Misteri i bombës në Monako thellohet, shërbimet e sigurisë së Ukrainës lidhen me vrasjen e të dyshuarës kryesore

Misteri i bombës në Monako thellohet ndjeshëm, pasi detaje të reja rreth vrasjes së të dyshuarës kryesore janë zbuluar në gjykatë, me prova që sugjerojnë përfshirjen e agjencive të inteligjencës së Kievit. Rasti i personit të dyshuar për sulmin me bombë ndaj një oligarku ukrainas ka marrë një kthesë edhe më të errët, duke ngritur pikëpyetje serioze mbi rolin e shërbimeve të sigurisë ukrainase.

Javën e kaluar, policia franceze identifikoi Anastasia Berezovska-n si personin e kapur nga kamerat e sigurisë duke lënë një çantë shpine jashtë një pallati në Monako. Çanta shpërtheu, duke plagosur biznesmenin ukrainas Vadym Iermolaiev ndërsa ai po dilte nga ndërtesa me partneren dhe fëmijën e tyre 13-vjeçar. Prokurorët deklaruan se Berezovska, 39 vjeçe, e cila ishte maskuar si burrë, u largua me një makinë me targa gjermane, duke kaluar në Francë dhe më pas në Itali.

Më 1 korrik, ajo udhëtoi drejt Ukrainës, duke marrë një autobus për në qytetin e saj të lindjes, Zhytomyr, në perëndim të Kievit. Zyrtarët njoftuan të martën se trupi i saj ishte gjetur në një pyll pranë kryeqytetit. Sipas agjencisë ukrainase të inteligjencës SBU, Berezovska u takua nga dy burra, të cilët i kishin bërë pagesa në llogaritë e saj bankare dhe të kriptomonedhave. Njëri prej tyre, Vladyslav Reut, u paraqit në gjykatë të enjten, i akuzuar për vrasjen e saj. Reut identifikoi bashkëpunëtorin e tij të dyshuar si Vitaliy Zhykovych, një ish-polic i rajonit të Kievit.

Mediat ukrainase raportuan se Reut, 33 vjeç, kishte studiuar drejtësi në universitetin kombëtar në Kiev dhe kishte punuar për agjencinë e inteligjencës ushtarake të Ukrainës, GUR. Ai kishte shërbyer në njësinë A2772, një qendër trajnimi për forcat e operacioneve speciale, sipas Radio Liberty. Duke u paraqitur në një gjykatë në Kiev të enjten, Reut pretendoi se Zhykovych ishte përgjegjës për vrasjen me gjakftohtësi të Berezovska-s. Dy burrat e kishin çuar atë nën kërcënimin e armës në një pyll pranë fshatit Yuriv, 60 km (40 milje) në perëndim të kryeqytetit.

“Zhykovych qëlloi i pari në pjesën e pasme të kokës. Ajo ra. Ai u afrua dhe qëlloi edhe një herë. Unë isha disa metra larg në atë moment,” i tha Reut gjyqtarit. Ai shtoi se u qëlluan katër plumba para se Zhykovych ta detyronte atë të gërmonte një gropë, të merrte të gjitha sendet personale të Berezovska-s dhe t’i hiqte atlete. Reut theksoi: “Do të insistoj të bëj një poligraf për të provuar pafajësinë time.” Avokati i Zhykovych-it, Anatoliy Ivanov, deklaroi se klienti i tij i mohoi akuzat. SBU tha se e gjeti trupin e Berezovska-s pasi burrat rrëfyen dhe oficerët e saj gjetën gëzhoja plumbash në pyll.

Agjencia publikoi gjithashtu pamje të turbullta të asaj që u përshkrua si një “dhomë torture” në bodrumin e shtëpisë së Zhykovych-it në qytetin Bilogorodka. Megjithatë, hetuesit më vonë sqaruan se Berezovska nuk ishte torturuar para vrasjes së saj në pyll. Duke pasur parasysh lidhjen me inteligjencën ushtarake ukrainase, rasti është i sikletshëm për presidentin e Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, edhe nëse – siç thonë zyrtarët – dy burrat vepruan vetëm. Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, i kërkoi Zelenskyy-t të shkonte në thelb të kësaj çështjeje të errët dhe të ndëshkonte përgjegjësit.

