Fjalimi i Trump në Davos: Kërkon Groenlandën, por pa dhunë

Donald Trump ka intensifikuar kërkesën e tij për aneksimin e Groenlandës gjatë një fjalimi të jashtëzakonshëm në Davos, duke theksuar megjithatë se Shtetet e Bashkuara nuk do të përdornin forcën për të marrë atë që ai e quajti “një copë akulli e madhe dhe e bukur”. Duke iu drejtuar mijëra liderëve të biznesit dhe politikës në Forumin Ekonomik Botëror në Zvicër, presidenti amerikan deklaroi se po “kërkonte negociata të menjëhershme për të diskutuar edhe një herë blerjen e Groenlandës nga Shtetet e Bashkuara”. Ai shtoi: “Nuk dua të përdor forcën. Nuk do të përdor forcën. Gjithçka që SHBA kërkon është një vend i quajtur Groenlandë.” Trump paralajmëroi: “Mund të thoni po, dhe ne do të jemi shumë mirënjohës. Ose mund të thoni jo dhe ne do ta mbajmë mend.”

Duke iu referuar historisë së SHBA-së në Luftën e Dytë Botërore si justifikim, Trump i tha audiencës globale: “Pa ne, tani të gjithë do të flisnit gjermanisht, ose ndoshta pak japonisht.” Ai theksoi se Danimarka ishte pushtuar nga Gjermania “pas vetëm gjashtë orësh luftimesh”, duke nxitur ndërhyrjen e SHBA-së “me kosto dhe shpenzime të mëdha”. Presidenti këmbënguli se vetëm Shtetet e Bashkuara ishin tani të afta të mbronin “këtë ishull të madh dhe të pasiguruar”, duke argumentuar se “ju duhet pronësia për ta mbrojtur atë. Nuk mund ta mbroni me qira.” Në disa pika, Trump dukej se ngatërronte Groenlandën me Islandën, duke pretenduar se “Islanda” kishte shkaktuar një rënie të çmimeve të aksioneve të martën – kur tregjet ranë si rezultat i kërcënimit të tij për të vendosur tarifa të reja ndaj tetë vendeve evropiane.

Ai deklaroi se dorëzimi i Groenlandës SHBA-së nuk do të përbënte një kërcënim për NATO-n, duke lavdëruar sekretarin e saj të përgjithshëm. Megjithatë, Trump iu kthye vazhdimisht argumentit se SHBA-ja ka marrë një trajtim të padrejtë nga NATO, duke financuar mbrojtjen e vendeve të tjera evropiane. “Ne japim kaq shumë, dhe marrim kaq pak në kthim,” tha ai. Ai sugjeroi se ndërsa SHBA ishte gati të mbronte aleatët e NATO-s, kjo mbështetje mund të mos kthehej. “Ne jemi aty për NATO-n 100%. Nuk jam i sigurt nëse ata do të ishin aty për ne,” duke vënë në pikëpyetje parimin themelues të mbrojtjes së ndërsjellë. Në fjalimin e tij, presidenti pretendoi gjithashtu se kishte sjellë një rritje historike ekonomike në vend dhe hodhi poshtë idenë e asaj që ai e quajti “mashtrimi i ri i gjelbër”, për kalimin nga lëndët djegëse fosile në energjinë e pastër.

“Dua që Evropa të ecë mbarë, dua që Mbretëria e Bashkuar të ecë mbarë; ata janë ulur mbi një nga burimet më të mëdha të energjisë në botë dhe nuk e përdorin atë,” tha ai. “Ka mullinj me erë në të gjithë Evropën, ka mullinj me erë kudo, dhe ata janë humbës.” Ai renditi arritje ekonomike të SHBA-së gjatë dymbëdhjetë muajve të parë të mandatit të tij të dytë, duke përfshirë “praktikisht pa inflacion”, rënie të çmimeve të benzinës dhe rritje të shpejtë ekonomike. Presidenti pretendoi se nën paraardhësin e tij demokrat, Joe Biden, “ne ishim një vend i vdekur. Tani jemi vendi më i nxehtë kudo në botë.” Trump mbërriti me vonesë në Zvicër pasi një defekt elektrik në Air Force One e detyroi atë të ndërronte avion. Kërcënimi i presidentit në fundjavë për të vendosur tarifa ndëshkuese ndaj tetë vendeve evropiane, të cilat ai i fajësoi për bllokimin e kërkesës së tij për Groenlandën, ka dominuar diskutimet në Davos këtë javë.

Mark Carney, kryeministri kanadez, përdori fjalimin e tij në Davos për të paralajmëruar vendet e mesme që të bashkohen përballë “detyrimit” të SHBA-së, duke thënë: “Nëse nuk jemi në tryezë, jemi në menu.” Trump e mori në shënjestër drejtpërdrejt Carney-n, duke pretenduar se Kanadaja kishte marrë “shumë dhurata” nga SHBA-ja. “Kanadaja jeton falë SHBA-së: mbaje mend këtë, Mark, herën tjetër që bën deklaratat e tua,” tha ai. Carney ishte vetëm një nga objektivat në fjalimin e gjatë, ku përfshiheshin Zvicra, presidenti francez Emmanuel Macron, kryetari në largim i Rezervës Federale Jerome Powell, dhe kongresistja Ilhan Omar. Në kontrast, Trump tha se kishte një “marrëdhënie shumë të mirë me Presidentin Vladimir Putin dhe Presidentin Xi Jinping.”