
Rastet e Serbisë dhe Brazilit tregojnë se rrjetet sociale mund të shërbejnë jo vetëm për përhapjen e propagandës dhe manipulimin e opinionit publik, por edhe për organizimin qytetar, mobilizimin e votuesve dhe sfidimin e pushtetit.
Në Brazil, fushata në mbështetje të Luiz Inácio Lula da Silvës përdori WhatsApp-in si një mjet të fuqishëm organizimi. Deputeti André Janones krijoi një kanal që, sipas shkrimit, arriti mbi 10 milionë ndjekës. Përmes tij, mbështetësit angazhoheshin të shpërndanin mesazhe, të kontaktonin votuesit dhe të ndihmonin personat që kishin vështirësi për të shkuar në qendrat e votimit. Kanali u shndërrua në një sistem mobilizimi që ndërthuri WhatsApp-in me Facebook-un, Instagram-in, TikTok-un dhe YouTube-in.
Në Serbi, studentët ndërtuan një rrjet alternativ komunikimi përmes Instagram-it, TikTok-ut, Telegram-it, Signal-it dhe Discord-it. Ata përdorën këto platforma për të organizuar protestat, për të shpërndarë informacion dhe për të koordinuar aktivitetet e tyre, pa u mbështetur te një qendër e vetme komunikimi.
Një rol të rëndësishëm pati edhe fushata “Një student në çdo fshat”, gjatë së cilës studentët vizituan më shumë se 400 lokalitete dhe biseduan me mbi 10 mijë familje. Përmes një aplikacioni, ata regjistronin banesat e vizituara dhe nivelin e mbështetjes së gjetur. Një aplikacion tjetër u përdor për organizimin e vullnetarëve në qendrat e votimit.
Të dyja rastet u zhvilluan në një mjedis të vështirë, ku pati raportime për pengesa në platformat sociale, përhapje të përmbajtjeve manipuluese dhe, në Serbi, raste të dokumentuara të përgjimit të aktivistëve me programin Pegasus. Mësimi kryesor është se teknologjia nuk është domosdoshmërisht në shërbim të pushtetit apo të interesave të mëdha ekonomike. Kur kombinohet me organizimin në terren, komunikimin e drejtpërdrejtë dhe angazhimin e qytetarëve, ajo mund të kthehet në një instrument të fuqishëm mobilizimi politik.
