Negociata të drejtpërdrejta SHBA-Iran nisin në Pakistan për marrëveshje paqeje

Bisedimet e paqes mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës nisën pasditen e sotme në Islamabad, duke shënuar takimin e parë ballë për ballë në nivelin më të lartë mes negociatorëve të lartë nga të dy vendet që nga viti 1979. Këto bisedime po zhvillohen në prani të ndërmjetësve nga Pakistani, i cili po kërkon të ndërmjetësojë një marrëveshje paqeje. Televizioni shtetëror pakistanez raportoi se zyrtarët amerikanë dhe iranianë ishin “ulur drejtpërdrejt në të njëjtën tryezë”, një informacion i konfirmuar më vonë nga Shtëpia e Bardhë. Diskutimet filluan në një atmosferë pozitive, pavarësisht luftimeve të vazhdueshme në Liban. Delegacionin amerikan po e drejton zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, ndërsa negociatorët e Iranit në Islamabad udhëhiqen nga Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetar i parlamentit, dhe Abbas Araghchi, ministër i jashtëm. Burime pakistaneze theksuan gjithashtu praninë e shefit të ushtrisë së Pakistanit, Asim Munir, në sallën e takimit. Fushë-mareshali, i cili luajti një rol kyç në ndërmjetësimin e armëpushimit në fillim të kësaj jave, thuhet se ka një marrëdhënie të mirë me presidentin amerikan, Donald Trump.

Raundi i parë i diskutimeve zgjati rreth dy orë, sipas një burimi politik, dhe u pasua nga një raund i dytë me diskutime më teknike. Këto bisedime teknike u ndanë në tema kyçe, me fokus te siguria, financat dhe ngushtica e Hormuzit. Pas kësaj, ishte planifikuar një pushim për darkë, e cila do të organizohej nga kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, në rezidencën e tij. Më herët, në një takim paraprak me ndërmjetësit pakistanezë, të udhëhequr nga Sharif, negociatorët iranianë kishin kërkuar një armëpushim në Liban, dëmshpërblime dhe angazhim për zhbllokimin e aseteve të ngrira si pjesë e një marrëveshjeje paqeje. Megjithatë, Shtetet e Bashkuara paralajmëruan se nuk do të lejonin të manipuloheshin nga një Teheran i dobësuar. Në mbërritjen e tij, zëvendëspresidenti Vance deklaroi: “Nëse ata do të përpiqen të luajnë me ne, atëherë do të zbulojnë se ekipi negociator nuk është aq i hapur.”

Në negociatat e mëparshme, ekipet amerikane dhe iraniane kanë qenë të vendosura veçmas. Gjatë bisedimeve bërthamore të mbajtura në Gjenevë në fund të shkurtit, diplomatët nga Omani bënin lëvizje ndërmjet dy palëve, megjithëse bisedimet u shembën kur SHBA dhe Izraeli bombarduan Iranin më 28 shkurt, duke vrarë udhëheqësin suprem Ali Khamenei. Izraeli nuk është i pranishëm në këto bisedime, pasi ushtria e tij deklaroi se kishte bombarduar 200 objektiva të Hezbollahut në Libanin jugor në 24 orët e fundit. Sulmet në qytetet Kfar Sir, Zefta dhe Toul vranë 10 persona gjatë natës, ndërsa Hezbollahu lëshoi raketa drejt qyteteve në veri të Izraelit. Trupat izraelite dhe luftëtarët e Hezbollahut u përleshën në qytetin Bint Jbeil. Presidenti Trump deklaroi se SHBA “tani po fillonte procesin e pastrimit të ngushticës së Hormuzit” dhe se të gjitha anijet iraniane për vendosjen e minave ishin fundosur gjatë fushatës 40-ditore të bombardimeve nga SHBA dhe Izraeli. Pati raporte të mëtejshme se anijet luftarake të marinës amerikane kishin kaluar në perëndim dhe ishin kthyer në lindje për të vendosur lirinë e lundrimit, por Irani e mohoi këtë. Televizioni shtetëror iranian më pas tha se çdo anije luftarake amerikane që kalonte Hormuzin do të sulmohej brenda 30 minutash.

Anëtarë të tjerë të ekipit negociator amerikan në Islamabad përfshijnë Steve Witkoff, i dërguari personal i Trumpit, dhe Jared Kushner, dhëndri i presidentit. Një zyrtar i lartë pakistanez shprehu optimizëm në fillim të diskutimeve, duke theksuar se “e gjithë bota po kërkon një përparim dhe fundin e luftës” dhe se delegacionet kishin ardhur me “autoritet të plotë” dhe ishin tërhequr nga “pozicionet ekstreme”. Gazeta Al-Araby Al-Jadeed, me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, raportoi se Kina “mund të ofrojë garanci” për një marrëveshje, duke cituar një burim pakistanez dhe duke pretenduar praninë e një delegacioni kinez. Megjithatë, burime të tjera pakistaneze e mohuan këtë, duke sqaruar se ambasadori kinez ishte në kontakt të vazhdueshëm dhe se Kina mbështeste bisedimet pa pasur nevojë për prani fizike. Media iraniane raportoi gjithashtu se SHBA kishte rënë dakord të zhbllokonte 6 miliardë dollarë asete iraniane të ngrira në Katar, por kjo u mohua menjëherë nga zyrtarët amerikanë.

Ndërkohë, bisedime të drejtpërdrejta mes ambasadorëve libanezë dhe izraelitë pritet të mbahen në Uashington, në Departamentin e Shtetit të SHBA-së, për të diskutuar një armëpushim dhe fillimin e negociatave nën kujdesin amerikan. Izraeli ka shprehur gatishmërinë për të negociuar me qeverinë libaneze, ku Hezbollahu është pjesë, por jo për një armëpushim të drejtpërdrejtë me grupin pro-iranian, i cili hyri në luftë në mars në mbështetje të Iranit. Tensionet e brendshme në Liban janë rritur ndjeshëm pas zhvendosjes së mbi 1.2 milionë njerëzve nga bombardimet izraelite. Mosmarrëveshjet mbi angazhimin e Libanit me Izraelin kanë kërcënuar të thellojnë ndarjet. Kryeministri libanez, Nawaf Salam, anuloi një udhëtim të planifikuar në Uashington për negociata me Izraelin. Mahmoud Qamati, zëvendëskryetar i këshillit politik të Hezbollahut, paralajmëroi se grupi i armatosur e shihte qeverinë në një dritë gjithnjë e më konfrontuese.

Marrë nga The Guardian