Tensionet mes Iranit dhe SHBA-Izraelit përshkallëzohen ndërsa lufta hyn në javën e katërt

Ndërsa lufta në Lindjen e Mesme hyri në javën e saj të katërt, tensionet mes Iranit dhe SHBA-Izraelit janë përshkallëzuar ndjeshëm. Irani ka zgjeruar paralajmërimet e tij, duke synuar blerësit e bonove të thesarit amerikan, në atë që shihet si një shkëmbim kërcënimesh gjithnjë e më intensiv. Kjo vjen ndërsa afati 48-orësh i ultimatumit të administratës Trump po i afrohej skadimit.

Në një postim në rrjetet sociale të dielën, kryetari i Parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, deklaroi se institucionet financiare të lidhura me SHBA-në që mbajnë bono qeveritare amerikane do të viheshin në shënjestër, krahas bazave ushtarake. Ghalibaf theksoi se “Bonot e thesarit të SHBA-së janë të zhytura në gjakun e iranianëve. Blini ato, dhe ju blini një sulm ndaj selisë dhe aseteve tuaja.” Ai shtoi se “ato entitete financiare që financojnë buxhetin ushtarak të SHBA-së janë objektiva legjitime.”

Ky paralajmërim erdhi pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, lëshoi një ultimatum 48-orësh ndaj Teheranit të shtunën, duke kërkuar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit – një arterie kyçe për transportin global të energjisë – ose përndryshe do të përballej me sulme ndaj centraleve të tij energjetike. Afati i fundit ishte caktuar të skadonte të hënën mbrëma në Uashington. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu u zotua të mbështeste kërcënimin e SHBA-së, duke deklaruar: “Çfarëdo që të bëjmë, e bëjmë së bashku.” Duke folur në Arad, Netanyahu u bëri thirrje liderëve botërorë, përfshirë kombet evropiane, të bashkohen në përpjekjet e luftës, duke theksuar se Irani “ka kapacitetin të arrijë thellë në Evropë.”

Irani ka reaguar ashpër, duke kërcënuar se do të mbyllë plotësisht rrugën ujore dhe do të sulmojë infrastrukturën energjetike dhe impiantet e shkripëzimit në Gjirin Persik nëse SHBA-ja e zbaton ultimatumin. Ghalibaf paralajmëroi të dielën se çdo sulm amerikan ose izraelit ndaj centraleve energjetike të Iranit do të shkaktonte “menjëherë” sulme hakmarrëse ndaj infrastrukturës energjetike dhe të naftës në të gjithë rajonin, duke shkaktuar dëme “të pakthyeshme”. Ai theksoi se “infrastruktura kritike dhe ajo energjetike e naftës do të konsiderohen objektiva legjitime dhe do të shkatërrohen në mënyrë të pakthyeshme, dhe çmimet e naftës do të rriten për një kohë të gjatë.”

Armiqësitë ushtarake vazhduan të intensifikoheshin gjatë fundjavës, me raporte që sugjeronin aktivitet intensiv raketor në Izrael, duke shkaktuar alarme në Jerusalem dhe Izraelin qendror. Të paktën tetë vende, kryesisht në Izraelin qendror, janë goditur nga mbetje ose eksplozivë, sipas Al Jazeera. Të hënën, ushtria izraelite njoftoi se kishte filluar një valë sulmesh në shkallë të gjerë që synonin infrastrukturën iraniane në Teheran, me raporte për shpërthime në disa pjesë të kryeqytetit. Irani ka vazhduar të lëshojë raketa dhe dronë drejt Izraelit dhe vendeve të Gjirit që strehojnë asete amerikane. Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe deklaruan të hënën se mbrojtjet e tyre ajrore kishin interceptuar sulme armiqësore nga Irani, ndërsa sirenat e alarmit ajror ranë në Bahrein. Ministria e mbrojtjes e Arabisë Saudite tha se kishte zbuluar dy raketa balistike drejt Riadit, ku njëra u interceptua dhe tjetra ra në një zonë të pabanuar.

Sulmet izraelite dhe amerikane kanë vrarë të paktën 1,500 persona në Iran, sipas ministrisë iraniane të shëndetësisë. Megjithatë, grupi HRANA regjistroi 3,320 persona të vrarë, përfshirë 1,406 civilë dhe 1,167 personel ushtarak. Irani ka mbyllur efektivisht Ngushticën e Hormuzit për shumicën e trafikut detar që nga fillimi i sulmeve SHBA-Izrael më 28 shkurt. Konflikti i përshkallëzuar në Lindjen e Mesme ka bërë që çmimet e naftës të rriten ndjeshëm javët e fundit mes frikës së një thellimi të shokut të furnizimit, duke nxitur shqetësimet inflacioniste dhe duke ndikuar negativisht në rritjen ekonomike. Çmimet e naftës së papërpunuar luhatën të hënën. Nafta Brent fitoi 0.44% në 112.68 dollarë për fuçi, ndërsa West Texas Intermediate e SHBA-së u rrit me 0.78% në 99 dollarë për fuçi.

Marrë nga CNBC