Hetim në majë të pushtetit ushtarak kinez, goditje tronditëse ndaj aleatit më të afërt të Presidentit, Xi Jinping

Ministria e Mbrojtjes e Kinës ka bërë publike hapjen e një hetimi ndaj gjeneralit me gradën më të lartë në hierarkinë ushtarake të vendit, duke e akuzuar për “shkelje të rënda të disiplinës dhe ligjit” — një formulim standard në diskursin zyrtar kinez, i cili në praktikë nënkupton zakonisht përfshirje në korrupsion ose abuzim me pushtetin. Njoftimi, i thatë në formë, por tronditës në peshë politike, ka shkaktuar jehonë të fortë brenda dhe jashtë Kinës, duke vënë sërish në qendër të vëmendjes spastrimet e vazhdueshme në radhët e ushtrisë.

Objekt i hetimit është Gjenerali Zhang Youxia, 75 vjeç, një figurë kyçe e establishmentit ushtarak dhe politik kinez. Ai mban postin e nënkryetarit të Komisionit Qendror Ushtarak (CMC), organi më i fuqishëm që kontrollon Forcat e Armatosura të Kinës dhe që drejtohet drejtpërdrejt nga Presidenti Xi Jinping. Për më tepër, Zhang është anëtar i Byrosë Politike me 24 anëtarë, struktura më e lartë vendimmarrëse e Partisë Komuniste, çka e bën këtë hetim jo thjesht një çështje disiplinore, por një zhvillim me pasoja të thella politike.

Ministria nuk ofroi asnjë detaj mbi natyrën konkrete të shkeljeve, por tradita politike kineze e bën të qartë se akuza të tilla rrallëherë janë të izoluara ose formale. Ato shërbejnë si sinjal për një rënie të rëndë nga besimi i partisë dhe, shpesh, për një proces të gjatë ndëshkues që zhvillohet larg syrit publik. Në të njëjtin njoftim, autoritetet konfirmuan se edhe një tjetër oficer i lartë, Gjenerali Liu Zhenli, është vënë nën hetim, duke forcuar përshtypjen se bëhet fjalë për një operacion të gjerë pastrimi në nivelet më të larta të ushtrisë.

Ky zhvillim vjen vetëm disa muaj pas dëbimit të nëntë gjeneralëve të lartë në tetor, një nga goditjet më të mëdha publike ndaj Ushtrisë Çlirimtare Popullore në dekada. Analistët e shohin këtë si pjesë të një fushate të vazhdueshme të Presidentit Xi për të konsoliduar kontrollin absolut mbi ushtrinë, duke eliminuar rrjete të pavarura ndikimi dhe duke riafirmuar besnikërinë e plotë ndaj udhëheqjes qendrore të partisë.

Figura e Zhang Youxia-s është veçanërisht simbolike. Djali i njërit prej gjeneralëve themelues të Partisë Komuniste Kineze, ai i përket brezit që mishëron lidhjen historike mes revolucionit dhe shtetit modern kinez. I bashkuar me ushtrinë që në vitin 1968, Zhang është një nga të paktët udhëheqës aktualë me përvojë reale luftarake, një atribut i rrallë në një ushtri gjithnjë e më teknologjike dhe burokratike. Fakti që ai u mbajt në detyrë përtej moshës së zakonshme të daljes në pension interpretohej gjerësisht si shenjë e besimit personal të Presidentit Xi — një besim që tani duket se është vënë seriozisht në pikëpyetje.

Njoftimi zyrtar erdhi gjithashtu në një klimë thashethemesh dhe spekulimesh, të cilat u përforcuan pas mungesës së Zhang dhe Liu nga një aktivitet i nivelit të lartë në dhjetor. Në sistemin politik kinez, mungesa nga ngjarje të tilla shpesh lexohet si paralajmërim i një rënieje në favor ose si shenjë e një hetimi të fshehtë tashmë në zhvillim.

Në tërësi, ky rast nuk është thjesht një episod i radhës në luftën kundër korrupsionit, por një tregues i qartë i tensioneve të brendshme dhe i procesit të vazhdueshëm të rikonfigurimit të pushtetit në Kinë. Ushtria, si shtylla e fundit e autoritetit të shtetit, mbetet terreni më i ndjeshëm i kësaj beteje — dhe çdo goditje në majë të saj është një mesazh i fortë politik, i drejtuar jo vetëm brenda vendit, por edhe ndaj vëzhguesve ndërkombëtarë.