
Presidenti amerikan Donald Trump pritet të zhvillojë këtë javë një takim të rëndësishëm trepalësh me homologun kinez Xi Jinping dhe atë rus Vladimir Putin. Ky lajm është konfirmuar nga Shtëpia e Bardhë, e cila e ka cilësuar këtë si takimin e parë të këtij formati mes liderëve të tri fuqive kryesore botërore, duke shënuar një moment historik në diplomacinë ndërkombëtare.
Samiti do të mbahet në qytetin Shenzhen të Kinës, si pjesë e samitit më të gjerë të APEC-ut, dhe është planifikuar të zhvillohet të enjten. Ministria e Jashtme kineze konfirmoi zyrtarisht zhvillimin e tij të hënën, ndërsa pjesëmarrja e presidentit rus ishte bërë e ditur më herët edhe nga Kremlini, duke plotësuar kështu kuadrin e pjesëmarrësve.
Në qendër të diskutimeve pritet të jetë çështja e kontrollit të armëve dhe mospërhapjes bërthamore. Presidenti Trump ka shprehur më parë besimin e tij se një marrëveshje e re mund të arrihet mes fuqive më të mëdha bërthamore në botë. Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales, theksoi se presidenti do të diskutojë reduktimin e armëve bërthamore, pasi “përhapja e tyre është shumë e rrezikshme”. Megjithatë, zyrtarët amerikanë kanë ulur pritshmëritë për një marrëveshje konkrete gjatë këtij takimi, duke e parë atë më tepër si një pikënisje për dialog të mëtejshëm. Një zyrtar i lartë amerikan u shpreh se ky do të konsiderohet si “hyrja në një proces, si biseda e parë në nivel liderësh mes këtyre vendeve”.
Ky takim vjen në një periudhë delikate për sigurinë globale. Traktati i fundit për kontrollin e armëve bërthamore midis Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë përfundoi në shkurt, ndërsa Kina po zgjeron me shpejtësi arsenalin e saj bërthamor, duke shtuar kompleksitetin e situatës.
Pavarësisht se një takim i përbashkët në këtë format është i paprecedentë, marrëdhëniet dypalëshe mes liderëve kanë një histori të gjatë. Xi Jinping dhe Vladimir Putin kanë zhvilluar dhjetëra takime që nga viti 2013, duke ndërtuar një partneritet të ngushtë politik dhe strategjik. Ndërsa Pekini ka pretenduar neutralitet në konfliktin Rusi-Ukrainë, vendet e NATO-s e akuzojnë Kinën se ka ofruar mbështetje materiale dhe teknologjike për përpjekjet ushtarake të Moskës. Nga ana tjetër, Trump dhe Putin janë takuar personalisht në shtatë raste, përfshirë takimin e fundit në Alaskë në vitin 2025, me marrëdhënien e tyre që është shfaqur më e afërt muajt e fundit pas periudhave të tensionit.
Takimi trepalësh ka ngritur shqetësime edhe në Ukrainë. Presidenti Volodymyr Zelensky ka paralajmëruar se çdo marrëveshje mes Trump, Xi dhe Putin nuk duhet të përcaktojë të ardhmen e Ukrainës pa pjesëmarrjen e Kievit, duke iu referuar Konferencës së Jaltës të vitit 1945. Zyrtarët amerikanë kanë bërë të ditur se në axhendë pritet të përfshihet edhe Irani, megjithatë, mbetet e paqartë nëse lufta në Ukrainë do të diskutohet drejtpërdrejt. Në delegacionin amerikan pritet të jetë edhe sipërmarrësi Elon Musk, por Shtëpia e Bardhë ka sqaruar se ai nuk do të marrë pjesë në takimin trepalësh.
