Kryeministrja daneze kundër Trumpit: Groenlanda nuk është në shitje

Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, i ka bërë thirrje Donald Trumpit të ndalojë kërcënimet për marrjen e Groenlandës, pasi ish-presidenti amerikan përsëriti dëshirën e tij për ta bërë këtë në një intervistë të re. Zoti Trump ka mbrojtur prej kohësh idenë që ishulli i pasur me minerale, një territor danez vetëqeverisës, të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara. Këto komente vijnë në një kohë kur marrëdhëniet mes dy vendeve janë tensionuar për këtë çështje.

Një ditë pasi SHBA-ja kapi presidentin e Venezuelës, Nicolas Maduro, zoti Trump i tha revistës “The Atlantic”: “Ne kemi nevojë për Groenlandën, absolutisht. Na duhet për mbrojtje.” Kjo deklaratë ka ngjallur shqetësime të mëtejshme, veçanërisht pas arrestimit të Maduros dhe deklaratës së Trumpit se Uashingtoni do të “drejtonte” përkohësisht Venezuelën, duke shtuar frikën se diçka e ngjashme mund t’i ndodhë Groenlandës.

Në një deklaratë të lëshuar të dielën, Kryeministrja daneze Mette Frederiksen theksoi: “Nuk ka absolutisht asnjë kuptim të flitet për nevojën e SHBA-së për të marrë Groenlandën. SHBA-ja nuk ka të drejtë të aneksojë asnjë nga tre vendet në Mbretërinë Daneze.” Ajo vazhdoi: “Prandaj, unë do t’i bëja thirrje fuqishëm SHBA-së të ndalojë kërcënimet kundër një aleati historikisht të ngushtë dhe kundër një vendi dhe një populli tjetër, të cilët e kanë thënë shumë qartë se nuk janë në shitje.”

Edhe Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, ka kritikuar komentet e fundit të zotit Trump, duke i cilësuar ato “mosrespektuese”. Në një deklaratë, ai tha: “Kur Presidenti i Shteteve të Bashkuara thotë se ‘ne kemi nevojë për Groenlandën’ dhe na lidh me Venezuelën dhe ndërhyrjen ushtarake, kjo nuk është thjesht e gabuar. Është mosrespektuese.” Këto reagime tregojnë thellësinë e pakënaqësisë ndaj qëndrimit të ish-presidentit amerikan.

Interesi i Trumpit për Groenlandën daton prej kohësh, duke e sugjeruar dikur blerjen e saj si një “marrëveshje të madhe pasurish të paluajtshme”. Ishulli Arktik ka një pozicion strategjik midis Evropës dhe SHBA-së, duke e bërë atë një vend kyç për një sistem mbrojtjeje raketore balistike. Pasuria e tij minerale është gjithashtu tërheqëse, pasi SHBA-ja shpreson të zvogëlojë varësinë e saj nga eksportet kineze. Groenlanda, një ish-koloni daneze, varet shumë nga subvencionet daneze, por ka të drejtën të shpallë pavarësinë sipas një marrëveshjeje të vitit 2009. Danimarka ka kërkuar të riparojë lidhjet e tensionuara me Groenlandën gjatë vitit të kaluar, ndërsa ka investuar edhe në mbrojtjen e Arktikut si pjesë e përpjekjeve për të lehtësuar tensionet me administratën Trump.