Duke iu përgjigjur një pyetjeje nga The Guardian, Zelenskyy tha se priste të merrte “raporte të mëtejshme” në ditët në vijim rreth incidentit “të raportuar gjerësisht” në Monako. “Do të informoj publikun,” premtoi ai. Mykhailo Tkach, një gazetar investigativ me Ukrainska Pravda, u shpreh: “Do të ishte e vështirë të imagjinohej një skenar më i keq. Do të jetë shumë e vështirë të shpjegohet nëse zyrtarë të caktuar qeveritarë – veçanërisht nga GUR – ishin të përfshirë. Është e qartë se do të kërkohet një shpjegim në nivelin më të lartë.”

Në vitin 2023, Ukraina vendosi sanksione personale ndaj Iermolaiev-it, një prej qytetarëve më të pasur të Ukrainës, me një pasuri të vlerësuar nga Forbes në 220 milionë dollarë (164 milionë paund). SBU e akuzoi atë se vazhdonte të tregtonte alkool në Krimenë e pushtuar dhe të paguante miliona dollarë taksa në thesarin rus. Iermolaiev, 58 vjeç, i përshkroi akuzat si “absolutisht surreale” dhe tha se ai kishte dhuruar para për ushtrinë e Ukrainës. Djali i Iermolaiev-it, Artur, u akuzua për krijimin e një organizate kriminale të përfshirë në mashtrime telefonike në qytetin e lindjes së babait të tij, Dnipro. Sipas hetuesve estonezë, Artur dhe tre të pandehur të tjerë ngritën qendra mashtrimi telefonike. Ai mori një dënim me kusht, pagoi 8.5 milionë euro (7.2 milionë paund) dhe u largua nga Estonia menjëherë pas kësaj.

Një burim që e njeh Iermolaiev-in shoqërisht tha se bombardimi në Monako dhe vrasja e mëvonshme e Berezovska-s ishin akte kriminale dhe jo politike. “Vadym ose anëtarët e familjes së tij nuk donin të paguanin dikë,” sugjeroi burimi, duke shtuar se mosmarrëveshja ishte për para mbrojtjeje dhe se “gruaja ishte e disponueshme”. Detaje rreth jetës së Berezovska-s janë ende duke u zbuluar. Ajo kishte qëndruar në Frankfurt, ku policia gjermane javën e kaluar kontrolloi apartamentin e saj. Para kësaj, ajo kishte jetuar në Zhytomyr, ku fitonte jetesën nga rritja e qenve. Në vitin 2021, një gjykatë në qytet e kishte shpallur fajtore për huliganizëm të vogël, pasi kishte “fyer një grua tjetër në gjendje të dehur, kishte përdorur gjuhë të ndyrë dhe e kishte shtyrë”.

Shpejtësia e arrestimeve të të dyshuarve ka befasuar vëzhguesit, me SBU-në që fajëson drejtpërdrejt një punonjës nga agjencia rivale GUR. Disa kanë spekuluar se kjo pasqyron armiqësinë midis dy organizatave. Ka gjithashtu pyetje pa përgjigje se si Berezovska arriti të kalonte përsëri në Ukrainë dhe nëse ajo veproi vetëm në Monako. Në një deklaratë, shërbimi shtetëror i kufirit të Ukrainës tha se ajo hyri në vend “ligjërisht” më 1 korrik, përmes një pike të rregullt kalimi kufitar. Ai theksoi se autoritetet franceze nuk kishin lëshuar një urdhër arresti në atë kohë. “Gjatë kontrolleve të saj kufitare, asnjë alarm në bazat e të dhënave – përfshirë ato nga Interpoli – nuk tregonte se ajo ishte në kërkim,” thuhej në deklaratë.

Në Kiev, ngjarjet misterioze kanë ngritur shqetësime për dëmtimin e reputacionit të Ukrainës. “Shpresoj se nuk do të ketë një ndikim serioz. Por aleatët tanë meritojnë një shpjegim,” tha deputeti parlamentar Oleksandr Merezhko. “Gjëja e pazakontë është se autorët u kapën kaq shpejt. Kjo mund të interpretohet si dëshmi e një operacioni të shpejtë dhe efektiv nga agjencitë tona të zbatimit të ligjit.”

Marrë nga The Guardian