Së pari, kinezët erdhën në Beograd, me një numër të madh pajisjesh dhe gjashtë ekspertë mjekësorë për të ndihmuar në koordinimin e politikës kombëtare prej Koronavirusit. Presidenti serb në një moment emocional puthi flamurin kinez në shenjë mirënjohje dhe akuzoi Europën për mungesën e ndihmës.
Pastaj erdhën Rusët, të cilët dërguan ngarkesa të shumta më pak thelbësore por megjithatë të mirëpritura në avionët ushtarakë me shumë bum mediatik. Më në fund erdhën europianët, duke theksuar se ata kishin qenë atje gjatë gjithë kohës dhe kishin financuar dukshëm më shumë sesa Rusia dhe Kina të bashkuara. Në Serbi, një vend kandidat për pranimin eventual në BE që ka tërhequr së shumti gjithashtu edhe Moskën dhe Pekinin në vitet e fundit, kryqëzimi konkurrues “diplomacive të Koronavirusit” është shumë i dukshëm.
Ndërsa pandemia fiton shpejtësi, lojtarët kryesorë po kërkojnë të përdorin fuqi dhe ndihmë alternative për të përmbushur qëllimet e tyre të politikës së jashtme. BE po përpiqet të provojë se çështja e vlerave dhe solidaritetit europian nuk janë thjesht fjalë boshe. Kina po ndryshon historinë duke e paraqitur vendin si zgjidhje për Koronavirusin, jo si shkakun e tij. Rusia është duke përdorur burime më modeste për efekt maksimal, me automjete ushtarake ruse që udhëtojnë nëpër Itali ose aeroplanë me pajisje të dërguara në SHBA të prodhuara pjesërisht nga një kompani e sanksionuar me tarifa. Amerikanët, të përqendruar totalisht në çështjet e brendshme nën administrimin e Trump, kanë munguar kryesisht nga loja e diplomacisë së Koronavirus.
Në Serbi, gjithçka filloi më 15 mars, ditën kur presidenti Aleksandar Vučić shpalli një gjendje të jashtëzakonshme. Ishte po atë ditë që një deklaratë nga presidenti i komisionit europian Ursula von der Leyen dukej se sugjeronte një ndalim për eksportimin e furnizimeve mjekësore nga blloku. Kjo e inatosi më së shumti presidentin serb i cili më pas pësoi edhe një shpërthim emocional: “Solidariteti europian nuk ekziston. Ishte një përrallë. Unë kam dërguar një letër të veçantë për të vetmit që mund të ndihmojnë. Kjo është Kina,” i tha Vuçiç kombit. Ai i kërkoi Kinës furnizime, pajisje dhe këshilla për të luftuar pandeminë, dhe shpejt pas kësaj, një aeroplan u ul në Beograd.
“Nuk ishte saktësisht ajo që ne do të dëshironim të dëgjonim nga një qeveri që pretendon se po bën çmos për t’u anëtarësuar në BE,” tha një diplomat europian me qendër në Beograd. Por edhe në Spanjë dhe Itali ka pasur zemërim për mungesën e një reagimi të koordinuar europian ndaj Koronavirusit, dhe për ata që janë jashtë bllokut si Serbia, refuzimi u ndje edhe më fuqishëm.
“BE fillimisht ishte pak e ngadaltë dhe e ngathët. Kjo është ajo që ndodh shumë shpesh me BE-në, natyrisht që nuk mund të jetë aq e shpejtë dhe ndërhyrëse në mënyrën sesi mund të jetë Kina ose Rusia, “tha Milena Lazarević nga Qendra e Politikave Europiane në Beograd.
Kina ishte e lumtur që hyri në hendek. Zyrtarët serbë thonë se ekspertët kinezë, të cilët kanë mbetur në vend, tani po drejtojnë politikën e Koronavirusit të qeverisë. Për dallim nga shumica e Europës, Serbia po ndjek modelin kinez të izolimit të rasteve madje edhe atyre beninje të Koronavirusit në spitalet e veçuara larg qendrave te qyteteve, në vend që t’i detyrojnë të gjithë njerëzit të vet-izolohen.
TheGuardian / SCAN