumë sektorë të tjerë kanë nevojë për punonjës që vijnë nga jashtë vendit. Kufizimi i fortë i imigracionit mund të krijojë mungesë të fuqisë punëtore dhe të ngadalësojë zhvillimin ekonomik.

Në thelb, votimi nuk ka të bëjë vetëm me numrin 10 milionë. Ai prek pyetje shumë më të mëdha: A duhet të ketë kufij rritja demografike? A mund të ruhet identiteti dhe modeli social i një vendi pa kontrolluar flukset migratore? Apo në një ekonomi moderne, kufizimi i imigracionit rrezikon të dëmtojë vetë mirëqenien që synon të mbrojë?

Fakti që popullsia e Zvicrës është rritur nga 7.3 milionë në mbi 9 milionë banorë në pak më shumë se dy dekada tregon se vendi po përballet me një transformim të shpejtë demografik. Kjo është arsyeja pse referendumi po ndiqet me interes jo vetëm në Zvicër, por në mbarë Europën, ku çështja e emigracionit po bëhet gjithnjë e më shumë një nga temat kryesore politike.

Në fund, përgjigjja është po: një vend mund të vendosë kufij për rritjen e popullsisë së tij, sidomos përmes politikave të emigracionit. Por sfida më e madhe nuk është vendosja e kufirit në letër; sfida është gjetja e ekuilibrit mes nevojave ekonomike, interesit kombëtar dhe të drejtave të njeriut. Zvicra po përpiqet t’i japë pikërisht kësaj pyetjeje një përgjigje përmes votës së qytetarëve të saj.