SHBA pezullon sanksionet ndaj naftës ruse për Indinë mes krizës në Lindjen e Mesme

Qeveria e SHBA-së ka lehtësuar përkohësisht sanksionet për të lejuar Indinë të blejë naftë ruse, aktualisht të bllokuar në det, mes tensioneve në rritje në Lindjen e Mesme. Kjo masë vjen në një kohë kur konflikti në rajon ka ndikuar ndjeshëm në rrjedhën e energjisë globale. Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi se përjashtimi 30-ditor ishte një “masë e qëllimshme afatshkurtër” për të siguruar që nafta të vazhdojë të qarkullojë në tregun global, duke parandaluar një krizë më të thellë.

Miliona fuçi nafte dhe gazi janë bllokuar pranë Ngushticës së Hormuzit, një pikë kyçe strategjike në Gjirin Persik, përmes së cilës kalon pothuajse gjysma e importeve të naftës së papërpunuar dhe gazit të Indisë. Teherani ka kërcënuar të sulmojë anijet që tentojnë të kalojnë, që prej fillimit të luftës së SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit. SHBA-ja sanksionoi naftën ruse pas pushtimit të Ukrainës nga Moska, duke detyruar blerësit të kërkonin alternativa. Uashingtoni ka ushtruar presion të veçantë mbi Indinë, një blerëse e madhe e energjisë ruse, për të ndaluar blerjen e naftës së saj, në një përpjekje për të reduktuar fondet që shkojnë për të financuar pushtimin.

Bessent theksoi se përjashtimi “nuk do të ofrojë përfitim të rëndësishëm financiar” për Rusinë, pasi autorizon vetëm transaksionet që përfshijnë naftën tashmë të bllokuar në det. Ai e përshkroi këtë si një “masë të përkohshme që do të lehtësojë presionin e shkaktuar nga përpjekja e Iranit për të marrë peng energjinë globale.” Ndërkohë, ndërprerja e pacaktuar e furnizimeve ka shkaktuar frikë nga një krizë energjetike e afërt në Indi, e cila raportohet se ka rezerva nafte të papërpunuar dhe gazi për rreth 25 ditë. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka paralajmëruar se lufta kundër Iranit, e cila filloi të shtunën e kaluar, mund të zgjasë katër deri në pesë javë ose më gjatë.

Të mërkurën, Petronet LNG, importuesi kryesor i gazit në Indi, lëshoi një njoftim për forcë madhore ndaj furnizuesit të saj, QatarEnergy, dhe blerësve të saj lokalë, pasi anijet e saj të LNG-së nuk mundën të arrinin terminalin e ngarkimit në Ras Laffan në Doha. Agjencia e lajmeve Reuters raportoi të martën se Gas Authority of India Ltd (Gail) dhe Indian Oil Corp (IOC) tashmë kanë filluar të reduktojnë furnizimet me gaz për klientët industrialë. India importon 90% të naftës së saj të papërpunuar. Rreth gjysma e kësaj, që arrin në 2.5 deri në 2.7 milionë fuçi në ditë, kalon përmes Ngushticës së Hormuzit, kryesisht nga Iraku, Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Kuvajti. Ekspertët thonë se një krizë furnizimi për shkak të mbylljes së ngushticës mund të çojë në inflacion dhe të rrisë deficitin fiskal të Indisë.

Me përjashtimin në fuqi, rreth 145 milionë fuçi nafte ruse të papërpunuar, të cilat mbeten në det, mund të ridrejtohen drejt porteve indiane nëse finalizohen marrëveshjet tregtare, tha Sumit Ritolia, analist kryesor kërkimor në Kpler, për BBC. Megjithatë, ai shtoi se përjashtimi “nuk ndryshon thelbësisht ekspozimin strukturor të Indisë ndaj flukseve të furnizimit nga Lindja e Mesme.” Nafta ruse përbën rreth 20% të importeve totale të Indisë. Ky përjashtim shënon një ndryshim të dukshëm në qasjen e SHBA-së ndaj importeve indiane të naftës ruse.

Jo shumë kohë më parë, Trump vendosi tarifa 50% ndaj Indisë, duke përfshirë një taksë 25% për importin e naftës nga Rusia. Trump pretendoi se blerja e naftës ruse nga India po ndihmonte në financimin e luftës së Rusisë në Ukrainë. India gjithmonë ka mbrojtur blerjen e naftës së papërpunuar ruse, duke thënë se duhet të plotësojë nevojat energjetike të popullsisë së saj të madhe dhe ka të drejtë të bëjë biznes me partnerët e saj tregtarë. Megjithatë, që nga fundi i vitit 2025, India thuhet se ka filluar të reduktojë importet e saj të naftës ruse dhe që atëherë ka rritur blerjet e saj të naftës së papërpunuar nga SHBA-ja. Në shkurt, Trump njoftoi një marrëveshje tregtare me Indinë që uli tarifat në 18%. Ai shkroi në platformën e tij Truth Social se Kryeministri indian Narendra Modi kishte “rënë dakord të ndalonte blerjen e naftës ruse dhe të blinte shumë më tepër naftë nga Shtetet e Bashkuara dhe, potencialisht, Venezuela.” India nuk ka konfirmuar kurrë zyrtarisht reduktimin e importeve të saj të naftës ruse dhe mban qëndrimin se nuk do të lejojë që marrëdhëniet e saj tregtare të diktohen nga vende të tjera.

Marrë nga BBC Business