Vala e të nxehtit që ka përfshirë Europën qendrore dhe lindore ka sjellë rekorde të reja temperaturash, zjarre masive dhe thatësirë të rëndë, duke vënë nën presion furnizimin me energji, burimet ujore dhe jetën e qytetarëve.
Shtete si Sllovakia, Austria dhe Hungaria kanë regjistruar temperatura rekord, ndërsa autoritetet paralajmërojnë se kushtet ekstreme po përkeqësohen nga ndryshimet klimatike.
Në Sllovaki, agjencia hidrometeorologjike njoftoi se në qytetin Dolné Plachtince është regjistruar një temperaturë rekord prej 42 gradësh Celsius, një prej vlerave më të larta të regjistruara ndonjëherë në vend.
Edhe Austria ka shënuar temperatura historike, me 41.2 gradë Celsius, ndërsa ekspertët paralajmërojnë për rritje të rrezikut nga zjarret për shkak të kombinimit të vapës ekstreme, thatësirës dhe erërave.
Situata është rënduar edhe në sektorin energjetik. Në Poloni, autoritetet u detyruan të ndalonin përkohësisht funksionimin e dy centraleve me qymyr, Kozienice dhe Połaniec, për shkak të nivelit shumë të ulët të ujit në lumin Vistula.
Mungesa e ujit kufizoi sistemet e ftohjes së centraleve, duke hequr përkohësisht rreth 1.3 gigavat kapacitet energjetik nga rrjeti polak.
Kryeministri polak Donald Tusk u ka bërë thirrje punëdhënësve që të marrin masa për mbrojtjen e punonjësve, duke siguruar ambiente të freskëta dhe ujë të pijshëm gjatë temperaturave ekstreme.
Në Gjermani, aktivistë të klimës zhvilluan protesta para kancelarisë, duke kërkuar masa më të forta kundër përdorimit të karburanteve fosile.
Sipas vlerësimeve të reja të Institutit Robert Koch, rreth 11 mijë e 900 persona në Gjermani kanë humbur jetën nga temperaturat e larta këtë verë.
Aktivistët paralajmërojnë se temperaturat ekstreme nuk duhet të shndërrohen në një realitet të zakonshëm veror.
Vapa e zgjatur dhe mungesa e lagështisë kanë krijuar kushte ideale për përhapjen e zjarreve në shumë vende evropiane.
Sipas të dhënave të Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje, rreth 500 mijë hektarë tokë janë djegur në Bashkimin Evropian që nga fillimi i vitit, kryesisht në Spanjë dhe Francë.
Në Ukrainë janë djegur gjithashtu rreth 292 mijë hektarë.
Ekspertët thonë se kushtet klimatike për përhapjen e zjarreve kanë arritur nivele rekord për këtë periudhë të vitit.
Në Çeki, rreziku nga zjarret ishte mbi 50% më i lartë se rekordi i mëparshëm, ndërsa në Sllovaki rreth 32% më i lartë.
Thatësira e zgjatur ka ulur ndjeshëm nivelet e lumenjve kryesorë evropianë.
Në Hungari, niveli i Danubit ka shkaktuar shqetësim, ndërsa autoritetet po monitorojnë me kujdes furnizimin me ujë dhe funksionimin e centraleve energjetike.
Edhe në Gjermani, niveli i ulët i lumit Rin ka detyruar anijet tregtare të transportojnë më pak mallra se zakonisht.
Në Poloni, ekspertët e mjedisit paralajmërojnë se centralet që kontribuojnë në ndryshimet klimatike po përballen gjithnjë e më shumë me pasojat e tyre.
Sipas të dhënave klimatike, viti 2026 po shkon drejt të qenit një prej viteve më të nxehta të regjistruara ndonjëherë në nivel global.
Në Evropë, korriku i këtij viti është raportuar si një nga muajt më të nxehtë të regjistruar, duke tejkaluar edhe rekorde të mëparshme.
Meteorologët paralajmërojnë se vala e të nxehtit mund të vazhdojë edhe në javët e ardhshme, ndërsa një ndryshim i rëndësishëm i motit nuk pritet para mesit të muajit.
Ekspertët theksojnë se reduktimi i përdorimit të karburanteve fosile dhe investimi në energji të rinovueshme janë masa kyçe për të përballuar krizën klimatike dhe për të mbrojtur burimet ujore.