11 pyetje mbi Nenin 50, që vë në pikëpyetje shkatërrimin e BE-së

Votimi i Britanisë për të dalë nga BE-ja tashmë është përshëndetur si një nga ngjarjet më të rëndësishme në Europë, që nga rënia e Murit të Berlinit në vitin 1989. Dalja në BE-ja është detyra qendrore e Theresa May, Kryeministres së re, që votoi pro qëndrimit në bllok.

Por, si dhe kur Britania e Madhe do të shpërbëhet me Brukselin nuk është shumë e qartë. Gjithçka deri më tani varet nga traktati i së BE-së. Neni 50 përcakton se si një shtet anëtar mund të dalë nga blloku.

Pse është Neni 50 kaq i rëndësishëm?

Në teori ekzistojnë mjete të tjera për të lënë në BE por Mbretëria e Bashkuar dhe BE-ja kanë rënë dakord se ky do të jetë procesi për Brexit. Për të filluar procesin Britania e Madhe duhet të marrë një vendim formal për të lënë BE dhe të njoftojë Këshillin e BE-së nga shtetet anëtare të këtij vendimi.

Pse referendumi nuk është i mjaftueshëm?

Referendumi nuk është ligjërisht i detyrueshëm. Parlamenti mund të kishte zgjedhur për ta bërë atë ligjërisht të detyrueshëm por ai nuk e bëri. Ajo ishte, në efektin e saj ligjor, një ushtrim konsultimit.

Pse ka qenë i padëgjuar Neni 50?

Gjatë fushatës së referendumit David Cameron, atëherë kryeministër, tha se në rast të një votimi do të largohet. Kur ai njoftoi dorëheqjen e tij, megjithatë, ai tha se kjo do të jetë një çështje për pasuesin e tij.

A ndodh që me ligj të dërgohet Neni 50 për daljen nga BE-ja?

Pozita ligjore nuk është e qartë. Disa ekspertë thonë se Neni 50 ka nevojë për një ndryshim kushtetues, ndërsa të tjerë thonë se kjo mund të bëhet nga kryeministri i cili ushtron të drejtën e posaçme mbretërore. Duket se qeveria mund të mashtrojë me këtë dhe të ketë një votim parlamentar për shfuqizimin e Aktit të Komuniteteve Europiane. Disa avokatë kanë ngritur padi për të detyruar qeverinë që të ketë një votim parlamentar por ata nuk kanë gjasa të kenë sukses, pasi çështja mund të shihen si politike dhe jo një çështje ligjore.

Çfarë tjetër duhet të bëhet përpara njoftimit të Nenit 50?

Çdo gjë. Nuk ka asnjë plan të qartë. David Davis, një euroskeptik veteran, është emëruar në krye të një departamenti të ri të Brexit, si sekretar i shtetit për daljen nga BE-ja. Por ai përballet me një detyrë të madhe dhe komplekse.

A kishte mundësi Britania të negocionte me BE-në para se të dërgonte njoftimin e Nenit 50?

Mbretëria e Bashkuar do të donte për të bërë këtë por shtetet e tjera anëtare nuk janë të detyruara të negociojnë derisa është dërguar njoftimi i Nenit 50. Ata janë duke u ndalën në këtë dhe kjo mund të konvertohet në një gjendje pezull. Ndërkohë, Britania e Madhe mbetet një anëtare e plotë e BE-së.

Detyra për të dhënë Brexit shkakton luftëra?

Shërbimi civil është duke u ristrukturuar për të ofruar një shkëputje nga BE-ja

Çfarë ndodh pasi bëhet njoftimi i Nenit 50?

Do të ketë një afat maksimal dy vjeçar për daljen. Në fund të dy viteve, edhe në qoftë se nuk është arritur marrëveshja, Mbretëria e Bashkuar do të pushojë të jetë një shtet anëtar i BE-së. Afati mund të zgjatet vetëm me pëlqimin unanim. Në teori, Britania mund të largohet në më pak se dy vjet, nëse nuk ka marrëveshje.

Mund të tërhiqet Mbretëria e Bashkuar nga procesi i daljes?

Askush nuk e di dhe neni 50 është i heshtur. Nëse ka pasur unanimitet, atëherë nuk do të jetë një problem. Por do të ishte një taktikë e rrezikshme dhe nuk mund të funksionojë.

Çfarë duhet si marrëveshje për dalje?

Marrëveshja e daljes ka të bëjë vetëm me kushtet e nisjes, ose ajo mund të mendohet të trajtojë marrëdhëniet e ardhshme të Britanisë me BE-në. Kjo mund të pasohet nga një marrëveshje e tregtisë ose e një seri të marrëveshjeve të tregtisë.

Është Neni 50 i pashmangshëm?

Znj.May ka sugjeruar se ajo do të shkaktojë procedurën e daljes në fund të vitit. Ajo gjithashtu ka thënë se Britania nuk do të fillojë procesin deri sa objektivat e vendit të zgjerohen për negociata. Kryeministrja May hedh poshtë idenë se vonesa rrit gjasat e nenit 50.

Burimi: Financial Times/Përshtati: Redjon Shtylla