Trump paralajmëron Iranin se “koha po mbaron” për marrëveshjen bërthamore ndërsa ushtria amerikane forcohet në Gjirin Persik

Donald Trump ka paralajmëruar Iranin se “koha po mbaron” për të negociuar një marrëveshje mbi programin e tij bërthamor, pas një forcimi të vazhdueshëm të forcave ushtarake amerikane në Gjirin Persik. Presidenti amerikan deklaroi se një “Armadë masive” po “lëvizte shpejt, me fuqi të madhe, entuziazëm dhe qëllim” drejt Iranit, duke iu referuar një force të madhe detare.

Në përgjigje, Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, tha se forcat e armatosura të vendit ishin gati “me gishtat në këmbëz” për t’iu përgjigjur “menjëherë dhe fuqishëm” çdo agresioni. Irani këmbëngul se programi i tij bërthamor është tërësisht paqësor dhe ka mohuar vazhdimisht akuzat e SHBA-së se po kërkon të zhvillojë armë bërthamore. Trump theksoi se forca detare në Gjirin Persik, më e madhe se ajo e dërguar në Venezuelë, ishte “gati, e gatshme dhe e aftë të përmbushte shpejt misionin e saj, me shpejtësi dhe dhunë, nëse ishte e nevojshme”, duke paralajmëruar se “sulmi i ardhshëm do të jetë shumë më i keq!”.

Araghchi u përgjigj se Irani ka mirëpritur gjithmonë një “marrëveshje bërthamore reciprokisht të dobishme, të drejtë dhe të barabartë”, pa shtrëngim apo kërcënime, e cila siguron të drejtat e Iranit për teknologji bërthamore paqësore dhe garanton asnjë armë bërthamore. Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, konfirmoi se nuk kishte negociata aktuale me SHBA-në, pavarësisht “shkëmbimeve të mesazheve”. BBC Verify ka gjurmuar dislokime të fundit të SHBA-së në rajon, me imazhe satelitore që tregojnë të paktën 15 avionë luftarakë në bazën ajrore Muwaffaq të Jordanisë, si dhe rritje të numrit të avionëve në bazat në Katar dhe Diego Garcia. Një “armadë” detare e udhëhequr nga aeroplanmbajtësja USS Abraham Lincoln ka mbërritur gjithashtu pranë Omanit. Ndërkohë, Teherani ka dislokuar anijen transportuese të dronëve IRIS Shahid Bagheri pranë bregut iranian. Këto zhvillime vijnë pas paralajmërimeve të Trump për shtypjen e demonstratave në Iran, ku agjencitë e të drejtave të njeriut si HRANA dhe IHR raportojnë mijëra viktima.

Zyrtarët perëndimorë kërkojnë që Irani të ndalojë përgjithmonë pasurimin e uraniumit, të kufizojë raketat balistike dhe të ndalojë mbështetjen e grupeve proxy si Hamas dhe Hezbollah, si pjesë e një marrëveshjeje të re. Sanksionet e OKB-së u rivendosën në tetor pas akuzave për “përshkallëzim bërthamor” dhe mungesë bashkëpunimi. SHBA-ja braktisi marrëveshjen e vitit 2015 në 2018-ën, gjatë mandatit të parë të Trump, duke rivendosur sanksionet që dëmtuan ekonominë iraniane. Teherani u kundërpërgjigj duke shkelur kufizimet kryesore të marrëveshjes, veçanërisht ato për prodhimin e uraniumit të pasuruar. Sulmet e fundit të SHBA-së ndaj objekteve bërthamore iraniane, si Fordo dhe Natanz, ndodhën qershorin e kaluar, një operacion që zyrtarët thanë se kishte penguar ndjeshëm programin bërthamor të Teheranit. Irani u kundërpërgjigj me raketa ndaj një baze ushtarake amerikane në Katar.

Marrë nga BBC News