Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi të martën në mbrëmje se bllokada amerikane e porteve iraniane ka hyrë plotësisht në fuqi, duke ndërprerë “plotësisht” tregtinë detare ndërkombëtare të Teheranit, e cila gjeneron rreth 90% të ekonomisë së tij. Ky zhvillim vjen ndërsa Shtëpia e Bardhë ka sinjalizuar një zgjidhje diplomatike për konfliktin në Lindjen e Mesme, me diskutime rreth vazhdimit të negociatave me Teheranin.
“Një bllokadë e porteve iraniane është zbatuar plotësisht ndërsa forcat amerikane ruajnë epërsinë detare në Lindjen e Mesme,” deklaroi Brad Cooper, komandant i CENTCOM, duke theksuar se kjo u arrit brenda 36 orësh nga urdhri i Presidentit Donald Trump. Ai shtoi se “forcat amerikane kanë ndërprerë plotësisht tregtinë ekonomike që hyn dhe del nga Irani nëpërmjet detit.” Bllokada, e cila hyri në fuqi të hënën mes një armëpushimi të lëkundshëm dy-javor, përfshin mbi 10,000 trupa amerikane, më shumë se një duzinë anijesh të Marinës dhe avionë luftarakë në Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik.
Më shumë se 90% e tregtisë detare vjetore të Iranit prej 109.7 miliardë dollarësh kalon përmes Ngushticës së Hormuzit, dhe Irani nuk ka rrugë alternative të rëndësishme tregtare, sipas Miad Maleki, një studiues i lartë në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracive. Maleki vlerëson se bllokada i kushton Iranit rreth 435 milionë dollarë në ditë në dëme ekonomike të kombinuara. Gjatë 24 orëve të para, asnjë anije nuk kaloi bllokadën amerikane, me gjashtë anije tregtare që u urdhëruan të ktheheshin për të rihyrë në një port iranian në Gjirin e Omanit.
Firma e inteligjencës detare Windward identifikoi të paktën dy anije që kaluan Ngushticën e Hormuzit në ditën e parë të zbatimit aktiv të bllokadës amerikane, përfshirë një cisternë kineze të sanksionuar, “Rich Starry”, e cila doli nga Gjiri të martën. Analistët e Windward theksuan se “kalimi përmes Ngushticës mbetet i kufizuar dhe i përqendruar mes anijeve të sanksionuara, me flamur të rremë dhe me rrezik të lartë, me sinjalet e hershme të zbatimit që tani po formësojnë sjelljen e anijeve.” Irani ka bllokuar Ngushticën e Hormuzit, e cila para luftës transportonte rreth një të pestën e furnizimeve botërore të naftës, në shenjë hakmarrjeje për sulmet e përbashkëta SHBA-Izraeliane në territorin iranian që filluan më 28 shkurt.
Bllokada detare amerikane mund të prishë më tej flukset e energjisë përmes kësaj rruge ujore jetike dhe rrezikon të tensionojë marrëdhëniet e Uashingtonit me vende si Kina dhe India, të cilat kanë qenë ndër blerësit kryesorë të naftës iraniane. Kina e quajti bllokadën amerikane të porteve iraniane në Ngushticën e Hormuzit një “akt të rrezikshëm dhe të papërgjegjshëm” që vetëm sa do të ndezë më tej tensionet në rajon. Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) të martën uli parashikimin e tij për rritjen globale në 3.1% për vitin 2026, nga 3.3% në parashikimin e janarit, duke paralajmëruar se bota po shkonte drejt një “skenari të pafavorshëm”, ku çmimet e naftës mund të qëndronin rreth 100 dollarë për fuçi. Sinjalet e një zgjidhjeje diplomatike për konfliktin në Lindjen e Mesme kanë lehtësuar disi presionin në tregjet e naftës, me kontratat e së ardhmes së naftës bruto amerikane për dërgesat e majit që ranë me 0.88% në 90.4 dollarë për fuçi, ndërsa ato të naftës Brent për dërgesat e qershorit humbën 0.31% duke shkuar në 94.47 dollarë për fuçi.
Marrë nga CNBC