Protestat intensifikohen në Iran pas thirrjes së princit të kurorës në mërgim

Protestat në Iran janë intensifikuar ndjeshëm pas një thirrjeje nga princi i kurorës në mërgim, Reza Pahlavi, për një demonstratë masive. Menjëherë pas fillimit të protestave të enjten mbrëma, aksesi në internet dhe linjat telefonike u ndërprenë. Media shtetërore iraniane ka pretenduar se “agjentë terroristë” nga SHBA-ja dhe Izraeli kanë vënë zjarre dhe kanë nxitur dhunë nëpër rrugë. Ky raport, i transmetuar shkurtimisht në buletinin e lajmeve të mëngjesit në televizionin shtetëror, përbën fjalën e parë zyrtare mbi trazirat që kanë përfshirë vendin.

Raporti shtetëror theksoi se trazirat kanë parë “makina private, motoçikleta, vende publike si metroja, kamionë zjarrfikës dhe autobusë të djegur”, duke shkaktuar edhe viktima. Demonstratat filluan fillimisht në Teheran muajin e kaluar, të nxitura nga një rënie e thellë e vlerës së monedhës rial, por që atëherë janë përhapur në të gjitha 31 provincat e vendit. Shifrat nga Agjencia e Lajmeve e Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut me bazë në SHBA sugjerojnë se 34 protestues dhe katër anëtarë të personelit të sigurisë janë vrarë, ndërsa janë kryer 2,200 arrestime.

Princi i Kurorës Reza Pahlavi, babai i të cilit i sëmurë rëndë u largua nga Irani pak para Revolucionit Islamik të vendit në vitin 1979, kishte deklaruar në një deklaratë: “Komb i madh i Iranit, sytë e botës janë mbi ju. Dilni në rrugë dhe, si një front i bashkuar, shprehni kërkesat tuaja. Paralajmëroj Republikën Islamike, udhëheqësin e saj dhe Gardën Revolucionare se bota dhe Presidenti Donald Trump po ju vëzhgojnë nga afër. Shtypja e popullit nuk do të mbetet pa përgjigje.”

Demonstratat, të cilat filluan më 28 dhjetor, raportohet se kanë arritur në mbi 280 lokacione në 27 nga 31 provincat e Iranit. Ekipi i të Dhënave dhe Forenzikës i Sky News ka gjeolokalizuar dhe verifikuar në mënyrë të pavarur video të protestave në 19 provinca. Korrespondenti ndërkombëtar i Sky News, John Sparks, raportoi të enjten se demonstratat pasojnë një kolaps në vlerën e monedhës iraniane, rialit, dhe një periudhë hiperinflacioni të zgjatur.

Në kohën e marrëveshjes bërthamore të Iranit me fuqitë botërore në vitin 2015, 1 dollar tregtohej për 32,000 rialë. Të martën, 1 dollar tregtohej me 1.46 milionë rialë – një nivel i ri i ulët – pa shenja ngadalësimi. Ekonomia është dëmtuar rëndë nga sanksionet e SHBA-së, së bashku me keqmenaxhimin dhe korrupsionin. Kushtet u përkeqësuan më tej pas luftës së vitit të kaluar me Izraelin.