Ambasadorët e 27 vendeve të Bashkimit Evropian do të mblidhen të dielën për një takim urgjent për të diskutuar përgjigjen e tyre ndaj kërcënimit të SHBA-së për tarifa si përgjigje ndaj kundërshtimit për Grenlandën.
Qysh të shtunën, ata paralajmëruan për një “spirale të rrezikshme rënëse” pas zotimit të presidentit amerikan, Donald Trump për të zbatuar tarifa gjithnjë e në rritje ndaj aleatëve evropianë, derisa SHBA-së t’i lejohet të blejë Grenlandën.
Në një postim në Truth Social, Trump tha se tarifa shtesë prej 10% për importet do të hyjnë në fuqi më 1 shkurt për mallrat nga Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Holanda, Finlanda dhe Britania e Madhe — të gjitha tashmë subjekt i tarifave të vendosura nga Trump.
Këto tarifa do të rriten në 25% më 1 qershor dhe do të vazhdojnë derisa të arrihet një marrëveshje që SHBA-ja të blejë Grenlandën, shkroi Trump, duke nxitur reagim nga BE-ja.
“Tarifat do të minonin marrëdhëniet transatlantike dhe do të rrezikonin një spirale të rrezikshme rënëse. Evropa do të mbetet e bashkuar, e koordinuar dhe e përkushtuar për të mbrojtur sovranitetin e saj”, thanë presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit të BE-së, Antonio Costa, në postime në X.
Diplomatja kryesore e bllokut, Kaja Kallas, tha se tarifat do të dëmtonin prosperitetin në të dy anët e Atlantikut, ndërsa do ta shpërqendronin BE-në nga “detyrë e saj kryesore” për t’i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë.
“Kina dhe Rusia duhet të jenë duke u kënaqur. Ata janë ata që përfitojnë nga përçarjet mes aleatëve”, tha Kallas në X.
“Tarifat rrezikojnë ta bëjnë Evropën dhe Shtetet e Bashkuara më të varfra dhe të minojnë prosperitetin tonë të përbashkët. Nëse siguria e Grenlandës është në rrezik, ne mund ta trajtojmë këtë brenda NATO-s”, shtoi ajo.
Ndërkohë, Trump po intensifikon përpjekjet për të marrë nën kontroll ishullin autonom arktik.
Trump argumenton se Shtetet e Bashkuara kanë nevojë për Grenlandën e pasur me minerale dhe e ka akuzuar Danimarkën se nuk po bën mjaftueshëm për të garantuar sigurinë e saj kundër rivalëve të SHBA-së, Rusisë dhe Kinës.
Presidenti amerikan të premten la të kuptohej gjithashtu se vë në pikëpyetje rolin kyç të shtetit të tij në NATO për shkak të Grenlandës, duke shtuar se Uashingtoni “po bisedon” me aleancën ushtarake perëndimore për këtë çështje.
“Do ta shohim. NATO-ja ka qenë duke e trajtuar çështjen e Grenlandës me ne”, tha më vonë Trump për gazetarët, kur u pyet nëse do ta tërheqë SHBA-në nga NATO-ja, nëse aleanca nuk e ndihmon që Uashingtoni ta marrë ishullin.
“Na duhet shumë Grenlanda për sigurinë kombëtare. Nëse nuk e kemi, kemi një boshllëk në sigurinë kombëtare, veçanërisht kur bëhet fjalë për atë që po bëjmë në kuadër të ‘Kupolës së Artë’”, shtoi ai, duke iu referuar sistemit të mbrojtjes raketore që SHBA-ja po planifikon ta ketë.
Vendet evropiane, që janë anëtare të NATO-s, ditëve të fundit kanë shprehur mbështetjen e tyre për Danimarkën dhe Grenlandën, pas kërcënimeve në rritje nga Trumpi, përfshirë edhe duke dërguar trupa në këtë territor strategjik.
Një delegacion dypartiak i Kongresit amerikan më 16 janar nisi një vizitë në Kopenhagë për të shprehur mbështetjen për Danimarkën dhe Grenlandën.
Ministrat e Jashtëm të Danimarkës dhe Grenlandës vizituan Shtëpinë e Bardhë të mërkurën për bisedime që synonin uljen e tensioneve, por pas takimit ata thanë se vazhdojnë të kenë “mospajtime thelbësore” me Trumpin.
Megjithatë, Shtetet e Bashkuara, Danimarka dhe Grenlanda janë pajtuar që të krijojnë një grup pune për të vazhduar bisedimet çdo dy deri në tre javë, njoftoi Shtëpia e Bardhë të enjten.
Britania, Finlanda, Franca, Gjermania, Holanda, Norvegjia dhe Suedia kanë njoftuar për dislokimin e një numri të vogël të personelit ushtarak për t’u përgatitur për stërvitje të ardhshme në Arktik.
Por, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, tha se trupat evropiane nuk kanë asnjë ndikim në “synimin e Trumpit për të marrë Grenlandën”.
REL