Diplomatët amerikanë kanë diskutuar idenë e shkëmbimit të territoreve mes Kosovës dhe Serbisë.
Kështu shkruan gazeta prestigjoze amerikane “New York Times”, në një artikull të shkruar nga Patrick Kingsley, (korrespodenti ndërkombëtar i saj), i cili komenton zhvillimet politike që çuan në rrëzimin e qeverisë Kurti.
Kinsley shprehet se megjithëse koronavirusi ishte një faktor për hartimin e mocionit nga LDK, shkaku i rrëzimit të qeverisë së Albin Kurtit lidhet edhe me përplasjet e thella mes tij me kundërshtarët politikë si dhe me administratën amerikane.
Në artikull po ashtu sqarohet se vendimi për rrëzimin e Kurtit u duartrokit paraprakisht nga Shtetet e Bashkuara, diplomatët e të cilëve e kanë vendosur Kurtin nën presion të madh që kur qeveria e tij u betua, për shkak të kundërshtimit të Kurtit për arritjen e një marrëveshje paqeje në Ballkan siç do Amerika.
Artikulli i plotë:
Kriza e koronavirusit kontribuoi për herë të parë për të futur në kolaps një qeveri kombëtare të mërkurën pasi një shumicë e ligjvënësve në Kosovë votuan për të rrëzuar koalicionin qeverisës të vendit, pas një mosmarrëveshje politike që lidhej pjesërisht me pandeminë.
Administrata e kryeministrit Albin Kurti u rrëzua pasi partnerët e tij kryesorë të koalicionit u bashkuan me partitë e opozitës në një votë mosbesimi kundër qeverisë së tyre, duke mposhtur zotin Kurti me një votim prej 82 deri 32.
Kurti mbetet kryeministri i përkohshëm deri sa të formohet një qeveri e re. Por rënia e qeverisë së tij e lë Kosovën pa udhëheqje të fortë, në një kohë kur shumica e qeverive të tjera kombëtare po kërkojnë të rrisin fuqitë e tyre për të luftuar pandeminë.
Votimi u mirëprit nga Shtetet e Bashkuara, diplomatët e të cilëve e kanë vendosur z. Kurti nën presion të madh që kur qeveria e tij ishte betuar në muajin e kaluar, për shkak të kundërshtimit të tij për aspektet e një marrëveshje paqeje amerikane në rajon.
Por kjo u dënua nga Franca dhe Gjermania, të cilat lëshuan një deklaratë të përbashkët duke kritikuar pamëshirshmërinë e rrëzimit të një qeverie gjatë një pandemie.
“Kosovës i duhet një qeveri e qëndrueshme dhe plotësisht funksionale për t’u marrë me këtë krizë,” thuhet në deklaratë.
Votimi ishte pjesërisht rezultat i një mosmarrëveshje ditëve të fundit midis partisë së z. Kurti dhe partnerëve të saj të ri të koalicionit se si të kufizohet jeta e përditshme në vendin me rreth 1.8 milionë banorë, si përgjigje ndaj shpërthimit të koronavirusit. Më shumë se 60 njerëz në Kosovë janë testuar pozitivë për virusin dhe një person ka vdekur prej tij, sipas Organizatës Botërore të Shëndetit.
Për të ngadalësuar përhapjen e virusit, Z. Kurti zbatoi kufizime në lëvizjen e qytetarëve këtë javë, por pa miratuar një gjendje të jashtëzakonshme.
Partnerët e tij të koalicionit mbështetën zbatimin e një gjendje të jashtëzakonshme që do t’i jepte fuqi më të madhe rivalit politik të z. Kurti, Presidentit Hashim Thaçi, i cili zakonisht luan një rol kryesisht ceremonial në jetën politike kosovare.
Për të treguar përçmimin e tyre për përleshjet politike, kosovarët u ranë tenxhereve dhe tiganeve nga dritaret e tyre gjatë ditëve të fundit. Më shumë se 10,000 persona nënshkruan gjithashtu një peticion ku dënonin iniciatorët e votës së mosbesimit për një “mungesë të përgjegjësisë për interesin publik dhe mirëqenien qytetare”.
Votimi gjithashtu ka tërhequr vëmendjen për diplomacinë e administratës Trump në Ballkan.
