Votuesit italianë kanë refuzuar një reformë të sistemit gjyqësor të vendit, të shtyrë nga kryeministrja Giorgia Meloni. Ky rezultat pritet të dëmtojë reputacionin e saj dhe ta bëjë më sfiduese fitoren në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2027. Në një referendum dy-ditor, pothuajse 54% e votuesve i thanë “jo” planeve për riorganizimin e drejtësisë, krahasuar me rreth 46% që ishin pro.
Ky rezultat u nxit kryesisht nga votuesit e rinj, me 61% të moshave 18-34 vjeç që refuzuan propozimet, sipas të dhënave nga sondazhi i Opinio për transmetuesin shtetëror Rai. Ditë para referendumit, Meloni kishte përdorur një podkast të një reperi në një përpjekje për të ndikuar te votuesit e rinj. Të hënën pasdite, ndërsa rezultatet po vinin, Meloni deklaroi: “Italianët kanë vendosur dhe ne e respektojmë këtë vendim. Ne do të ecim përpara, siç kemi bërë gjithmonë, me përgjegjësi, vendosmëri dhe respekt ndaj popullit italian dhe Italisë.”
Pjesëmarrja në votime arriti një rekord prej 58.5%, sipas të dhënave nga Ministria e Brendshme Italiane, duke kundërshtuar parashikimet se do të ishte e ulët. Roberto D’Alimonte, profesor i politikës në Universitetin Luiss në Romë, u shpreh i befasuar nga niveli i lartë i pjesëmarrjes. Ndërsa natyra e ndryshimeve të propozuara, të cilat do të kërkonin amendamente në kushtetutën post-fashiste të Italisë, ishte teknike dhe komplekse, fushata e referendumit u mbush kryesisht me retorikë inflamatore nga Meloni dhe ministrat e saj ndaj sistemit gjyqësor.
Qeveria e ekstremit të djathtë e Melonit ka treguar një stabilitet të pazakontë për Italinë dhe që nga ardhja në pushtet në tetor 2022, kryeministrja ka kultivuar marrëdhënie të mira pune me shumë liderë evropianë dhe Donald Trump. Partia e saj “Vëllezërit e Italisë”, e cila ka rrënjë neofashiste, kryeson në sondazhe me rreth 30%, ndërsa Meloni gëzon mbështetje të lartë në sondazhet personale. Megjithatë, kjo “aurë pathyeshmërie” tani është dëmtuar, theksuan analistët. D’Alimonte parashikoi se “pozicioni i saj do të vuajë” dhe se ajo “do të jetë një kryeministre më e dobët”.
Humbja në referendum do ta bëjë më të vështirë për koalicionin qeverisës të Melonit të shtyjë përpara planet për të miratuar një ligj zgjedhor që mund t’i jepte aleancës një fitore të rehatshme në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2027. Ajo gjithashtu mund të pengojë politikën tjetër kryesore të Melonit, e cila lejon elektoratin të votojë drejtpërdrejt për kryeministrin, një lëvizje që do të kërkonte gjithashtu një ndryshim kushtetues të diskutueshëm. D’Alimonte e quajti këtë “projektin e saj të preferuar” dhe theksoi se “humbja do të thotë se ajo do të humbasë ndikimin për ta shtyrë përpara”. Ai shtoi se “kur fillon të humbasësh në politikë, mund të përballesh me një ndryshim ere. Njerëzit fillojnë të të shohin ndryshe. Nuk je i pathyeshëm. Ke bërë një gabim.”
Kjo humbje vjen në një kohë veçanërisht të ndjeshme, me rritjen e kostos së jetesës për shkak të zgjerimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, si pasojë e luftës SHBA-Izrael në Iran. Meloni ka kultivuar marrëdhënie të ngushta me Trump dhe është ideologjikisht në një linjë me të, ndërsa shumica e italianëve janë kundër luftës dhe kanë një opinion negativ për ish-presidentin amerikan. D’Alimonte e përshkroi këtë si një “mjedis të pafavorshëm për Melonin”, duke përmendur rritjen e faturave të gazit dhe energjisë elektrike, si dhe shoqërimin e saj me Trump, të cilin edhe votuesit e saj e shohin si problematik.
Rezultati i referendumit pritet të rrisë fatin e partive opozitare, të cilat në pjesën më të madhe mbështetën fushatën “jo”, duke u dhënë atyre një platformë për t’u bashkuar dhe ndoshta për të ndërtuar një forcë të besueshme kundër Melonit. Giuseppe Conte, ish-kryeministër dhe lider i Lëvizjes Pesë Yje, deklaroi: “Ne ia dolëm – rroftë kushtetuta.”
Ky rezultat thekson ndjeshmërinë e elektoratit italian ndaj ndryshimeve kushtetuese dhe sfidon autoritetin e qeverisë aktuale. Humbja e Melonit mund të sinjalizojë një ndryshim në dinamikën politike të vendit, duke forcuar opozitën dhe duke ndikuar në agjendën legjislative të ardhshme.
Marrë nga The Guardian