Si Irani po mbyll Ngushticën e Hormuzit me nëndetëse, dronë dhe bllokim GPS

Frika nga minat e vendosura nga nëndetëset, anijet-dronë kamikaze dhe bllokimi i GPS-it kanë mbyllur efektivisht Ngushticën e Hormuzit. Irani ka kërcënuar prej kohësh se do të bllokojë këtë rrugë ujore të ngushtë, përmes së cilës kalon 20% e furnizimeve botërore me naftë, duke shkaktuar kaos në treg dhe rritje të çmimeve. Kjo situatë është tashmë realitet.

Që nga fillimi i konfliktit, të paktën 16 anije janë goditur nga Irani. Teherani ka publikuar një video të asaj që pretendon të jetë momenti i sulmit ndaj një anije-cisterne nafte në brigjet e Irakut, me pasoja shkatërruese. Organizata Ndërkombëtare Detare raporton se rreth 3,000 anije dhe 20,000 anëtarë ekuipazhi janë bllokuar ose prekur në rajon.

Dronët detarë, ose USV (mjete sipërfaqësore pa pilot), janë anije të vogla pa pilot që operojnë në ose nën sipërfaqen e ujit, duke i bërë ato të vështira për t’u mbrojtur. Kjo taktikë, e parë më parë në Ukrainë, po përdoret tani në Gjirin Persik. Dronët detarë të ngarkuar me eksplozivë janë përdorur në të paktën dy sulme ndaj anijeve-cisterna nafte. Më 1 mars, një anije-cisternë nafte bruto u godit 44 milje larg brigjeve të Omanit, duke vrarë një anëtar ekuipazhi. Ditë më vonë, anija-cisternë Sonangol Namibe u godit pranë portit Khor al Zubair të Irakut, me video që tregonte një dron detar që përplasej në anën e anijes, duke shkaktuar një shpërthim.

Mundësia e vendosjes së minave kundër anijeve nga Irani në Ngushticën e Hormuzit është një kërcënim serioz. Dr. Sidharth Kaushal nga RUSI thotë se Irani ka “mina me kontakt” dhe mina më të sofistikuara që qëndrojnë në fundin e detit, duke lëshuar ngarkesa të ngjashme me torpedo pas detektimit të anijeve. Këto mina mund të vendosen nga anije ose nga “nëndetëse xhuxhe”, të bazuara në modele nga Koreja e Veriut, të afta për vendosje klandestine. Burime amerikane dhe Reuters sugjerojnë se “dhjetëra” mina janë vendosur, me shumicën e vendndodhjeve të njohura.

Dr. Kaushal thekson se Irani nuk ka përdorur shumë arsenalin e tij të raketave kundër anijeve, si variantin iranian të raketës kineze C802 ose Kheibar Shekan. Kjo vjen pasi Irani ka arritur qëllimin e tij strategjik për momentin, duke mbyllur efektivisht Ngushticën e Hormuzit. Megjithatë, përdorimi i tyre mund të bëhet më relevant nëse do të kishte një përpjekje për të kaluar anije tregtare të shoqëruara nga forca detare. Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, ka deklaruar se politika e refuzimit të eskorta ushtarake për anijet tregtare do të ndryshojë.

Bllokimi i Sistemeve Globale të Navigacionit Satelitor (GNSS), ose GPS-it, është një problem në rritje globalisht, dhe Ngushtica e Hormuzit ka qenë një pikë e nxehtë për ndërhyrjet elektronike. Kjo teknologji përdoret si për të antagonizuar kundërshtarët, ashtu edhe si masë mbrojtëse kundër dronëve. Dr. Ramsey Faragher nga Instituti Mbretëror i Navigacionit sugjeron se Irani dhe vendet fqinje po e përdorin atë, me këto të fundit për mbrojtje. Ndërprerja e sinjaleve të navigacionit është një nga “linjat e para më të lira dhe më efektive të mbrojtjes” kundër sulmeve me dronë. Harta e bllokimit të GPS-it tregon pika të nxehta mbi Oman dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Në VesselFinder, grupime të çuditshme anijesh tregojnë ndërhyrje të GPS-it, duke ndikuar transportin detar dhe ajror në rajon.

Janë vërejtur edhe dronë fluturues iranianë (UAV), të cilët, sipas Dr. Kaushal, paraqesin një rrezik më të ulët për anijet, por janë të rrezikshëm për ekuipazhet dhe kanë ndikim psikologjik. Irani ka pësuar gjithashtu viktima të konsiderueshme në det, me raporte për 87 të vdekur pasi SHBA-ja fundosi një anije luftarake iraniane javën e kaluar.

Marrë nga Sky News