Megjithëse koronavirusi ishte një faktor kryesor në fillimin e tij, vota e mosbesimit kundër z. Kurti gjithashtu u nxit nga një mosmarrëveshje shumë më e thellë , mbi zgjidhjen e një ngërçi të vjetër me dekada midis Kosovës dhe Serbisë. Debati përballi zotin Kurti, një aktivist i vjetër, kundër Z. Thaçi, ish-udhëheqës guerilas, po ashtu edhe kundër administratës Trump.
“Kjo është shumë qartë, një pasojë e lojës së fortë që amerikanët po luajnë tani”, tha Wolfgang Petritsch, një ish-i dërguar i Bashkimit Europian në Kosovë.
Një fushatë e bombardimeve e udhëhequr nga amerikanët ndihmoi që Kosova të çlirohej nga sundimi serb në 1999, por fqinjët Ballkanas nuk kanë nënshkruar kurrë një traktat përfundimtar paqeje.
Serbia ka lobuar me sukses në dhjetra vende që të mos e njohin Kosovën si një shtet sovran, duke kufizuar aftësinë e Kosovës për të operuar në skenën botërore. Në shenjë hakmarrjeje, Kosova vendosi tarifa të mëdha për mallrat serbe; detyrimet i kanë kushtuar ekonomisë serbe të paktën 160 milion euro (rreth 175 milion dollarë), sipas Institutit GAP, një grup i kërkimeve në Kosovë.
Para se zoti Kurti të merrte detyrën, administrata Trump u përpoq të mbyllte diskutimin duke ndërmjetësuar një marrëveshje midis Z. Thaçi dhe Presidentit serb Aleksandar Vucic.
Si një hap në një zgjidhje përfundimtare, Shtetet e Bashkuara e shtynë Kosovën të heqë tarifat në një gjest të vullnetit të mirë për qeverinë serbe. Duke shpresuar të arrijnë një marrëveshje të shpejtë, diplomatët amerikanë madje diskutuan idenë dikur të pamendueshme për kthimin e pjesëve të Kosovës në Serbi, duke alarmuar udhëheqësit europianë që kishin frikë se masa mund të rishfaqte konfliktin etnik.
Por pasi formoi koalicionin e tij në shkurt, z. Kurti menjëherë punoi për të ngadalësuar procesin, duke e vendosur veten në rrugën e një përballjeje me Uashingtonin.
Mes frikës se zoti Thaçi mund të ketë rënë dakord fshehurazi për ndarjen e një pjese të Kosovës, z. Kurti përdori të drejtën e tij kushtetuese për të udhëhequr negociatat në vend të z. Thaci dhe për të mbajtur tarifat si një mjet për të mbajtur presionin ndaj qeverisë së Serbisë.
“Kjo nuk është çështje për presidentin tonë dhe Presidentin e Serbisë, kjo kohë ka shkuar,” tha z. Kurti në një intervistë për The Times në Kosovë muajin e kaluar.
“Qeveria jonë, me mua si kryeministër, do të kryesojë dialogun e ardhshëm midis Kosovës dhe Serbisë. Presidenti i Kosovës është një pjesë e politikës së jashtme, por ai nuk mund të krijojë politikë të jashtme. “
Ky qëndrim e vendosi zotin Kurti në konflikt të drejtpërdrejtë me Z. Thaçi dhe Richard Grenell, i cili shërben si një i dërguar special i Amerikës për këtë çështje, përveç roleve të tij si ambasadori amerikan në Gjermani dhe drejtori i detyrës së inteligjencës kombëtare.
Për të detyruar zotin Kurti të heqë tarifat, Shtetet e Bashkuara ngrinë miliona dollarë në ndihmë të Kosovës. Donald Trump Jr., i cili nuk ka asnjë rol zyrtar të qeverisë, gjithashtu ra dakord publikisht me një senator amerikan që sugjeroi tërheqjen e paqeruajtësve amerikanë nga vendi. Këto komente i tmerruan kosovarët, të cilët shohin praninë ushtarake amerikane si një garantues jetësor të sigurisë së vendit.
Presioni amerikan u citua posaçërisht nga ish-partnerët e koalicionit të zotit Kurti si një arsye tjetër për t’u tërhequr nga qeveria e tij këtë javë.
“Kjo është një lloj, si të them, diplomaci ‘Ramboje’. Si dëm kolateral, ata [amerikanët] do të largojnë një qeveri të zgjedhur në mënyrë demokratike.”
“Si një dëm kolateral,” shtoi z. Petritsch, “ata do të heqin një qeveri të zgjedhur në mënyrë demokratike.”
Për të lexuar artikullin e New York Times, klikoni këtu / Opinion.al