Zgjedhjet në Danimarkë: Frederiksen humbet shumicën pas përplasjes me Trump për Groenlandën

Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, ka pësuar një pengesë elektorale, pasi blloku i saj i qendrës së majtë nuk arriti të fitonte vota të mjaftueshme për të formuar një qeveri. Kjo vjen pas një fushate të errësuar nga kërcënimet e ish-Presidentit amerikan Donald Trump për aneksimin e Groenlandës. Social Demokratët e Frederiksen morën më shumë vota, duke siguruar 38 vende në parlamentin danez me 179 vende, sipas rezultateve të publikuara të mërkurën herët, krahasuar me 50 vende katër vjet më parë.

Blloku i qendrës së majtë, ose “blloku i kuq”, siguroi 84 vende, gjashtë më pak se 90 të nevojshme për shumicën, ndërsa grupi i qendrës së djathtë, ose “blloku blu”, mori 77 vende. Ky rezultat zgjedhor hap rrugën për bisedime të vështira koalicioni në javët e ardhshme, me partinë e qendrës së djathtë “Moderates” të Ministrit të Jashtëm Lars Løkke Rasmussen, e cila fitoi 14 vende, duke u parë si një “kingmaker” potencial.

Frederiksen u tha mbështetësve në Kopenhagë se formimi i një qeverie do të ishte “i vështirë” dhe u përpoq të minimizonte rënien e popullaritetit të partisë së saj pas disa goditjeve të jashtme. “Ne jemi dashur të merremi me luftën, jemi kërcënuar nga presidenti amerikan dhe në këto pothuajse shtatë vjet kemi rënë 4 pikë përqindjeje, mendoj se kjo është në rregull,” tha Frederiksen, sipas Reuters. Kryeministrja kishte thirrur zgjedhjet e parakohshme muaj më herët se sa pritej, duke kërkuar të kapitalizonte mbështetjen popullore dhe të siguronte një mandat të tretë radhazi pasi i kishte rezistuar përpjekjeve të Trump për të marrë kontrollin e territorit danez vetëqeverisës.

Partitë politike në vendin skandinav u fokusuan kryesisht në çështje të brendshme gjatë fushatës zgjedhore, duke përfshirë gjendjen e ekonomisë, ujin e pijshëm të pastër dhe çmimet e ushqimit e karburantit. E ardhmja e Groenlandës, përkundrazi, ishte më pak e spikatur, duke pasur parasysh se ekziston një marrëveshje e gjerë lidhur me vendin e saj në mbretëri. Megjithatë, Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, e përshkroi votimin si më të rëndësishmin në historinë e ishullit, duke thënë se territori ende gjendet në një “situatë serioze”.

Duke folur për AFP të hënën, Nielsen tha: “Ne jemi në një kohë kur kemi një superfuqi që po përpiqet të na blejë, të na marrë, të na kontrollojë.” Groenlanda u hodh në qendër të një stuhie gjeopolitike në fillim të vitit kur presidenti amerikan, i cili prej kohësh ka avokuar për kontrollin e Groenlandës, rinovoi interesin e tij për territorin. Trump tha në atë kohë se ishulli ishte jetik për sigurinë kombëtare të SHBA-së dhe shpesh citonte shqetësimet për ndikimin e Rusisë dhe Kinës në Arktik. Kjo çështje rriti tensionet transatlantike dhe tronditi aleancën ushtarake të NATO-s, me Frederiksen që paralajmëroi se rendi botëror siç e njohim ne kishte marrë fund.

Trump përfundimisht zbuti tensionet mbi dëshirën e tij për ta bërë Groenlandën pjesë të SHBA-së, duke thënë në fund të janarit në Forumin Ekonomik Botëror se kishte arritur një “kornizë të një marrëveshjeje të ardhshme” që do të akomodonte interesat e SHBA-së në afat të gjatë.

Marrë nga CNBC