Marrëveshja për Groenlandën, NATO e mirëpret, Trump: SHBA merr kontroll të përhershëm të sigurisë

Shtetet e Bashkuara dhe Danimarka kanë arritur një marrëveshje të re për sigurinë e Groenlandës, pas muajsh tensionesh të krijuara nga kërkesat e Presidentit amerikan Donald Trump për territorin arktik. NATO e ka mirëpritur marrëveshjen, duke e konsideruar atë një hap që synon forcimin e sigurisë dhe bashkëpunimit në Arktik.

Trump ka deklaruar se marrëveshja i jep SHBA-së kontroll të përhershëm mbi sigurinë e Groenlandës dhe mundësinë për të ndërmarrë masat që i konsideron të nevojshme për mbrojtjen e saj. Sipas presidentit amerikan, marrëveshja parashikon gjithashtu që vendet rivale të SHBA-së të mos kenë baza ushtarake apo prani ushtarake në ishull pa miratimin e Uashingtonit.

Detajet e plota të marrëveshjes ende nuk janë bërë publike. Sipas zyrtarëve amerikanë, dokumenti parashikon të drejta të përhershme për akses, fluturime dhe zgjerimin e pranisë ushtarake amerikane në Groenlandë. Gjithashtu, synohet kufizimi i pranisë ushtarake dhe investimeve të ndjeshme nga vende që nuk janë pjesë e NATO-s.

Danimarka dhe Groenlanda kanë theksuar se marrëveshja nuk cenon sovranitetin e territorit. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen dhe kryeministri i Groenlandës Jens-Frederik Nielsen kanë deklaruar se ajo respekton integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës dhe të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje.

Marrëveshja pritet të formalizohet gjatë javës së ardhshme në Nju Jork, në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, ndërsa më pas do të kalojë në procedurat përkatëse parlamentare.

Tensionet mes SHBA-së, Danimarkës dhe Groenlandës u përshkallëzuan pasi Trump deklaroi vazhdimisht se Uashingtoni duhet të ketë kontroll mbi territorin, duke argumentuar se pozicioni strategjik i Groenlandës në Arktik është i rëndësishëm për sigurinë kombëtare amerikane.