Kur një deputet i mazhorancës ngre publikisht shqetësime për cilësinë e karburanteve që u shiten qytetarëve, institucionet nuk mund të heshtin. Këtë herë nuk është opozita që hedh akuza politike. Është deputeti socialist Erion Braçe, i cili, duke iu referuar një operacioni të Guardia di Finanza në Romë, ka ngritur një pyetje që prek drejtpërdrejt interesin publik: kush e kontrollon realisht cilësinë e naftës dhe benzinës në Shqipëri?
Në Itali, Guardia di Finanza zbuloi pika karburanti ku nafta dhe benzina ishin përzier me ujë. Nuk pati rëndësi se kush ishin pronarët. U kryen kontrolle, u morën mostra, u sekuestruan sasi karburanti dhe u nisën procedime penale. Shteti veproi.
Po në Shqipëri?
A mund t’u thotë dikush qytetarëve se sa kontrolle janë kryer gjatë këtij viti? Sa mostra janë marrë në pikat e karburanteve? Sa raste janë konstatuar me cilësi jashtë standardit? Sa subjekte janë ndëshkuar?
Këto nuk janë pyetje politike. Janë pyetje që lidhen me sigurinë e konsumatorit, me ekonominë e familjeve shqiptare dhe me dëmet që mund t’u shkaktohen mijëra automjeteve.
Nëse një deputet i Partisë Socialiste arrin në përfundimin se ky është një problem që duhet ngritur publikisht, atëherë qeveria nuk mund të mjaftohet me heshtje. Përkundrazi, duhet të japë përgjigje të qarta dhe të verifikueshme.
Nuk është e nevojshme të pretendohet se në Shqipëri ndodh e njëjta gjë si në Itali pa prova. Por është plotësisht legjitime të kërkohet që shteti të provojë se kjo nuk ndodh. Dhe kjo nuk bëhet me deklarata, por me kontrolle, analiza laboratorike dhe transparencë.
Çdo drejtues automjeti ka dëgjuar ose ka përjetuar raste kur, pas furnizimit me karburant, makina ka shfaqur probleme teknike. Këto raste nuk provojnë automatikisht cilësi të dobët të karburantit, por janë një arsye më shumë që autoritetet të jenë vigjilente dhe të kryejnë kontrolle të vazhdueshme. Pa harruar se edhe çmimet janë katastrofike.
Një tjetër element që ngre Braçe është edhe më shqetësues. Kur çmimet e karburanteve rriten, rritet edhe fitimi i mundshëm nga çdo litër i shitur. Pikërisht në periudha të tilla, kontrolli shtetëror duhet të jetë më i fortë se kurrë. Sepse aty ku qarkullojnë miliona euro çdo ditë, tundimi për abuzim është gjithmonë i pranishëm.
Shqipëria ka institucione që, sipas ligjit, duhet të mbikëqyrin tregun e hidrokarbureve. Por qytetarët kanë të drejtë të dinë nëse këto institucione po bëjnë punën e tyre me të njëjtin rigorozitet si homologët e tyre në Itali. A kryhen kontrolle të papritura? A merren mostra në mënyrë të rastësishme? A publikohen rezultatet? A ndëshkohen shkelësit pa dallim?
Nëse përgjigjja është “po”, atëherë institucionet duhet ta provojnë me fakte. Nëse përgjigjja është “jo”, atëherë kemi të bëjmë me një problem serioz që prek çdo qytetar që furnizon makinën në një pikë karburanti.
Shqetësimi i Erion Braçes nuk duhet parë si një debat në rrjetet sociale. Ai duhet të shërbejë si kambanë alarmi për autoritetet përgjegjëse. Sepse nuk mjafton të kontrollohen pompat për sasinë që japin. Duhet të kontrollohet edhe cilësia e asaj që del prej tyre.
Në një shtet serioz, mbrojtja e konsumatorit nuk është çështje propagande. Është detyrim ligjor. Dhe nëse Italia mund të godasë pa hezitim mashtrimin me karburantet, shqiptarët kanë të drejtë të kërkojnë të njëjtin standard edhe në vendin e tyre.
Në fund mbetet një pyetje, të cilës qeveria dhe institucionet duhet t’i përgjigjen me transparencë: kush garanton se karburanti që paguajnë shqiptarët me një nga çmimet më të larta në Europë është vërtet karburant cilësor dhe jo një produkt i manipuluar? Përgjigjja nuk mund të jetë heshtja.