Ligjvënësit amerikanë kundër planeve të Trumpit për Groenlandën

Një grup dypartiak i anëtarëve të Kongresit Amerikan ka vizituar Danimarkën për të shprehur mbështetjen e tyre përballë presionit në rritje nga Presidenti Donald Trump për aneksimin e Groenlandës nga SHBA-ja, një rajon gjysmë-autonom i Danimarkës në Arktik. Delegacioni prej 11 anëtarësh u takua me zyrtarë danezë dhe groenlandezë, përfshirë Kryeministren Mette Frederiksen. Udhëheqësi i grupit, Senatori Chris Coons, theksoi se qëllimi i udhëtimit ishte dëgjimi i banorëve vendas dhe kthimi i pikëpamjeve të tyre në Uashington “për të ulur tensionet”.

Presidenti Trump ka deklaruar se Groenlanda është jetike për sigurinë e SHBA-së, duke sugjeruar marrjen e saj “në mënyrë të lehtë” ose “në mënyrë të vështirë”. Megjithatë, si Danimarka ashtu edhe Groenlanda e kundërshtojnë një marrje të tillë. Groenlanda, e pasur me burime dhe me pozicion strategjik midis Amerikës së Veriut dhe Arktikut, është thelbësore për sistemet e paralajmërimit të hershëm dhe monitorimin e anijeve. SHBA-ja tashmë ka personel ushtarak në bazën Pituffik që nga Lufta e Dytë Botërore dhe marrëveshjet ekzistuese lejojnë dërgimin e trupave. Trump argumenton se SHBA-ja duhet ta “zotërojë” Groenlandën për mbrojtje kundër sulmeve ruse ose kineze.

Danimarka ka paralajmëruar se një veprim ushtarak do të shënonte fundin e NATO-s, aleancës ku SHBA-ja është partneri kryesor. NATO funksionon mbi parimin e ndihmës reciproke dhe nuk është përballur kurrë me përdorimin e forcës nga një anëtar kundër një tjetri. Aleatët evropianë mbështesin Danimarkën, duke theksuar rëndësinë e Arktikut dhe nevojën për një përgjegjësi të përbashkët të NATO-s, me përfshirjen e SHBA-së. Për këtë qëllim, disa vende evropiane, përfshirë Francën, Gjermaninë dhe Mbretërinë e Bashkuar, kanë dërguar trupa në Groenlandë në një mision zbulimi, ndërsa Presidenti Macron premtoi dërgimin e “mjeteve tokësore, ajrore dhe detare”.

Vizita e delegacionit të Kongresit vjen pasi bisedimet e nivelit të lartë në Uashington nuk arritën ta bindnin Trumpin. Delegacioni përfshin mbështetës të NATO-s nga të dyja partitë. Senatorja republikane Lisa Murkowski theksoi rolin e Kongresit në autorizimin e fondeve dhe kundërshtimin e 75% të votuesve të saj ndaj planit të Trumpit, duke bashkë-sponsorizuar një projektligj dypartiak për ta penguar atë. Nga ana tjetër, i dërguari i Trumpit në Groenlandë, Jeff Landry, deklaroi se SHBA-ja duhet të bisedojë drejtpërdrejt me udhëheqësit groenlandezë, duke theksuar se SHBA-ja përfaqëson lirinë, forcën ekonomike dhe mbrojtjen, jo pushtimin.

Marrë nga BBC News