David Miliband: Evropa dhe SHBA-ja kanë nevojë për ‘dhoma gjumi të ndara’, por jo divorc

David Miliband, ish-sekretari i jashtëm i Partisë Laburiste dhe president i Komitetit Ndërkombëtar të Shpëtimit që nga viti 2013, ka theksuar se Evropa duhet të ketë “dhoma gjumi të ndara” nga Shtetet e Bashkuara, por pa kërkuar një “divorc” nga aleanca e saj tradicionale. Kjo deklaratë vjen pavarësisht ndikimit të administratës Trump në marrëdhëniet transatlantike. Duke folur në festivalin letrar Hay të dielën, Miliband paralajmëroi kundër rreziqeve të një ndarjeje të plotë, duke argumentuar se autonomia strategjike për Evropën nuk duhet të interpretohet si një divorc nga SHBA-ja. Ai theksoi se një ndarje e tillë mund të çonte në një pozicion “shumë, shumë të vështirë” për Evropën.

Në praktikë, Miliband sugjeroi se “dhomat e gjumit të ndara” nënkuptojnë që Evropa duhet të zhvillojë “llogari bankare të ndara” dhe të ndërtojë “kapacitet veprimi” në fushën ekonomike dhe ushtarake. Kjo është veçanërisht sfiduese kur bëhet fjalë për blerjen e avionëve luftarakë apo mjeteve të tjera ushtarake, ku zgjedhja është midis produkteve evropiane dhe amerikane. Sfida shtrihet edhe në fushën e inteligjencës artificiale, ku arritja e sovranitetit dixhital paraqet vështirësi të mëdha. Miliband theksoi se Evropa nuk mund të lejojë të pengohet nga fakti që Amerika po shkon në drejtim të kundërt në çështjen e klimës, pasi ekziston një interes masiv ekonomik dhe mjedisor që Evropa të jetë në ballë të zhvillimeve.

Ai shtoi se gjenerimi i pasurisë dhe shpërndarja e saj e drejtë janë thelbësore për adresimin e “dobësive” politike dhe ushtarake të Evropës. Miliband vuri në dukje se PBB-ja për frymë në SHBA është pothuajse dyfishi i asaj të Evropës në terma nominalë, duke nënvizuar nevojën për forcimin e bazës ekonomike të kontinentit. Këto komente u bënë gjatë një paneli ku Miliband ishte bashkë me shkrimtarin dhe avokatin Philippe Sands, si dhe filozofin Susan Neiman, ndërsa diskutimi u drejtua nga Misha Glenny, prezantues i emisionit “In Our Time” në BBC Radio 4.

Philippe Sands, nga ana e tij, e përshkroi marrëdhënien Mbretëri e Bashkuar-SHBA si “njëpalëshe”, duke paralajmëruar kundër “vetëmashtrimit”. Ai theksoi se Mbretëria e Bashkuar është “shumë më e varur” nga SHBA-ja dhe se dy vitet e fundit kanë treguar nevojën për të rishqyrtuar prioritetet. Sands argumentoi se lidhja kryesore e Britanisë është me Evropën dhe se kjo duhet të jetë rruga përpara. Megjithatë, ai shtoi se Britania “nuk do të shihet si një partner i besueshëm” nga Franca dhe se ka shumë punë për t’u bërë me Emmanuel Macron, ose me pasardhësin e tij.

Sands theksoi se Mbretëria e Bashkuar duhet të gjejë një mënyrë për t’u rilidhur ekonomikisht, politikisht, diplomatikisht dhe ushtarakisht me Bashkimin Evropian. Ai sugjeroi se ka shumë mënyra të ndryshme për ta bërë këtë dhe se kryeministri britanik në vitet e ardhshme duhet të shpenzojë shumë kohë duke punuar me Francën për të lehtësuar këtë proces. Misha Glenny shtoi se Brexit ka demonstruar për shtetet e tjera anëtare të BE-së se çfarë do të thotë “shkëputja nga 40 vjet harmonizim rregullator” për ekonominë e tyre – “është katastrofike, në një mënyrë ose në një tjetër”.

Në një ngjarje të mëparshme të shtunën, Miliband bëri thirrje për një “konsensus kombëtar” mbi pozicionin e Mbretërisë së Bashkuar për rihyrjen në BE. Kjo ndërhyrje erdhi pas raportimit të “Guardian” të premten se një zyrtar i Zyrës së Kabinetit kishte sugjeruar krijimin e një tregu të vetëm për mallrat me BE-në, propozim ky i refuzuar nga zyrtarët e BE-së. I pyetur nëse një përafrim i tillë do t’i bënte votuesit e Brexit të ndiheshin të tradhtuar dhe të zhgënjyer, Miliband u përgjigj se “varfërimi i vetes ose bërja e vetes më pak të sigurt nuk nderon votën e Brexit-it. E kundërta është në fakt rasti”. Ai shtoi se Mbretëria e Bashkuar ka marrë një “mësim praktik” gjatë 10 viteve të fundit për atë që do të thotë Brexit. Miliband komentoi gjithashtu konfliktet globale, duke thënë se “thyerja në sistemin ndërkombëtar” e përfaqësuar nga lufta në Iran ishte “më e madhe” se ajo e përfaqësuar nga lufta në Irak. Ai theksoi se ky konflikt ka thyer marrëdhëniet midis Amerikës dhe Evropës në një mënyrë që ai nuk e kishte parë më parë.

Marrë nga The Guardian UK