Kompania energjetike BP ka shkaktuar zemërim të gjerë pasi zbuloi se fitimet e saj u dyfishuan në tremujorin e parë të këtij viti, pasi tregtarët e saj të naftës përfituan nga lufta në Iran. Kompania kapitalizoi rritjen e çmimeve në tregun global të naftës, duke raportuar fitime më të mira se sa pritej, prej 3.2 miliardë dollarësh (2.4 miliardë stërlina) për tremujorin e parë, më shumë se dyfishi i 1.38 miliardë dollarëve të realizuara në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
BP ia atribuoi këtë sukses “tregtimit të jashtëzakonshëm të naftës”, duke shënuar fitimin më të lartë tremujor që nga viti 2023. Kjo shkaktoi një reagim të menjëhershëm nga grupet e fushatës dhe thirrje për taksa më të ashpra mbi fitimet e papritura të kompanive të karburanteve fosile. Meg O’Neill, në rezultatet e saj të para si kryeshefe ekzekutive e re e BP-së, deklaroi se, pavarësisht se po përballej me “një mjedis konflikti dhe kompleksiteti”, kompania po luante rolin e saj për të “mbajtur rrjedhën e naftës, gazit dhe produkteve të rafinuara”.
Tregu global i energjisë është përballur me krizën më të madhe të furnizimit në histori, pasi Irani kufizoi eksportet e naftës dhe gazit nga Gjiri duke marrë kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, duke çuar në rritje rekord të çmimeve të tregut në javët e fundit. Çmimi ndërkombëtar i referencës arriti kulmin prej gati 119 dollarësh për fuçi në mars, përpara se një lëshim rekord i rezervave emergjente të ndihmonte në ftohjen e tregut. Nafta Brent u rrit 3% të martën, duke arritur në 111.42 dollarë për fuçi, niveli më i lartë që nga 7 prilli, dita kur u ra dakord për armëpushimin SHBA-Iran.
Konflikti ka rezultuar gjithashtu në dëmtimin e infrastrukturës jetike energjetike të Gjirit, duke përfshirë fushën e naftës Rumaila të BP-së në Irakun jugor, e cila u shënjestrua nga sulmet me dron. Faturat e riparimit me vlerë miliarda dollarë pritet të mbajnë nën kontroll fitimet e kompanive të mëdha të naftës në të ardhmen. O’Neill theksoi se punonjësit e BP-së kishin punuar “pa u lodhur për të mbajtur asetet tona duke prodhuar në mënyrë të sigurt, të besueshme dhe efikase” dhe po “punonin me klientët dhe qeveritë për të dërguar karburant aty ku nevojitet, duke ndihmuar në minimizimin e ndërprerjeve dhe ndikimit që mund të kenë në jetën e njerëzve”.
Aktivistët deklaruan se fitimet “të tmerrshme” kishin ardhur në kurriz të miliona konsumatorëve të energjisë, të cilët kanë pak zgjedhje për varësinë e tyre nga karburantet fosile. Maja Darlington, një aktiviste e klimës për Greenpeace UK, tha se lufta kishte qenë “një fatkeqësi tërësisht e parashikueshme për të gjithë, përveç industrisë së naftës. Fitimet e BP-së po lulëzojnë, me bombat e Trump-it që sjellin miliarda për ta dhe fatura më të mëdha për ne”. Patrick Galey, kreu i hetimeve në Global Witness, shtoi: “Është e tmerrshme të shohësh fitimet e BP-së të rriten ndërsa miliona vuajnë pasojat e luftës SHBA-Izrael kundër Iranit. Fatkeqësisht, ne kemi qenë këtu më parë – kur Rusia pushtoi Ukrainën katër vjet më parë, pamë firmat e mëdha të naftës të bënin fitime të mëdha nga kostot spirale të karburantit.”
Fitimet e BP-së kanë ringjallur gjithashtu thirrjet për taksa më të larta mbi fitimet e papritura të kompanive të naftës për të financuar ndihmën për familjet në vështirësi. Simon Francis, koordinatori i Koalicionit “Fund Varfërisë Energjetike”, tha: “Këto fitime astronomike janë një kujtesë tronditëse se kur konflikti rrit çmimin e naftës dhe gazit, kompanitë e energjisë përfitojnë dhe familjet paguajnë.” Lufta në Iran parashikohet të rrisë faturat e energjisë shtëpiake në gati 2,000 stërlina në vit nga korriku, kur hyn në fuqi kufiri i radhës tremujor i qeverisë për tarifat e gazit dhe energjisë elektrike.
Francis theksoi se qeveria duhet të përgjigjet me mbështetje emergjente për familjet më të prekura dhe të përshpejtojë kalimin në një sistem energjetik të udhëhequr nga burimet e rinovueshme, i cili i mbron njerëzit nga goditjet e çmimeve të shkaktuara nga ekspozimi ynë ndaj tregjeve të naftës dhe gazit. Kancelarja, Rachel Reeves, ka përjashtuar ofrimin e llojit të mbështetjes universale të dhënë për të gjitha familjet nga qeveria e Liz Truss dhe tha se çdo ndihmë e ardhshme do të synonte familjet më të varfra. Divizioni i klientëve dhe produkteve të BP-së – duke përfshirë njësinë e saj të tregtimit të naftës – raportoi fitime prej 2.5 miliardë dollarësh, krahasuar me 1.4 miliardë dollarë në tremujorin e mëparshëm dhe vetëm 103 milionë dollarë një vit më parë. Borxhi neto u rrit në 25.3 miliardë dollarë nga pak më shumë se 22 miliardë dollarë në tremujorin e mëparshëm, i shtyrë nga fluksi më i ulët i parave operative, i cili arriti në 2.9 miliardë dollarë. Aksionet e BP-së u rritën 3% të martën.
Marrë nga The Guardian UK