NATO planifikon misionin në Arktik

NATO njoftoi të martën se “planifikimi është në vazhdim” për një mision në Arktik, disa javë pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tensionoi aleancën strategjike duke pretenduar se SHBA-ja duhet të kontrollojë Groenlandën për të shmangur shqetësimet e paverifikuara të sigurisë nga Rusia dhe Kina. Kjo vjen në një kohë kur integriteti i aleancës mbrojtëse ishte vënë në pikëpyetje.

Martin O’Donnell, zëdhënës i Shtabit Suprem të Fuqive Aleate të NATO-s në Evropë, u tha gazetarëve se një “aktivitet i shtuar vigjilence i NATO-s” do të “forcojë më tej pozicionin e NATO-s në Arktik dhe Veriun e Lartë”. Ai nuk dha detaje të mëtejshme, pasi planifikimi sapo ka filluar dhe ende nuk është e qartë se ku do të zhvillohen stërvitjet. Aktualisht, Danimarka po drejton një stërvitje të vazhdueshme të NATO-s në Groenlandë, të quajtur Operacioni “Qëndrueshmëria Arktike”. Informacioni rreth planeve u raportua fillimisht nga revista gjermane “Spiegel”, e cila theksoi se komandanti i NATO-s, gjenerali amerikan Alexus G. Grynkewich, kishte urdhëruar fillimin e planeve konkrete për një mision të titulluar “Rojtari Arktik”.

Revista gjithashtu raportoi se ministrat e mbrojtjes të NATO-s mund të takohen në javët e ardhshme në Bruksel për konsultime mbi planet paraprake për operacionin. Këto zhvillime pasojnë deklaratat e Presidentit Trump muajin e kaluar, kur ai la të kuptohej se do të përdorte forcën për të marrë Groenlandën, një ishull i madh arktik me vlerë strategjike, në prag të takimit vjetor të Forumit Ekonomik Botëror në Davos. Shtëpia e Bardhë nuk i tërhoqi pretendimet e Trump, pasi presidenti përsëriti këmbënguljen e tij se SHBA-ja do ta “kishte” Groenlandën “në një mënyrë ose në një tjetër”.

Aleatët evropianë të Uashingtonit u detyruan të balanconin mbështetjen për sovranitetin e Danimarkës mbi Groenlandën me mos antagonizimin e mëtejshëm të Trump. Megjithatë, pas paraqitjes në Davos dhe takimit me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, Trump tha se kishte arritur një marrëveshje “kornizë” që do të siguronte interesat e SHBA-së, dhe dukej se ishte tërhequr nga kërcënimet e tij për të përdorur forcën. Rutte tha se kishte diskutuar me Trump se si aleatët e NATO-s mund të punonin kolektivisht për të siguruar sigurinë arktike. Detajet e marrëveshjes që përmendi Trump mbeten të paqarta.

Të hënën, Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, paralajmëroi se SHBA-ja vazhdon të kërkojë “rrugë drejt pronësisë dhe kontrollit mbi Groenlandën”. Zyrtarë të lartë nga SHBA-ja, Danimarka dhe Groenlanda filluan bisedimet diplomatike javën e kaluar për të “diskutuar se si mund t’i adresojmë shqetësimet amerikane për sigurinë në Arktik, duke respektuar vijat e kuqe të Mbretërisë”, tha ministria e jashtme e Danimarkës.