Epoka e forcës: SHBA do marr Groenlandën, Kina drejt Tajvanit dhe Rusia pjesë nga Ukraina

Kina po vëzhgon me vëmendje sulmet e SHBA-ve kundër Venezuelës. Nga njëra anë, kjo për shkak të interesave të rëndësishme të Pekinit në vendin e Amerikës së Jugut, me të cilin ka nënshkruar një partneritet strategjik dhe është përfituesi kryesor i eksporteve të naftës së Venezuelës.

Nga ana tjetër, kjo për shkak të interesave globale të Donald Trump, të cilat mund të inkurajojnë disi pretendimet kineze mbi Tajvanin dhe Detin e Kinës Jugore.

Nga perspektiva e Xi Jinping, ambiciet e Amerikës për Groenlandën dhe ringjallja e versionit të Trump të Doktrinës Monroe në Amerikën Latine duket se justifikojnë pretendimet e Kinës për “ribashkim të pandalshëm” me Taipein dhe manovrat e tij në ujërat dhe ishujt e diskutueshëm në detet aziatike.

Për më tepër, në telefonatën e fundit midis Xi dhe Trump, Trump thuhet se tha se “e kuptonte rëndësinë e çështjes së Tajvanit për Kinën”.

Dhe Trump foli gjithashtu për G2 kur u takua me Xi në Busan në fund të tetorit.

Me fjalë të tjera, ndjenja është se kemi hyrë në një epokë në të cilën fuqitë e mëdha kanë “të drejtën” të veprojnë në mënyrë të pavarur dhe të përdorin fuqinë e tyre të zjarrit.

Gjatë ushtrimeve masive ushtarake rreth Tajvanit më 29 dhe 30 dhjetor, Roja Bregdetare Kineze publikoi një poster të titulluar “Mbytja”, duke demonstruar aftësinë e vendit për të kontrolluar zonat kryesore detare dhe për të kapur dhe ndaluar “objektiva të rrezikshëm”.

Materiale të tjera propagandistike të shpërndara nga Ushtria Çlirimtare Popullore tregonin gjithashtu anije civile tajvaneze të ngarkuara me raketahedhës HIMARS.

Për momentin, këto janë thjesht paralajmërime, por sipas analistit Wang Zichen, ato kanë kaluar pa u vënë re nga shumica e vëzhguesve ndërkombëtarë, të cilët, kur diskutojnë manovrat ushtarake të ditëve të fundit, nuk kanë arritur ta kuptojnë lëvizjen retorike të paprecedentë të Pekinit.

Në këtë kuptim, sekuestrimi i cisternave të naftës venezueliane nga Shtetet e Bashkuara vendos një precedent që mund ta inkurajojë Xi-në të ndërmarrë veprime paralele në ujërat përreth Tajvanit.

Nëse një veprim i tillë do të ndodhte vërtet (dhe mbetet për t’u parë, duke pasur parasysh se Pekini më parë ka kërcënuar me inspektime në të gjithë Ngushticën, të cilat deri më tani nuk kanë arritur të materializohen), kjo do të përfaqësonte një përshkallëzim të konsiderueshëm, ashtu sikurse dhe Tajvani që ka njoftuar një rritje eksponenciale të shpenzimeve të mbrojtjes dhe blerjen e një pakete masive prej 11.1 miliardë dollarësh armësh amerikane.

Për ngjarjen e mbrëmshme është e vështirë të imagjinohet që Kina të ndërhyjë drejtpërdrejt në mbrojtjen e Venezuelës, përtej veprimeve më shumë se të mundshme brenda Kombeve të Bashkuara.

Për më tepër, siç u përmend, manovrat e Trump në Amerikën Latine mund të përforcojnë një pikë të bërë tashmë nga disa analistë kinezë në muajt e fundit, në përgjigje të ambicieve të Shtëpisë së Bardhë në lidhje me Groenlandën.

“Kina duhet të shfrytëzojë mundësinë për të rimarrë Tajvanin”, shkroi Chen Fei, profesor i asociuar në Shkollën e Politikës dhe Studimeve Ndërkombëtare në Universitetin Normal të Kinës Qendrore, një vit më parë.

Ministria e Jashtme e Pekinit e ka quajtur “absurde” përpjekjen për të lidhur statusin e Groenlandës me Tajvanin.

“Çështja e Tajvanit është një çështje e brendshme kineze dhe zgjidhja e saj është përgjegjësi e popullit kinez”, deklaroi ai në atë fazë. Kjo ishte një arsye tjetër për të pohuar legjitimitetin e çdo veprimi të ardhshëm.

Burimet tregojnë se Kina brenda tre mujorit të parë të këtij viti 2026 do ta pushtojë Tajvanin, duke e bashkuar me shtetin amë kinez.

Ndërkohë diplomacia kineze duket se nuk do të reagojë edhe kur Trump të marrë Groenlandën, me paqe apo me ushtri.

Kemi hyrë në epokën kur tre supërfuqitë e botës; SHBA, Rusia dhe Kina do ti bëjnë zap synimet e tyre tokësore. SHBA po merr Groenlandën, Rusia pjesë të Ukrainës dhe Kina ribashkon Tajvanin.