Trump u bën thirrje iranianëve të protestojnë dhe premton ndihmë

Donald Trump u ka bërë thirrje iranianëve të vazhdojnë protestat, duke deklaruar se “ndihma është rrugës” dhe duke i nxitur të “marrin në dorë institucionet e tyre”. Kjo sinjalizon qartë se presidenti amerikan mund të jetë duke u përgatitur për veprime ushtarake kundër Teheranit. Një ditë pasi sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë theksoi se sulmet ajrore ishin ndër “shumë, shumë opsione” që po shqyrtonte presidenti, Trump shtoi se kishte anuluar të gjitha takimet me zyrtarët iranianë derisa të ndalonte “vrasja e pakuptimtë” e protestuesve. Këto deklarata sugjerojnë se oferta e Iranit për të rihapur bisedimet mbi programin e tij bërthamor është refuzuar nga Trump, përballë raporteve gjithnjë e më të besueshme se deri në 2,000 iranianë janë vrarë në protesta, ndërsa zyrtarët iranianë kishin pranuar më parë 600 vdekje.

Thirrja e Trumpit për të vazhduar protestat vjen një ditë pasi demonstratat dukeshin se ishin zbehur për shkak të ashpërsisë së goditjes. Vërejtjet e tij nënkuptojnë se ai nuk do të kënaqet vetëm me presionin ekonomik. Diplomatët evropianë vlerësojnë se regjimi iranian është shumë i vendosur të mbahet në pushtet dhe ka unitetin e brendshëm për ta bërë këtë, duke besuar se do të duhej një fushatë bombardimi shumë e qëndrueshme nga SHBA-ja për të ndryshuar këtë ekuilibër. Trump gjithashtu u bëri thirrje protestuesve iranianë të “ruajnë emrat e vrasësve dhe abuzuesve”, duke sugjeruar se SHBA-ja mund t’i mbajë ata përgjegjës dhe se do të “paguajnë një çmim të lartë”. Ai ka premtuar gjithashtu të shënjestrojë mbështetësit e huaj të qeverisë iraniane dhe ka njoftuar një tarifë 25% për çdo vend që vazhdon të tregtojë me Iranin, një lëvizje që bëri Kinën, partnerin më të madh eksportues të Iranit, të kërcënojë me hakmarrje. Kjo tarifë, sipas Trumpit, do të ishte “efektive menjëherë”.

Zëdhënësi i ambasadës kineze në Uashington deklaroi se Pekini do të “ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme për të mbrojtur të drejtat dhe interesat e tij legjitime”. Një zëdhënës i ministrisë së jashtme ruse e karakterizoi presionin amerikan si përpjekje të “forcave të jashtme armiqësore ndaj Iranit” për të destabilizuar shtetin iranian. Ndërkohë, Mbretëria e Bashkuar dhe vende të tjera evropiane, përfshirë Francën, Gjermaninë dhe Italinë, thirrën ambasadorët iranianë për të dënuar goditjen, por dukeshin se kërkonin mënyra për të shmangur një ndërhyrje ushtarake amerikane. Sekretarja e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar, Yvette Cooper, njoftoi sanksione sektoriale ndaj Iranit, duke mbuluar financat, energjinë, transportin dhe softuerin, dhe dënoi “vrasjen e tmerrshme dhe brutale” të protestuesve paqësorë. Ajo e quajti narrativën iraniane për ndërhyrje të huaj si gënjeshtra. Demonstratat në Iran kanë evoluar nga ankesat për vështirësi ekonomike në thirrje sfiduese për rënien e establishmentit klerik, me autoritetet që janë përgjigjur me arrestime masive, ndërprerje të internetit dhe paralajmërime për dënim me vdekje. Ekipi i sigurisë kombëtare i Trumpit pritet të diskutojë opsionet, duke përfshirë sulme me raketa lundrimi dhe vrasje të shënjestruara. Kancelari gjerman, Friedrich Merz, shprehu besimin se po dëshmohen “ditët dhe javët e fundit të këtij regjimi”.

Marrë nga The Guardian